Кіріспе

Граус (ˈɡɾaws) – Испанияның Уэска провинциясындағы ауыл, Пиреней тауларында Эсера және Изабена өзендерінің тоғысқан жерінде орналасқан. Бұл аймақтың әкімшілік орталығы болып табылады. Арагон тілінің әлі де сақталған өңірлерінің бірі. Граус шайқасы осы жерде болды, ал испан философы Балтасар Грасиан и Моралес осы жерге жер аударылды. Испания Азамат соғысы кезінде Граус ауылы 1936 жылға қарай 2600 тұрғыны бар маңызды жергілікті сауда орталығы қызметін атқарды. Ол сол кезде либертариандық бекініс және коллективтендіру орталығы болды.

География

Граус муниципалитеті бүгінгі күні мына қалаларды қамтиды: Абенозас, Агилар, Агуиналиу, Беллестар, Бенавенте-де-Арагон, Кастарленас, Центенера, Эйксеп, Гюел, Чусеу, Панильо, Ла Пуэбла-де-Фантова, Ла Пуэбла-дель-Мон, Пуэйо-де-Маргилен, Эль-Солер, Торре-де-Эсера, Торре-де-Обато, Торрелабад, Торрес-дель-Обиспо және Лас-Вентас-де-Санта-Люсия. Сондай-ақ, адам тұрмайтын ауылдар да бар: Бафалуй, Кансер, Эрдао, Фантова, Грустан, Пано және Торруэлла-де-Арагон.

Тарих

Граустағы алғашқы қоныс палеолит дәуірінен басталады, мұны Моррал жартасына жақын орналасқан "Лас Форкас" табылған қалдықтары дәлелдейді. Испаниядағы исламның ең солтүстік нүктелерінің бірі болғандықтан, Граус 1064 жылы Граусты қоршау кезінде Рамиро I қайтыс болғаннан кейін, 1083 жылы Санчо Рамирес Граус шайқасында христиандарға қайтарылды. Осы шайқастан кейін Граус Асанның Әйгілі Викториан монастырына берілді, ол қаланы қайта құруға және халқымен қамтамасыз етуге жауапты болды, сондай-ақ Грауста тұратындарға маңызды жеңілдіктер берді. 1223 жылы Арагонның Петр II қалаға "Граустың өте асыл және көне ауылы" деген атақ берді, ол бүгінге дейін сақталған. 1415 жылы доминикан монахы (кейін қасиетті деп жарияланған) Әйгілі Винсент Феррер Беренгуер де Бардакси шақырған кезде ауылға келді. Екеуі де үш жыл бұрын Каспеде Арагон тағының мұрагерлік мәселесін шешкен комиссарлар болған. Валенсиялық қасиетті кісі осы жерде сәтті уағыз айтты және қаланың еңбегіне ризашылық ретінде жергілікті шіркеуде сақталатын және құрметтейтін крест сыйлады. Қаланың негізгі мерекелері Винсент Феррер мен Киелі Христоске арналған, оның сапары мен бағалы сыйы еске алынады. Ғасырлар өткен соң, 1588 жылы Испанияның Филипп II әр дүйсенбіде апталық базар өткізуді бұйырды, ол бүгінге дейін жалғасуда. Соңғы жылдары, 1681 жылы Испания королі Карл II мамыр айында Санта-Люсия жәрмеңкесін өткізуді енгізді. 16-17 ғасырларда қала экономикалық гүлденуді бастан өткерді, бұл ауылға әсем сарайлар салуға көмектесті, олардың көпшілігі қазірге дейін қаланың таңғажайып Басты алаңын және ауылдың басқа да жерлерін құрап тұр. Осы ғасырларда қаланың ең маңызды ескерткіші – "Жартастағы Анамыздың" базиликасы да салынды. 1920 жылдары Граус Барасона және Бенавенте-де-Арагон қалаларын қосты. 1960 жылдары Граус Агуиналиу, Панильо, Пуэбла-де-Фантова және Торруэлла-де-Арагон қалаларын қосты. Соңында, 1970 жылдары ауыл Чусеу, Гуэль және Торрес-де-Чусеу қалаларын сіңірді.

