Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Палестиналық саяси партия
Palestinian political party
Палестина демократиялық одағы (الاتحاد الديمقراطي الفلسطيني Al Ittihad al Dimuqrati al Filastini), көбінесе FIDA (فدا) деп танылады, Палестина Азаттық Ұйымының (ПҰҰ) және Палестина Ұлттық Автономиясының (ПҰА) құрамындағы белсенді, шағын палестиналық саяси партиясы болып табылады.
The Palestinian Democratic Union (الاتحاد الديمقراطي الفلسطيني Al Ittihad al Dimuqrati al Filastini), generally known as FIDA (فدا) is a small Palestinian political party active in the Palestine Liberation Organization (PLO) and the Palestinian National Authority (PNA).
Тарих
FIDA 1990-шы жылдардың басында Иордания саясаты, Осло бейбіт процесі және Бірінші интифада мәселелері бойынша туындаған даулар салдарынан Палестинаны азат етудің демократиялық майданынан (ДФЛМ) бөлініп шықты.
FIDA emerged as a split from the Democratic Front for the Liberation of Palestine (DFLP) due to disputes in the early 1990s about the policies towards Jordan, the Oslo peace process and the First Intifada.
Ұйым
FIDA-ның жастар қанаты Тәуелсіздік жастар одағы (اتحاد شباب الاستقلال Athad Shebab Alasetqelal) деп аталады; сонымен қатар жұмысшылар және әйелдер ұйымдары да бар. FIDA-ның қарулы күші жоқ, DFLP және басқа бірнеше палестиналық ұйымдардан өзгеше.
The youth wing of FIDA is known as Independence Youth Union (اتحاد شباب الاستقلال Athad Shebab Alasetqelal); there are also workers' and women's groups. FIDA has no armed wing, in contrast to the DFLP and several other Palestinian organizations.
Сенімдер мен идеология
FIDA-ның ұраны – "бостандық, тәуелсіздік, қайта оралу, демократия және социализм". Ол өзін прогрессивті, діни көзқарастан бейтарап және демократиялық социалистік партия ретінде ұсынады, сондай-ақ "ғылыми социализм" марксистік терминологиясын қолданады. FIDA Израиль-Палестина қақтығысына қатысты басты DFLP-ге (Найеф Хаватмех басқаратын және Дамаск, Сирияда орналасқан) қарағанда, шарттырақ ұстаным танытты және палестиналық саясатта солшыл демократиялық балама ретінде бекінуге тырысты. Ол 1967 жылғы шекараларға негізделген, Шығыс Иерусалимді тәуелсіз Палестина мемлекетінің астанасы етіп белгілейтін екі мемлекеттік шешімді жақтайды. 2002 жылы FIDA-ның көрнекті қайраткері Мамдух Нофал қанаушылық шабуылдарды тоқтату туралы үндеуге қол қойды. Партия екі Ұлттық конференция өткізді: біріншісі 1995 жылы Иерихода, екіншісі 2000 жылы.
The slogan of FIDA is "freedom, independence, return, democracy and socialism". It presents itself as a progressive, secular and democratic socialist party, and espouses the Marxist vocabulary of "scientific socialism". FIDA took a more moderate stance than the main DFLP (led by Nayef Hawatmeh and based in Damascus, Syria) towards the Israeli Palestinian conflict, and has tried to establish itself as a left wing democratic alternative in Palestinian politics. It advocates a two state solution based on the borders of 1967 and with East Jerusalem as the capital of an independent Palestinian state. A prominent FIDA leader, Mamduh Nofal, in 2002 signed an appeal to stop suicide bombings. The party has held two National Conferences, the first in Jericho in 1995 and the second in 2000.
