Кіріспе

1998 жылдың 22-23 ақпанында Флорида штатының орталық бөлігінде, АҚШ-та күшті дауыл болды. 1998 жылдың 21-23 ақпанында Солтүстік-Шығыс АҚШ-тың, негізінен Флорида штатының бір бөлігін қамтыған жойқын торнадолар тізбегі орын алды. "Торнадо түні" деп белгілі болған бұл құбылыс Флорида тарихындағы ең қасіретті торнадо оқиғасы еді. Барлығы 15 торнадо пайда болды, олардың бірі ұзаққа созылып, шамамен 64 шақырымдық қашықтықты басып өтті. Флориданың орталық аймағындағы, 4 (I 4) тас жолының бойында, соның ішінде Орландо аймағында болған торнадолар Флоридада тіркелген ең күшті торнадолардың қатарына жатады. Торнадолардың бірі бастапқыда Фудзита шкаласы бойынша F4 дәрежесінде бағаланған, бірақ кейіннен жоғары F3 дәрежесіне төмендетілді. 25 адамның қаза болуына себеп болған бұл торнадоның көп бөлігі Киссиммиде және оның айналасында орын алды. Бұл Флорида тарихындағы ең көп қаза болған торнадо болып табылады, бұрынғы рекорд 1962 жылдың 31 наурызында 17 адамның қаза болуы еді. Торнадолар тізбегі кезінде Орталық Флориданың бірнеше аймағында тағы екі F3 және бірнеше күшті торнадо пайда болды, олар 17 адамның өмірін қиып, 109 адамды жарақаттады. Торнадолардың ең қатты қозғалысы күн батқаннан кейін, түн ортасына дейін немесе кейін болды. I 4 дәлізінің тығыз қоныстанған аймақтарына, соның ішінде көптеген жылжымалы үйлер мен автокөліктерге арналған тұрақтарға (RV) әсер еткендіктен, көптеген адамдар ұйықтағанда зардап шекті. 42 қазаның 40-ы жылжымалы үйлерде немесе тіркемелерде болды, оның ішінде 15-і Морнингсайд Акс жылжымалы үйлер паркінде, ал сегізі – Пондероса RV паркінде, екеуі де Киссиммиде орналасқан.

Өмірбаян

1998 жылдың 22 ақпанында NEXRAD және ауа райы спутниктерінен алынған деректер Флорида Панхендлдің және Флорида түбегінің ең солтүстік бөлігін, соның ішінде Бірінші жағалауды екіге бөлетін бұрыштық эхо және оған байланысты ағып кету шекарасын көрсетті. Шекара бойында Мексика шығанағының шығысында күшті су айналысын тудыратын жел желісі қалыптасып, Тампа шығанағына қарай бағытталды. Шквалдық желінің алдында күндізгі жылудың нәтижесінде атмосфераның тұрақсыздығы артып, жылы фронт ығысты. EST сағат 19:00-де Мобил маңындағы төмен қысым аймағы Флориданың батыс жағалауынан оңтүстікке қарай созылған суық фронтпен байланысты болды, ал орта және жоғарғы тропосферадағы жолға күшті субтропикалық жел ағынының максималды деңгейіне дейін жетті. Бұл жоғарғы деңгейдегі жел ағыны төменгі деңгейдегі жел өрісімен қиылысып, жер бетінен жоғары желдің жергілікті жылдамдығы торнадо пайда болуына қолайлы жағдай жасады. 1998 жылдың 22-23 ақпаны аралығындағы кешкі және түнгі сағаттарда, Флориданың құрғақ маусымында (1 қараша – 30 сәуір) Эль-Ниньо фазасында (ENSO) жиі кездесетін бұл тұрақсыз орта 22 ақпан күні сағат 11:00-ден 2:30-ға дейін жеті торнадоның пайда болуына әкеп соқты. EST. Эль-Ниньо кезінде реактивті ағын әдетте күштірек болады және метеорологиялық қыс және көктемде Флоридаға жақын немесе одан оңтүстікке қарай ығысады, соның салдарынан ауа райының күрт нашарлауы мен торнадо белсенділігінің ықтималдығы артады. 1998 жылдың ақпан айында Эль-Ниньоның ең күшті эпизодтарының бірі жалғасты, ол 1982-83 жылдардағы ұқсас эпизодқа шамалас болды, ол да Флоридада торнадо белсенділігінің жоғарылауына себеп болған. 1997 жылдың қазан айында Флорида штатының Мельбурн қаласындағы Ұлттық ауа райы қызметі (NWS) алдағы айларда Эль-Ниньоның салдарынан ауа райының нашарлау мүмкіндігін атап өтті. 22 ақпан күні таңғы сағат 6-ға дейін (11:00 UTC) Дауыл болжау орталығы (SPC) бірінші күндік конвективті болжамды жариялады, ол Солтүстік және Орталық Флориданың кейбір аймақтарында торнадо тудыруға қабілетті қатты дауылдың орташа тәуекелін көрсетеді. Сағат 11:55-те (16:55 UTC) Мельбурндағы NWS қауіпті ауа райы туралы хабарлама (HWO) шығарды, онда торнадо, градус және қиратушы желдердің "маңызды" қаупі ескерілді. Сағат 1:44-те (18:44 UTC) SPC Орталық Флоридадағы қауіпті аймақтың бөліктерін қамтитын алғашқы торнадо сақтандыру хабарламасын жариялады. Кешке қарай көптеген ұзақ өмір сүрген суперклеткалар пайда болып, Орталық Флориданың шығыс-солтүстік-шығысына немесе солтүстік-шығысына қарай жылжыды, нәтижесінде 42 адам қаза тауып, кем дегенде 259 адам ауыр жарақат алды, бұл Флорида тарихындағы ең қорқынышты оқиға болды, 1962 жылдың 31 наурызында Санта-Роза округінде 17 адамның қаза болуынан асып түсті.

