Кіріспе

Коннектикут штатының 109-шы вице-губернаторы Сьюзан Бизевич (Susan Bysiewicz; 29 қыркүйек 1961 жылы туған) – 2019 жылдан бері Коннектикут штатының 109-шы вице-губернаторы қызметін атқарып келе жатқан американдық саясаткер және адвокат. Бұрын ол 1999 жылдан 2011 жылға дейін Коннектикут штатының 72-ші хатшысы және 1993 жылдан 1999 жылға дейін Коннектикут өкілдер палатасының мүшесі болды. 2010 жылы ол қысқа мерзімге Коннектикут штатының губернаторы лауазымына кандидат болды, бірақ кейін Коннектикут штатының бас прокуроры лауазымына түсу үшін үміткерліктен бас тартты. Коннектикут Жоғарғы Соты оны осы лауазымға кандидат болуға жарамсыз деп таныды. 2011 жылы ол 2012 жылғы сайлауда зейнеткерлікке шыққан Джо Либерманның орнына АҚШ Сенатына үміткер болып, бірақ демократиялық сайлауда АҚШ өкілі Крис Мерфиге жеңіліп, ол жалпы сайлауда жеңіске жетті. 2018 жылы Бизевич Коннектикут губернаторы лауазымына үміткер болуға қажетті құжаттарды тапсырды, бірақ Демократиялық конвенцияға дейін кері тартып алып, Нед Ламонттың кандидаттығымен вице-губернатор лауазымына үміткер болды. Ол штаттық сайлау кезінде вице-губернаторлыққа жаңартылды.

Ерте өмір, білім және заңгерлік мансап

Бисевич 1961 жылдың 29 қыркүйегінде Нью-Хейвен қаласында дүниеге келді және шаруа шаруашылығында өсті. Стен мен Ширли Бисевичтің қызы, ол Коннектикут штатының Миддлтаун қаласында поляк және грек тегінен шыққан католик отбасында тәрбиеленді. Ол Йель университетінен бакалавр, ал Дьюк университетінің құқық мектебінен заң докторы ғылыми дәрежесін алды. Құқық мектебінде оқып жүрген кезінде ол «Элла: Губернатор Элла Грассоның өмірбаяны» деген кітап жазды. Бисевич екі жыл бойы Нью-Йорк қаласында White & Case (1986–88) фирмасында серіктес ретінде заңгерлік тәжірибе жинады. 1988 жылы ол Хартфордтағы Robinson & Cole, L. L. C. фирмасымен жұмысқа орналасып, төрт жыл бойы қызмет етті, содан кейін 1992 жылдан 1994 жылға дейін Aetna компаниясының құқық бөліміне қабылданды.

Сайлаулар

1990 жылғы Федералдық санақтан кейін аудандарды қайта бөлуден соң, ол Коннектикут штатының жаңадан құрылған 100-ші Ассамблея округінен сайлауға түсуге шешім қабылдады және республикашыл Джозеф Милардоны 61-39% дауыс есебімен жеңді. Ол 1974 жылдан бері штат заңнамасын қабылдаушы органға енген ең көп жаңа депутаттардан тұратын топтың бір бөлігі болды. 1994 жылы ол 67% дауыспен екінші мерзімге қайта сайланды. 1996 жылы ол 66% дауыспен үшінші мерзімге қайта сайланды.

Қызмет мерзімі

Ол 1992 жылдан бастап Коннектикут штатының 100-ші Ассамблея округінің мемлекеттік өкілі болып сайланды және 1998 жылға дейін Миддлтаун қаласының (сайлаушылардың 64%-ы), Миддлфилд қаласының (10%) және Дурхам қаласының (26%) бөліктерінде тұратын шамамен 22 000 сайлаушының мүдделерін қорғады. Палатада ол округтік шерифтердің саяси ықпалын және Коннектикут штатындағы жергілікті деңгейдегі қолдау көрсету саясатының соңғы қалдықтарын зерттеді. Шерифтер – Коннектикут округінің 1960 жылы таратылған жалғыз саяси лауазымы. Мысалы, Хартфорд округінің шериф департаментін демократтар басқарады, ал 288 орынбасар және арнайы орынбасар шерифтердің арасында Бағдарламаны қарау және тергеу комитеті тек екі республикашылды ғана тапты.

