Кіріспе

АҚШ әскери ұшақтары 1930-1941 жылдар

Boeing P-12 немесе Boeing F4B – АҚШ Әскери-әуе корпусы, АҚШ Теңіз жаяу әскерлері және АҚШ Әскери-теңіз күштері қолданған американдық ұшақ. Ол 1930 жылдардың басында американ қызметіндегі басты күрес ұшағы болды, сонымен қатар халықаралық деңгейде де пайдаланылды. 1930 жылдардың соңында ол бірінші қатардағы міндеттерде жаңа үлгілермен ауыстырылды, бірақ 1940 жылдардың басына дейін оқу-жаттығуларда қолданыла берді. Ұшақтың көптеген түрлері жасалды. XXI ғасырда бірнеше сақталған ұшақтар мұражайларда көрсетілуде.

Пайдалану тарихы

АҚШ Әскери Әуе Корпусы

P 12 ұшақтары 17-ші қуғын тобының (34-ші, 73-ші және 95-ші қуғын эскадрильялары) Калифорниядағы Марш-филдте және 20-шы қуғын тобының (55-ші, 77-ші және 79-шы қуғын эскадрильялары) Луизианадағы Барксдейл-филдте пайдаланылды. Ескі P 12 ұшақтары шетелдегі топтарда қолданылды: Филиппиндегі 4-ші құрама топ (3-ші қуғын эскадрильясы), Панама каналы аймағындағы 16-шы қуғын тобы (24-ші, 29-шы, 74-ші және 79-шы қуғын эскадрильялары) және Гавайидегі 18-ші қуғын тобы (6-шы және 19-шы қуғын эскадрильялары). P 12 1934–1935 жылдары Boeing P 26 ұшақтарымен ауыстырылғанға дейін бірінші бағытты қуғын топтарының құрамында қызмет етті. Қалғандары 1941 жылға дейін оқу-жаттығу жұмыстарына жіберілді, содан кейін көпшілігі тоқтатылып, механикалық училищаларға берілді. 23 P 12C, P 12D және P 12E ұшақтары Теңіз күштеріне жетілдірілген оқу ұшақтары ретінде берілді. Бюро нөмірлері 2489-дан 2511-ге дейін. Бұл ұшақтар F4B 4A деп қайта аталды.

АҚШ Теңіз жаяу әскері

F4B ұшақтары екі Теңіз жаяу әскері эскадрильясымен ұшырылды. VF 10M 1933 жылдың ақпаннан шілдеге дейін F4B 4 ұшақтарын ұшырды. 1933 жылдың маусымында эскадрильяның міндеті ұрыстан бомбалауға өзгертіліп, VB 4M деп қайта тағайындалды. Теңіз корпусы авиациясының бастығы майор Рой С. Гигердің бұйрығымен, VF 10M-нің барлық F4B 4 ұшақтары Квантикодағы VF 9M эскадрильясына берілсін. 1933 жылдың қыркүйегіне қарай VB 4M 16 F4B 3 ұшағымен қайта жабдықталды. Браун-филд, Квантикода орналасқан VF 9M 1932 жылдың қыркүйегінен бастап F4B 4 ұшақтарын ұшырды. 1933 жылдың маусымында VF 9M VF 10M-нен барлық F4B 4 ұшақтарын алды. VF 9M 1938 жылға дейін F4B 4 ұшақтарын ұшырды, содан кейін олар Grumman F3F 2 ұшақтарымен ауыстырылды. Бір F4B 3 (BuNo) 8911 АҚШ Теңіз жаяу әскері штабына берілді және Теңіз корпусы авиациясының директоры полковник Росс “Расти” Роуэллдің жеке ұшағы болды.

Өндіріс тарихы

Өндіріс партиялары төменде көрсетілген, P 12 белгілемелері әскерлік ұшақтар үшін, ал F4B белгілемелері – Әскери-теңіз күштері үшін. Қалған ұшақтар азаматтық немесе экспортқа арналған. Салынған саны Модель Қозғалтқыш Модификациялар 9 P 12 R 1340 7 90 P 12B R 1340 9 NACA қапшағы, қысқартылған шасси, үлкен дөңгелектер 96 P 12C сақина тәрізді қапшақ, кеңейткіш тірегі бар шасси 35 P 12D R 1340 17 110 P 12E жартылай монокок металл фюзеляжы, қайта жобаланған тік құйрығы, ал кейбіреулерінде шаналардың орнына құйрық дөңгелектері 25 P 12F R 1340 19 27 F4B 1 бөлінген осьті шасси, құрсақ бомба тірегі 46 F4B 2 кеңейткіш тірегі бар шасси, фриздік элерон, шананың орнына құйрық дөңгелегі 21 F4B 3 Boeing Model 235, жартылай монокок металл фюзеляжы 92 F4B 4 R 1340 16 қайта жобаланған тік құйрық, қанат астындағы тіректер (екі 116 фунттық бомба), соңғы 45-і модификацияланған бас тірегімен/құтқару салмен 5 100/100A (F4B 1-дің азаматтық нұсқасы) 14 256 (F4B 4, Бразилияға экспорт) 9 267 (F4B 3 фюзеляжы/P 12E қанаттары, Бразилияға экспорт)

Көрмеге қойылған ұшақтар

31 559 – P 12E Огайо штатының Дейтон қаласына жақын Wright Patterson Әуе базасындағы Америка Құрама Штаттары Әуе күштері Ұлттық мұражайында қойылған. 32 017 – P 12E Калифорния штатының Чино қаласындағы Даңқ ұшақтары мұражайында. Бұл ұшақтың корпусы F4B 3 ретінде боялған. 32 092 – P 12F Флорида штатының Пенсакола қаласындағы Ұлттық Теңіз Әуе Күштері мұражайында. Бұл ұшақ F4B 4 үлгісіне келтіріліп, 6B шайқас эскадрильясының "Felix the Cat" таңбасымен боялған. 9241 – F4B 4 Вашингтондағы Ұлттық Әуе және Ғарыш мұражайындағы "Теңіз әуе операциялары" галереясында қойылған (Қазіргі уақытта мұражайда жүргізіліп жатқан жөндеу жұмыстарына байланысты сақтауда). 1143 – 100 үлгісі Сиэтлдегі Ұшу мұражайында. 1488 – 100E үлгісі Бангкоктағы Корольдік Тайланд Әуе күштері мұражайында. Көшірме – 3/4 масштабтағы P 12F көшірмесі Теннесси штатының Севьевиль қаласындағы Теннесси авиация мұражайында қойылған. Көшірме – 3/4 масштабтағы F4B 4 көшірмесі Гонолулу халықаралық әуежайының кіреберіс залында қойылған. Алғашқыда Сан-Диего Әуе және Ғарыш мұражайында салынған.