Мәдениет

"Бейле де лас эспадас" (Қылыштар биі). Бұл би үш түрлі музыкалық бөлімнен тұрады, олар "Карделина", "Танинана" және "Кулебрета" (Кішкентай жылан) деп аталады. Биді бес топ, барлығы жиырма биші және екі "қайталаушы" орындайды. Бишілер әртүрлі киімдермен киінген, ең ерекшесі – ортаңғы топтың киімі, олар әсем кружево, шұлық, қолғап, әшекейлер және гүлді шляпалар тағады. Бұл киімнің себебін еркек биіне әйелдік элементтерді қосуға тырысумен түсіндіруге болады, себебі бұл би бастапқыда күш, ерлік және құнарлылықты құрметтеу үшін жасалған. "Бейль де лас Синтас". Бұл би бұрынғысына қарағанда көбірек заманауи, себебі оның музыкасы – XIX ғасырдың екінші жартысында пайда болған дәстүрлі граузина полкасы, ол оркестрмен орындалады. Бұл полка бұрын сыбызғымен ойналатын және "ескі полка" деп аталған. Бишілер ленталарды ұстап, ленталармен және гүлдермен безендірілген үлкен бағананың айналасында билейді, бұл ежелгі құнарлылық тойын көрсетеді. Бұрын 1960 жылға дейін оны тек ерлер билеген, содан кейін аралас жұптар енгізіліп, бишілердің саны төрттен сегізге дейін артты, барлығы Graus қаласының дәстүрлі киімдерін киді. "Ла Моджиганга". Бұл сатирикалық және пародистік қойылым, ол жыл сайын 13 қыркүйекте өткізіледі және қалада жыл бойы болған оқиғаларды егжей-тегжейлі көрсетеді. Оның наразылық танытушы мінезі осы танымал қойылымның көптеген үзілістеріне себеп болды: 1809 жылдан 1813 жылға дейін француз басқыншылығына байланысты, 1834 жылдан 1838 жылға дейін нашар егін және ашаршылыққа байланысты, ал ең ұзағы – Примо де Ривера үкіметінен бастап 1979 жылға дейін. "Моджиганга" шеруінде ортағасырлық дәуірден қалған белгілі бір элементтер сақталған, мысалы "estafermo" және "tarasca" – "Моджиганга" сарайының жолын ашатын ортағасырлық жылжымалы қуыршақтар. "Ла Лега". Бұл Қасиетті Христофордың бауырластығының іс-шараларын қаржыландыру үшін жиналатын қайырымдылық, ол ауылды аралап, үлкен ағаш таяқтармен, сыбызғы мен мылтықтардың дыбысына билейді. "Llega" кезінде "эль кордоне" таратады, бұл халықтың көпшілігі білегіне байлайтын кішкентай киелі лента. "Лас Альбадас". Бұл әндер түнгі уақытта қала көшелерінде орындалады, олар мавр дәуірінен қалған және ауылдың танымал тұлғалары туралы махаббат пен мақтау туралы әңгімелейді. "Ел Либре". Graus қаласындағы мерекелер туралы толық ақпарат алу үшін жыл сайын "el llibré" (Граус арагон тілінде "кішкентай кітап") басылады, онда фестиваль бағдарламасы, өлеңдер, әңгімелер және мәтіндер жарияланады, олардың көпшілігі Graus арагон тілінде жазылған.

Мерекелік шаралар

Қалалық фестиваль, 12-15 қыркүйек, Қасиетті Христос және Сент-Висент Феррер құрметіне. Бұл фестиваль, негізінен бай және әртүрлі дәстүрлері үшін "Ұлттық туристік қызығушылық" деп жарияланды: Арагонның ең жақсы сақталған сыбызғы күйі мен биі ("Baile de las Espadas", "Қылыштар биі"), сондай-ақ дәстүрлі алыптар мен "cabezudos" (үлкен бастар), мылтықтар, "Альбада әндері" және Испаниядағы ең жақсы сақталған можиганганың бірі – "La Mojiganga". "La Fiesta de la longaniza" (Лонганиза фестивалі, жергілікті әдеттегі тағам). Жыл сайын шілде айының соңғы демалыс күндері 1997 жылдан бері 1100 кг лонганизадан әлемдегі ең үлкен барбекю дайындалады.

Гастрономия

Граустың ең танымал тағамы – лонганиза, бұл аймақтың мәзірлік деликатестерінің бірі және Арагонда «Q for Quality» таңбасымен марапатталған. Оның маңыздылығы жыл сайын шілде айының соңғы апта соңында «Лонганиза күні» мерекесімен атап өтіледі. «Чирета» – Арагонның осы аймағына тән тағам, ол күріш пен етпен толтырылған қой ішегінен дайындалады. Содан кейін ішек тігіліп, қайнатылады. Граус сонымен қатар елдегі ең ірі қара трюфель сату орындарының бірі ретінде белгілі.