Коннектикут штатының мемлекеттік хатшысы (19992011)

1998 жылы Бисевич Мемлекеттік хатшы лауазымына Демократиялық партияның үміткерлігіне түсуді көздеді. Штаттық Демократиялық конвенцияда ол партияның қолдауын Эллен Скалетар өкіліне жоғалтты, бірақ алдын ала сайлауда үміткер болу үшін жеткілікті делегаттардың дауысын жинады. Алдын ала сайлау кампаниясы барысында ол қарсыласын Меган заңына қарсы болды және жыныстық қылмыскерлерге қатысты жұмсақ көзқарас танытты деп айыптады. Ол үміткерлікті де, қарашада өткен жалпы сайлауда лауазымды да жеңіп алды. 2002 жылы қайта сайланды, бірақ 2005 жылы қызмет етіп жүрген кезінде 2006 жылғы губернаторлық сайлауға Демократиялық партияның үміткерлігіне түсетінін жариялады. 2005 жылдың қыркүйегінде ол бұл жарыстан бас тартты, ал 2006 жылдың 7 қарашасында Мемлекеттік хатшы лауазымына үшінші мерзімге (2010 жылға дейін) сайланды. Штаттың бас сайлау офицері және бизнес-тіркеуші ретінде ол өзінің басқаруындағы технологияны басты назарға алды. Бисевич алдап-арбауды болдырмау және тіркеуді ынталандыру мақсатында Коннектикут штатының алғашқы электрондық дауыс берушілерді тіркеу жүйесін әзірледі. Ол сондай-ақ пайдаланушыларға Коннектикут штатындағы барлық тіркелген компаниялардың деректер базасын іздеуге мүмкіндік беретін CONCORD деп аталатын электрондық бизнес іздеу жүйесін енгізді. 2006-2007 жылдары ол жаңа дауыс беру технологияларын енгізді, оның ішінде оптикалық сканерлеу машинасы мен телефон арқылы дауыс беру процедурасын қабылдады, соның арқасында Коннектикут штатының мүмкіндігі шектеулі сайлаушылары қауіпсіз және тәуелсіз дауыс бере алады. Ол 17 жастағыларға алдын ала сайлауда дауыс беруге рұқсат беретін конституциялық түзетуді қабылдау үшін заң шығарушы органда сәтті әрекет етті.

Қоғамдық деректерді тексеру

2010 жылдың 7 ақпанында «Хартфорд Курант» газеті Бас прокурор Блюменталдың Бюзевичтің кеңсесі ресми міндеттерін орындау кезінде алған электрондық пошта мекенжайларын сайлауалды науқанына қолдану арқылы – науқанға қолдау және қаржы жинау үшін пайдаланғанына қатысты заң бұзған-бұзбағанын тексеріп жатқанын хабарлады. Қыркүйек айында Блюментал және бас прокурор Кевин Кейн оның заң бұзбағанын және қандай да бір айып тағу қажет емес екенін мәлімдеді.

Губернаторлық науқаны

2009 жылдың 27 қаңтарында Б.К. Бызевич 2010 жылғы сайлауда Коннектикут штатының губернаторы лауазымына Демократиялық партиядан түсу ниетін жариялады. Сол жылдың ақпан айында Квиннипиак университеті сауалнама жүргізіп, былай сұрады: “Егер демократтардың ішкі сайлауы бүгін өтілсе және кандидаттар Даннел Маллой, Сьюзан Бызевич және Джим Аман болса, сіз кімге дауыс берер едіңіз?” Сауалнамаға қатысқан демократтардың 44% Мемлекеттік хатшы Сьюзан Бызевичке, 12% Стэмфорд қаласының мэрі Даннел Маллойға, ал 4% бұрынғы Палата спикері Джеймс Аманға дауыс беретінін айтты. 2009 жылдың қазан айында Сьюзан Бызевичтің губернаторлыққа кандидаттығын зерттеу комитеті жүргізген сауалнамада, қазіргі губернатор Джоди Реллке қолдау көрсету 47%-ға дейін төмендеді, ал Сьюзан Бызевичке 41% дауыс берді. Егер сайлау Релл мен Стэмфорд қаласының мэрі Даннел Маллойдың арасында өткізілсе, қатысушылардың 52% Реллге, 31% Маллойға дауыс беретінін айтты. Тек Бриджпорт қаласында сауалнамаға қатысушылардан егер ішкі сайлау сол күні өткізілсе, кімге дауыс беретіні туралы сұралып, олар 31,44% Бызевичке, 14,56% Маллойға дауыс беретінін білдірді. 2010 жылдың қаңтар айында Бызевич губернаторлыққа үміткерліктен бас тартып, бас прокурор лауазымына түсуді жөн көрді. 2010 жылдың 21 қаңтарында Квиннипиак университеті бас прокурорлыққа ішкі сайлаудың нәтижелерін жариялады, онда Сьюзан Бызевич 52 ұпаймен көш бастады (Бызевич 62, Джепсен 10, Белгісіз 24, 593 демократиялық сайлаушы, қателік маржасы +/- 4%).

