Кіріспе

Pan Am 103 рейсінің бомбалануына қатысты тергеу 1988 жылғы 21 желтоқсанда сағат 19:03-те басталды, осы күні Pan Am 103 рейсі Шотландияның Дамфрис және Галлоуэй аймағындағы Локербиде жарылған болатын. Қылмыс жасағандар ұшақты теңізге құлатып, іздерді жоюды ниеттенген, бірақ ұшақтың кешіккеніне байланысты құрлық үстінде болған жарылыс көптеген дәлелдерді қалдырды. Тергеу нәтижесінде Абделбасет әл-Меграхи сотқа тартылып, айыпталды және түрмеге қамалды.

Тергеушілер

Шотландияда кенеттен қайтыс болғандарды тергеу жауапкершілігі жергілікті прокурор фискальға (мемлекеттік прокурорға) жүктеледі, ол оқиға орнына барады және полицияға тергеу жүргізу бойынша нұсқаулар бере алады. Прокурор фискаль Шотландияның бас заң қызметкерінен – Лорд Адвокаттан комиссия алады (және 1999 жылғы децентрализацияға дейін бір уақытта Ұлыбритания үкіметінің министрі болған). Локерби тергеуіне жауаптылық жақын орналасқан Дэмфрис қалашығының прокуроры Джимми Макдугаллға және офицерлер саны бойынша Ұлыбританиядағы ең кіші полиция күші – Дэмфрис және Галлоуэй полициясына жүктелді. Сол кездегі Лорд Адвокат Колин Бойдтың 2001 жылы заң қызметкерлері конференциясына ұсынған құжатына сәйкес, олардың қарапайым ресурстары мұндай тергеуді жүргізу үшін жеткіліксіз болды. Сондықтан полиция күші бүкіл Шотландиядан және Англияның солтүстігінен келген офицерлермен толықтырылды, ал прокурор фискальға Эдинбургтегі Корольдік кеңсесі мен прокурор фискаль қызметі қолдау көрсетті. Тергеуді қаржыландыру саяси мәселеге айналды және Маргарет Тэтчер орталық үкіметтің, Шотландия кеңсесінің емес, қосымша шығындарды өтейтінін жариялады. 2018 жылдың 27 желтоқсанында «Wired» онлайн жаңалықтар сайты ұзақ мақала жариялады; онда АҚШ Әділет департаментінің қылмыстық бөлімінің басшысы Роберт Мюллер осы істі бақылағанын атап көрсетті. Қосымша мәліметтер келтірілген.

Ишараларды іздеу

1988 жылдың 28 желтоқсанында, апаттан бір апта өткен соң, Әуе апаттарын тергеу бөлімі жоғары қуатты жарылғыш заттардың іздерін тапқанын және Pan Am 103 ұшағы өздігінен жасалған жарылғыш құрылғы (IED) арқылы құлатылғанына дәлелдер бар екенін хабарлады. Мыңнан астам полицей және әскерлер Шотландияның оңтүстігіндегі далалар мен орманнан 4 миллиондай затты бірнеше ай бойы іздестіріп тапты. Іздеушілер сегіз-он адамнан тұратын топтарға бөлінді және оларға: "Егер ол өспесе және тас болмаса, оны жинап алыңыз" деген тапсырма берілді. Олардан әсіресе күйген және жарылысқа жақын болған болуы мүмкін заттарға назар аудару сұралды. Британ әскери тікұшақтары апат болған жер үстінен ұшып, іздеу топтарына апаттың ірі бөліктерін көрсетті. Локербиді қоршаған тығыз орманды аймақтарды тексеру үшін термографиялық камералары бар жеке тікұшақтар жұмылдырылды. Апаттан кейін бірнеше сағат ішінде француз спутнигінен алынған суреттер тергеушілерге жіберілді. АҚШ Қорғаныс министрлігі мен Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы да тыңдау спутниктерінен жоғары сапалы суреттерді ұсынды. Табылған әр зат тегтелді, мөлдір пластик қапқа салынып, жазба жасалып, жергілікті мектептің спорт залына жеткізілді. Мұнда барлығы рентген сәулесімен тексерілді, газ хроматографы арқылы жарылғыш заттардың қалдықтары ізделді, содан кейін ақпарат Ішкі істер министрлігінің Ірі сауалнамалар жүйесіне енгізілді.

