Кіріспе

Бартон-Маккомби дезоксигенациясы – органикалық қосылыстағы гидроксил функционалдық тобын алкил тобына айналдыру үшін сутекпен алмастыратын органикалық реакция. Бұл реакция британдық химиктер сэр Дерек Харольд Ричард Бартон және Стюарт В. МакКомбидің есімдерімен аталады. Бұл оттегінен арылу реакциясы радикалды substitution (алмастыру) болып табылады. Бартон декарбоксилдендіруінде бастапқы зат карбоксил қышқылы болып келеді.

Механизм

Реакция механизмі каталитикалық радикалдардың басталу кезеңінен және тікелей таралу кезеңінен тұрады. Алкоголь (1) ең алдымен тиоэстер немесе ксантат сияқты реактивті карбонотиоил аралық затқа айналады. АИБН-ді қыздыру оның гомолиттік ыдырауына алып келеді, нәтижесінде екі 2-цианопропил радикал (9) түзіледі, олардың әрқайсысы трибутилстаннаннан (3) протонды бөліп алып, трибутилстаннил радикалдар (4) мен белсенді емес (10) радикалдарды жасайды. Трибутилтин радикал (4) күкірт атомына шабуылдап, C-S π байланысын бір мезгілде гомолиттік бөліп, ксантат тобын (2) бөліп алады. Бұл көміртекке бағытталған радикалды қалдырады, ол R-O σ байланысын гомолиттік бөліп, C-O π байланысын құрайды, нәтижесінде алкил радикал (5) және трибутилтин ксантат (7) түзіледі. Бұл қосылыстағы күкірт-қалай байланысы өте тұрақты және осы реакцияның итергіш күшін қамтамасыз етеді. Алкил радикал (5) трибутилстаннанның жаңа молекуласынан сутек атомын бөліп алып, қажетті дезоксигенделген өнімді (6) және таралуға дайын жаңа радикал түрін жасайды.

Сутегінің баламалы көздері

Бұл реакцияның басты кемшілігі – уытты, қымбат және реакциялық қоспадан бөліп алу қиын трибутилстананды қолдану. Бір мүмкін шешім – трибутилтин оксидін радикал көзі ретінде және поли(метилгидридсилоксан) (PMHS) сутек көзі ретінде пайдалану. Бастапқы материал ретінде қолданылатын фенилхлортионоформаттың нәтижесінде карбонил сульфид түзіледі.

Триалкил борандар

Трайлкилборан су кешендері, мысалы, аз мөлшерде сумен ластанған триметилборан, одан да ыңғайлы су доноры болып табылады. Бұл каталитикалық циклда реакция триалкилборанның 3 ауада метил радикалына 4 дейін ауада тотығуы арқылы басталады. Бұл радикал ксантат 2-мен S-метил S-метил дитиокарбонат 7 және аралық радикал 5 түзеді. (CH3)3B·H2O 3 кешені диэтилборин қышқылы мен жаңа метил радикалын қалдыра отырып, осы радикалмен бірігіп 6 алканын түзетін сутегін ұсынады. Теориялық есептеулер көрсеткендей, боран су кешеніндегі O–H гомолиз реакциясы трибутилстаннан гомолиз реакциясына ұқсас энергиямен эндотермиялық болып келеді, бірақ таза судың гомолиз реакциясынан әлдеқайда төмен.