Бас прокурордың науқаны

Бисевич бас прокурорлыққа үміткер екенін жариялағаннан кейін, көптеген сарапшылар оның осы лауазымды атқаруға заңдық біліктілігіне күмән келтіріп, бас прокурордың заң практикасында кем дегенде он жыл тәжірибесі болуын талап ететін мемлекеттік заңға сілтеме жасады. Бисевич өзінің Мемлекеттік хатшының кеңсесін басқарған жылдарының осы талапқа есептеледі деп мәлімдеді. Ол бұл мәселе бойынша қазіргі бас прокурор Ричард Блюменталдан пікір сұрады. Блюментал заңның күші бар екенін, бірақ Бисевичтің талаптарға сай келуіне қатысты мәселені соттар немесе заң шығарушы орган шешуі керек екенін айтты. Бисевич сондай-ақ, өзі заңмен белсенді түрде айналыспайтынын мәлімдегеніне қарамастан, мемлекеттік төлемнен бас тартуға қатысты өтінішті толтыруын түсіндіруге тиіс болды. Оның өкілі оның қателік жасағанын мәлімдеді. Бисевич үміткерлігіне қарамастан, қақтығысқа толы республикашылдар оның «күйрегенін» және «ақылдан адасқанын» айтты. 2010 жылдың 31 наурызында сотта сұраққа жауап берген Бисевич ешқашан судья алдында іс қозғамағанын және заң факультетінен бері сот залында сот процесін бақылағанын есіне түсіре алмайтынын мойындады. 2010 жылдың 5 мамырында Жоғарғы сот судьясы Майкл Шелдон Бисевичтің штат бас прокуроры лауазымына үміткер болуға заңды құқығы бар екенін шешті. Алайда, 18 мамырда Коннектикут Жоғарғы сотындағы іс қарастырылғанда, судья Флеминг Л. Норкотт-кіші соттың бірауыздан шешімін шығарды, онда Бисевич штат бас прокуроры лауазымына қойылатын талаптарды орындамағаны айтылды, бұл талаптар штат заңдарының 3-124-тарауында көрсетілген. Осының салдарынан Бисевич 2010 жылы бас прокурорлыққа үміткер бола алмады, бұл бұрынғы сенатор Джордж Джепсенге демократтардың жалғыз үміткері болуға мүмкіндік берді, ол кейіннен сайлауда жеңіске жетті. Сол күні кешке Associated Press, жарысты негізінен Бисевичтің мәлімдемесіне сүйене отырып жариялаған, бірақ Фоули дауыс санауында көш бастағанын анықтағаннан кейін, жарысты «қайта шақырды». Сайлаудағы қақтығыстардың басты себебі Бриджпорттағы сайлаудың өткізілуі болды, онда жергілікті шенеуніктер қатысу деңгейіне жеткілікті дауыс бюллетендерін тапсырған жоқ. Президент Обама Бриджпорт қаласына соңғы сәтте келіп, Дэннел Маллойды таныстырды, нәтижесінде дауыс беруге қатысу талаптары күрт өсті, бұл жергілікті сайлау комиссиясын күтпеген жағдайға түсірді. Бриджпорттағы сайлау тіркеушісі Санта Аяла, дауыс бюллетендерін тапсыруға жауапты екі шенеуніктердің бірі, басқа қалаларда бюллетендердің таусылғанын атап өтті. Ол 21 000 бюллетень тапсырылғаны туралы жиі айтылатын деректі жоққа шығарды, бірақ басқа санды ұсынған жоқ. Аяла: «Біз тапсырылатын бюллетендердің санын бұрынғы сайлаулардың нәтижелеріне сүйене отырып есептейміз. Республикалық және демократиялық тіркеушілер осы санға келісті». Бисевич Бриджпорттағы бюллетеньдердің жетіспеуіне байланысты туындаған санау кешігулерін – сайлау күнінен кейін табылған саналмаған бюллетеньдердің қапшығын да қамтиды – шатасудың себебі деп атады; бас сайлау жөніндегі шенеунік ретінде ол бюллетеньдердің жетіспеуіне ешқандай жауапкершілік жүктемейтінін мәлімдеді. Бисевич жергілікті шенеуніктерге жеткілікті мөлшерде бюллетеньдерді тапсыруды бұйрық бергенін, бірақ директиваның орындалуын Бриджпорт шенеуліктеріне бақылау жасамағанын, себебі оған заңдық құқық болмағанын айтты. Ол барлық ресми бюллетеньдерді алғаннан кейін, 5 қарашада, жұма күні, сайлаудың ресми жеңімпазын жариялауды жоспарлаған. 5 қарашада кешке Бисевич Дэннел Маллойды губернаторлық сайлаудың ресми жеңімпазы деп жариялады, бұл сайлаудың нәтижесі 5 637 дауыспен көп, бұл екі күн бұрын жарияланған алғашқы нәтижелерден айырмашылығы бар, онда ол Маллойды ресми емес жеңімпаз деп жариялағанда 3 103 дауыспен жеңіске жеткенін мәлімдеген.