21 ақпан оқиғасы

+ расталған торнадолар – сенбі, 21 ақпан, 1998 ж. F# Орналасқан жеріАудан / ПарызМемлекетБасталу координаталары (Координаттар)Уақыт (UTC)Жол ұзындығыМакс. (Ең жоғары) ені: Санта Круз солтүстігіДувальТехас23:05–?0.1 миль (0 км)Риостан оңтүстікте қысқа мерзімді торнадо хабарланды. Сан-Диего оңтүстігіДувальТехас23:18–?0.1 миль (0 км)Қысқа мерзімді торнадо хабарланды. Seven SistersДувальТехас00:00–?0.1 миль (0 км)Қысқа мерзімді торнадо хабарланды.

22 ақпан оқиғасы

+ Тастықталған торнадолар – Жексенбі, 22 ақпан, 1998 ж.
| Орналасқан жері | Округ / Париш | Штат | Басталу координаталары (Координаттар) | Уақыт (UTC) | Жолдың ұзындығы | Макс. (Ең үлкен) ені | Сипаттама
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| F0 | Тейлор | Хьюстон | Алабама | 14:00–? | 0.3 миль (0 км) | | Ұзаққа соқпаған, әлсіз торнадо, түтік тәрізді бұлт ретінде көрінеді. Тейлордың бір бөлігіндегі 52 үйге әсер етті, сарайларды, қоршауларды, шатырларды, верандаларды, шиферлерді, электр сымдарын және ағаштарды зақымдады немесе құлатты. Зардаптың жалпы сомасы 75 000 долларды құрады. |
| F0 | Холлистер | Патнам | Флорида | 20:45–? | 0.2 миль (0 км) | | Ұзаққа соқпаған, әлсіз торнадо бірнеше үлкен ағаштарды құлатты. Зардаптың жалпы сомасы 4 000 долларды құрады. |
| F0 | Толедоның солтүстігі | Шарлтон | Джорджия | 22:05–? | 0.5 миль (1 км) | | Фолкстонның оңтүстік-батысында торнадо бірнеше үлкен ағашты құлатты, электр сымдарын жыртып, жылжымалы үйге зақым келтірді. Зардаптың жалпы сомасы 5 000 долларды құрады. Торнадо Чесер аралы маңындағы Окефеноки ұлттық жануарлар қорығында аяқталды. |
| F0 | Коулман | Самтер | Флорида | 02:50–? | 0.1 миль (0 км) | | Ұзаққа соқпаған, әлсіз торнадо АҚШ 301 тас жолы мен округтік 468 тас жолының қиылысында пайда болды, ағаштарды, екі электр тірегін, екі сарайды және жылжымалы үйді зақымдады немесе құлатты. Зардаптың жалпы сомасы 20 000 долларды құрады. |
| F2 | Дейтона-Бичтен оңтүстік Дейтонаға дейін | Волусия | Флорида | 03:55–04:05 | 8 миль (13 км) | | 1 адам қаза тапты – Осы құбылудың алғашқы маңызды торнадосы Самтер округіндегі алдыңғы торнадомен бірдей суперцелден пайда болды. 92-ші трассаға қонып, I 95 және I 4 қиылысынан өтіп, төрт жартылай тиістік жүк көлігін аударып алды, ал одан бұрын жылжымалы үйдегі 41 жастағы адам қаза тапты. Кейін торнадо Дейтона халықаралық жарыс жолы мен Дейтона-Бич халықаралық әуежайының оңтүстігінен өтіп, Пеликан-Бей құрылысындағы 64 үйді және Колониал-Колони Саут трейлерлік саябағындағы 150 жылжымалы үйді зақымдады немесе жойды. Барлығы 600 ғимарат зақымдалды немесе қирады. Үш адам жарақат алды, ал жалпы шығын 4 миллион долларды құрады. |
| F3 | Оранж тауының оңтүстігінен Пьемонт көлінің оңтүстік-шығысына дейін | Лейк, Оранж | Флорида | 04:37–05:00 | 18 миль (29 км) | | 3 адам қаза тапты – Осы құбылудың үш қарқынды торнадосының біріншісі Клермонттың оңтүстік-шығысында басталып, Лейк округінің ауылдық аймандарындағы ағаштарды құлатты, содан кейін Уинтер-Гарден – Окои аймағына көшті, онда 500 ғимарат зақымдалды немесе қирады, оның ішінде жылжымалы үйлер саябағы мен пәтерлер кешені. 70 адам жарақат алды, ал жалпы шығын 15 миллион долларды құрады. Торнадо Локхарттың солтүстік-батысында аяқталды. |
| F3 | Кэмпбеллдің оңтүстік-батысынан Порт-Сент-Джонның батысына дейін | Осцеола, Оранж | Флорида | 05:40–06:38 | 38 миль (61 км) | | 25 адам қаза тапты – Осы торнадо туралы бөлімді қараңыз – Флорида тарихындағы ең қасіретті торнадо; бастапқыда F4 деп бағаланды. Кем дегенде 150 адам жарақат алды, ал жалпы шығын 55 миллион долларды құрады. |
| F2 | Крейтонның оңтүстігінен Ариелге дейін | Волусия | Флорида | 05:45–05:52 | 5 миль (8 км) | | Санфорд F3 торнадосымен бірдей дауылдан пайда болған күшті торнадо Оук-Хилл аймағынан өтті. Бірнеше астық сақтағыштары мен бірнеше ағаштар құлап, екі үй мен 10 жылжымалы үй зақымдалды. Жалпы шығын 500 000 долларды құрады. |
| F1 | Кейп-Канаверал | Бревард | Флорида | 07:30–? | 1 миль (2 км) | | Ұзаққа соқпаған торнадо батыстан Порт-Канавералға соқтығысып, 30 ғимаратқа зақым келтірді. Торнадо Банана өзенінің үстінен пайда болып, Атлант мұхитында тарады. Жалпы шығын 1 миллион долларды құрады. |