FIDA басшылығы
FIDA-ны бейбітшілдікке баулы, сол кезде Палестина Азат ету Ұйымының (ПАҰ) Атқару комитетінде ұйымды өкілдік еткен Ясир Абд Раббо құрды, ол Ясир Арафаттың кеңесшісі болып жұмыс істеді. 2002 жылы ішкі даулардың нәтижесінде партиядан кетіп қалды. Әйелдер құқығын қорғаушы Захира Камал Палестина Ұлттық Әкімдігі (ПҰӘ) үкіметіндегі министр лауазымына ішкі сайлау арқылы таңдалды, бірақ Абд Раббо лауазымынан бас тартты және партиядан шықты. Осылайша ол Арафаттың қолдауымен үкіметте тәуелсіз мүше ретінде қала берді, ал FIDA-да оның орнын қазіргі Бас хатшы Салех Ра'фат басты. Захира Камал FIDA қатарында қалды, бірақ үкіметтік қызметтен шеттеді. FIDA-ның басқа да маңызды басшыларының қатарында Азми аш Шуайби мен Мамдух Нофал бар.
FIDA was founded by Yasser Abd Rabbo, a pro peace moderate, who then represented the organization in the Palestine Liberation Organization's (PLO) Executive Committee, where he worked as an advisor to Yassir Arafat. In 2002, he resigned from the party after internal disputes. Women's rights activist Zahira Kamal had been chosen in an internal election to replace him as minister in the government of the Palestinian National Authority (PNA), but Abd Rabbo refused to step down, and instead left the party. He was then able to remain in the cabinet as an independent, with the backing of Arafat, but was replaced in FIDA by Saleh Ra'fat, the current Secretary General. Zahira Kamal remains in FIDA, but outside of government. Other important FIDA leaders include Azmi ash Shu'aybi and Mamduh Nofal.
Сайлауларға қатысу
ФИДА-ның Палестина Азаттық Ұйымының (ПАҰ) Палестина Ұлттық Кеңесінде (ПҰК) 21 мүшесі бар. Олар 1988 жылы өткен ПҰК-та ДФЛП делегаттары ретінде сайланды немесе ПАҰ-ның түрлі ұйымдарынан делегаттар ретінде тағайындалды. Содан бері жаңа сайлаулар өткізілген жоқ. ФИДА 1996 жылы Палестина Заң шығарушы Кеңесіне (ПЗК) сайлауға қатысып, ФАТХ қолдауымен Азми аш-Шуайби ұстаған бір орынды жеңіп алды. Аш-Шуайби атқарушы билікке парламенттік бақылауды күшейту және Палестина Ұлттық Әкімшілігінің (ПҰӘ) ашықтығын арттыру үшін үгіт жүргізіп келеді. 2006 жылғы қаңтардағы ПЗК сайлауында ФИДА ДФЛП және Палестина Халық Партиясымен (ХПП) бірлескен «Аль-Бадиль» (Альтернатива) тізімінің құрамына кірді. Тізім халықтың дауысының 2,8%-ын алып, ПЗК-ның 132 орынның екеуін жеңіп алды. ФИДА 2021 жылғы Палестина Заң шығарушы сайлауына ХПП-мен бірлескен «Бірлескен Солшылдар» тізімінде қатысады. Тізімді ХПП саяси бюросының мүшесі Фадва Хадер басқарады.
FIDA has 21 members in the PLO's Palestine National Council (PNC). They were elected as DFLP delegates, or appointed to serve as delegates from various PLO branches, at the last PNC in 1988. No new elections have been held since. FIDA took part in the 1996 elections to the Palestinian Legislative Council (PLC), and with Fatah backing managed to gain one seat, held by Azmi ash Shu'aybi. Ash Shu'aybi has been campaigning for greater parliamentary control of the executive authority and greater transparency in the Palestinian National Authority (PNA). In the January 2006 PLC elections, FIDA was part of the al Badeel (Alternative) joint list, with the DFLP and the Palestinian People's Party (PPP). The list received 2.8% of the popular vote and won two of the PLC's 132 seats. FIDA will participate in the 2021 Palestinian legislative election on a joint list with the PPP called "United Left". The list is led by Fadwa Khader, a member of the PPP's politburo.