Кіріспе

Британдық театр импресариосы (1852 – 1912)

Сэр Хорас Эдвард Мосс (12 сәуір 1852 – 25 қараша 1912) – британдық театр импресариосы және 1899 жылы құрылған Moss Empires Ltd театр комбинатының негізін қалаушысы, тең басқарушы директоры. Ол алғаш Ньюкасл қаласынан Ричард Торнтонмен, кейін Уэльсте жұмыс істейтін Освальд Столлмен бірігіп, осы компанияны қор биржасына шығарды. Құрылғаннан бастап және 20 ғасыр бойы Moss Empires Ұлыбританиядағы ең ірі варьете театрлары тобы болып қалып келді, өркендеген шағында 50-ден астам мекемесі болды және әлемдегі ең ірісі саналды. Ол 1904 жылы өз театрларының кейбірінде "күніне төрт қойылым" жүйесін енгізді; сондай-ақ, музыкалық залдарда орынды алдын ала брондауға рұқсат берген тұңғыш адам болды.

Карьера және менеджмент

Т. Е. Мосс, туыстары мен достары Тед деп білетін, Ланкаширдің Дройлсден қаласында Джеймс пен Марта Мосстің ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі Джеймс Мосс скрипкашы және ән салондарының әнші-суретшісі болған. Ол Эдинбургте және Глазгода білім алды, онда музыкалық білімін жетілдірді. 1872 жылы ол Шотландияның Гринок қаласындағы әкесінің Лорн музыка залының пианиношысы және менеджері болды, ал 1877 жылы Эдинбургке көшіп, Гайти музыка залы сияқты бірнеше кәсіпорындарды сынап көрді және оны Мосс театры деп атады. 27 жыл бойы ол Уэверли базарында жыл сайынғы карнавалды ұйымдастырды. Ол жаңа жер сатып алып, 1892 жылы өзінің алғашқы Empire Palace театрын ашты, оны көптеген театрларды жобалаған Франк Матчем және Берти Крю сияқты саягөльдер жобалады. Ол 1905 жылы қайырымдылық және ойын-сауық саласына қосқан үлесі үшін рыцарь атағын алды, бұл құрметке ие болған алғашқы санат кәсіпкері болды. Король Георг V 1911 жылдың шілдесінде Эдинбург Empire театрында сэр Эдуардтың режиссерлігімен Корольдік санат өнерінің қоғамдық көрсетілімін өткізуді бұйырды, бұл сол жылғы тәж кигізу тойының бір бөлігі болды. Бұл Ұлыбританиядағы осындай алғашқы қойылым болды, ол Музыка залының жаңа беделін бекітті. Алайда театр спектакльге бірнеше ай қалғанда өртеніп кетті, және сэр Эдуардтың денсаулығы нашарлады. Оның орнына келесі жылы Альфред Батт басшылығымен Лондонның Palace театрында Корольдік санат өнерінің көрсетілімі ұйымдастырылды.

Жеке өмір

Ол екі рет үйленді: алғашқысы Элен Элис Брамвеллмен (1856–1892), олардан екі ұлы болды: Джеймс Эдвард Мосс (1880–1904) және Чарльз Сомервилл Мосс (1883–1931). Эленнің қазасынан кейін ол Флоренс Крейг (туған Крауфорд), Роберт Крауфордтың қызына, "Ховард & Уиндэм" компаниясының негізін қалаушыларының біріне үйленді. Флоренспен олардың бір қызы болды. Ол 1912 жылғы 25 қарашада Эдинбургқа жақын, Горбридж қаласындағы Миддлтон-Холл сарайында және меншігінде қайтыс болды. Ол Эдинбургтың шығысындағы Портобелло зиратында, зират кіреберісіне жақын жерленген. Сэр Эдвардтың орнын Moss Empires Ltd. компаниясының төрағасы және бас директоры Франк Аллен басты.