Интерсессион қаласы Кэмпбелл Пинсиана Киссимми Буэнавентура көлдері Харт көлі Мэри Джейн көлі, Флорида

Бұл қатты, ұзақ жолды торнадоға бастапқыда F4 санаты берілді, бірақ Ұлттық ауа-райы қызметінің (NWS) бағалаулары кейіннен оны жоғары деңгейдегі F3 қарқындылығына дейін төмендетті. Торнадо Интерсессион-Сити маңынан басталып, Уолт Дисней әлемінен оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 13 шақырым жерде орналасқан және солтүстік-шығысқа қарай жылжыды. Алдымен, ол Кэмпбелл-Пойнсиана аймағындағы үйлерге аз ғана зақым келтірді. Киссиммиге жеткенде, ол Киссимми сауда орталығының The Shops бөлігін қиратты және Тохопекалига көлінің солтүстік жағынан өтті. Содан кейін, ол 441 тас жолын кесіп өтіп, Пондероза Пайнс RV паркін соққанда ең жоғары қарқындылығына жетті. RV паркінде кем дегенде 10 адам қаза тапты және 200 тұрғын үйдің ішінде RV және жылжымалы үйлердің барлығы дерлік қирады. Көптеген үйлердің каркастары лақтырылып, ағаштарға оралып, жалаңаш қалды. Сонымен қатар, көптеген ағаштар сындырылып, түбімен жұлынып кетті. Жақын жердегі Морнингсайд-Эйкерс жылжымалы үйлер паркі де қирады. Пондероза Пайнс және Морнингсайд аймақтарын қалдырғаннан кейін, торнадо Буэнавентура көлдерінің Лейксайд-Эстейтс ауданындағы мектептің жанындағы үйлерге ауыр зақым келтірді. Киссимми аймағын қиратып тастағаннан кейін, торнадо негізінен Оранж және Бревард округтеріндегі ауылдық, батпақты жерлерге әсер етті, бірақ Харт және Мэри Джейн көлдерінің жағасындағы бірнеше үйлерге де тиді. Ол Тосохатчи жабайы табиғатты қорғау аймағының үстінен өтіп, Рождестводан оңтүстік-шығысқа қарай 13 шақырым жерде, Порт-Сент-Джонның батысында – «Ұлы ашық аспан» RV паркінің алдында тоқтады, ол NWS мәліметінше, «Америка Құрама Штаттарындағы ең ірілердің бірі, 1000 демалыс көлігіне арналған алаңшасы бар». Торнадоның барлық бойында 1000-нан астам ғимарат зақымдалды немесе қирады, оның ішінде жақсы салынған бірнеше үйлер де қирады. Алдыңғы кіреберісі мен қабырғасының бір бөлігін қоспағанда, штукатурдан және бетон блоктарынан (CBU) салынған кем дегенде бір жаңа үй толығымен қирады.