2012 жылғы АҚШ Сенатының сайлауы

2011 жылдың 18 қаңтарында Бисевич 2012 жылғы АҚШ Сенаты сайлауында Джо Либерман атқарған, оның мерзімі аяқталып зейнеткерлікке шыққан орынға кандидаттығын жариялады. Оның сайлау кампаниясын көптеген сайланған шенеуніктер мен EMILY's List саяси әрекеттер комитеті қолдады. Кейін Бисевич АҚШ өкілі Крис Мерфиге жеңіліп қалды, ол жалпы сайлауда республикашыл Линда МакМахонды жеңді. Екі жыл өткен соң Бисевич жеке тәжірибесіне оралып, жаңа құрылған Нью-Йорк және Стэмфордтағы Pastore Shofi & Dailey заң фирмасына қосылды, онда ол олардың Гластонберидегі жаңа кеңсесіне жетекшілік етті. Оның қызметінің бағыты "корпоративтік құқық және қаржы, банк ісі, бағалы қағаздар және келісімшарттарды келісу" салаларын қамтыды. Бисевич "әзірге мемлекеттік лауазымға үміттене бермейтінін", бірақ саясатқа оралу мүмкіндігін жоққа шығармайтынын мәлімдеді.

Коннектикут губернаторы (2019 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2017 жылдың 18 сәуірінде Б.Бысевич Коннектикут штатының 13-ші сенаттық округінен сайлауға түсу мүмкіндігін зерттеу үшін комитет құрғанын жариялады. Ол 2016 жылы Лен Суционың сайланғаннан кейін, Миддлтаун және Мериден қалаларын қамтитын округте ондаған жылдардан кейін сайланған алғашқы республикашыл болғандықтан, көптеген демократтар орынды қайтаруға ынта білдіргенін айтты. (2016 жылғы сайлау штаттағы сенаттық өкілдер санын 18-18 теңестірді.) Бисевич Суционы "экстремист" деп сынады, оның аборт жасауға тырысатын кәмелетке толмағандарға ата-аналарын хабардар етуді талап ететін заң жобасын қолдағанын атап өтті. 2018 жылдың 3 сәуірінде ол Коннектикут штатының губернаторы лауазымына кандидат болу ниетін білдірді. Мамыр айының басында Бисевич Демократиялық саяси әрекет комитеті EMILY’s List-тің қолдауын алды. Комитет ұлттық демеушілер желісіне және әлеуметтік желілер мен басқа да платформаларда қолдау көрсетуіне қарамастан, Бисевич штаттық демократтардың съезіне бір апта бұрын губернаторлық сайлаудан бас тартып, кандидат Нед Ламонтпен бірге вице-губернаторлыққа кандидат ретінде бірікті. Алайда, мұны істеу үшін олар екеуі де партияның ұсынуын алуы керек еді. 2018 жылдың 15 мамырындағы жариялау күніне дейін Бриджпорт қаласының мэрі Джозеф П. Ганим және штаттық ардагерлер істері департаментінің бұрынғы комиссары Шон Коннолли губернаторлыққа, ал штаттық сенатор Гари Уинфилд және Нью-Хейвен қаласынан кәсіби одақтарды ұйымдастырушы Ева Бермудес Циммерман вице-губернаторлыққа партияның алғашқы сайлау бюллетенінде орын алуға ниеттенді. Бисевич 2020 жылғы халық санағы бойынша Коннектикут штатының толық санау комитетінің төрағасы, сондай-ақ саясат пен мемлекеттік саясат саласындағы әйелдер үшін платформа болып табылатын Губернатордың әйелдер және қыздар жөніндегі кеңесінің төрағасы болып табылады.

Жеке өмір

Бисевич күйеуі Дэвид Дональдсонмен Дьюк университетінің құқық факультетінде оқып жүргенде танысты. Олардың үш баласы бар: қыздары Ава мен Лейна Веслиан университетін бітірді, ал ұлы Тристан Миддлтаун орта мектебін бітірген.