Әуе кемесінің және багаж контейнерлерінің қайта құрылуы

Барланған ұшақтың барлық бөліктері бастапқыда Лонгтаундағы (Камбрия) ангарға жеткізілді, онда оларды Ұлыбританияның AAIB тергеушілері тексерді; содан кейін олар ААИБ-нің штаб-пәтеріне Гэмпширдегі Фарнборо әуеайлағында Боинг 747 фюзеляжының ішінара қайта құрылуы үшін көшірілді. Тергеушілер әуе кемесінің төменгі фюзеляждың сол жағында алдыңғы жүк қоймасында, тікелей ұшақтың навигациялық және байланыс жүйелерінің астында, шамамен шаршы пішіндес кішкентай бөлік толыққанды қираған, ұялар мен қара іздері бар аймақты тапты. Фюзеляж қаптамасы жұлдызша тәрізді үлгімен – жапырақшалар сыртқа қарай – бүгіліп, жыртылған, бұл жарылыстың белгісі еді. Алдыңғы жүк қоймасы шыны талшықтан немесе алюминийден жасалған жүк контейнерлерімен және чемодандармен толтырылған. Жарылыстан кейін контейнерлердің көпшілігі 31000 футтан (9449 м) құлаудан болған зақымдануды көрсетті, бірақ олардың екеуі – металл контейнер AVE4041 және талшықты контейнер AVN7511 – ерекше зақымдануды көрсетті. Жүк салу жоспарында тергеушілер AVE4041 фюзеляждың жұлдызша үлгідегі тесігінің ішінде және сәл жоғарыда, AVN7511 оның жанында орналасқандығын көрді. AVE4041 контейнерін қайта құруда еден панелі мен басқа да аймақтарда қаралау, шұңқырлар және ауыр зақымдар байқалды, бұл тергеушілердің «жоғары энергиялы оқиға» деп атаған нәрсе контейнердің ішінде болғанын көрсетті. Контейнер едені зақымдалғанмен, қара түске айналып, ұялар пайда болмады. Осыдан және басқа жерлердегі қара іздер мен шұңқырлардың таралуынан тергеушілер бомба бар чемодан еденге емес, басқа чемоданның үстінде болған болуы мүмкін деп есептеді, бірақ жарылыс чемоданда болғандығына дәлел жоқ. Авиация контейнеріне (AVN7511) келген зақымды ескере отырып, тергеушілер жарылыс AVE4041 еденінен шамамен 13 дюйм (330 мм) және фюзеляж қаптамасынан шамамен 25 дюйм (640 мм) қашықтықта болған деген қорытындыға келді. Кейін Федералды авиациялық әкімшілік (FAA) тергеушілері АҚШ-та бірнеше сынақ жүргізді, онда Ұлыбританияның қорғаныс бағалау және зерттеу агенттігінің (DERA) Алан Фердейі қатысты. Сынақтар жүкпен толтырылған металл контейнерлерді және киіммен толтырылған чемодандардағы Тошиба радиокассеталарында пластикалық жарылғыш затты жаруды қамтиды, мақсаты AVE4041-дегі қара іздер мен шұңқырлар үлгісін қайталау еді. Сынақтар ААИБ тергеушілерінің бомбаның орналасуы және жарылғыш заттың мөлшері туралы теориясын дәлелдеді. Бұл сынақтардың нәтижелері бомба салынған чемоданның шығу тегін анықтау үшін сот процесінде дәлел ретінде пайдаланылды. Pan Am компаниясының Хитроудағы жүк тиеушілерінің бірі Джон Бедфорд PA103 рейсіндегі жүк контейнерінің нақты орналасуы туралы, сондай-ақ оның ішіндегі чемодандардың орналасуы туралы куәлік берді, бұл тергеушілерге бомба салынған чемоданның қалай осында келгенін анықтауға көмектесті. Бедфорд әсіресе AVE4041 контейнерін ұстағанын еске алды, өйткені ол 1940 жылы, ал оның әйелі 1941 жылы туған еді, деп тергеушілерге айтты.

Самсонның портфелі, бомба, киім және пайдалану нұсқаулығы

Федералдық тергеу бюросы және DERA сот-медициналық топтарының AVE4041 және AVN7511 үлгілеріндегі ұсақ көмір шоғырларын талдауы химиялық жарылыс болғанын көрсетті; пластикалық жарылғыш заряды қолданылған; ал құрылғы контейнердің сол жағынан 8 дюйм (200 мм) қашықтықта жарылған. DERA-ның Фердей және доктор Томас Хейс AVE 4041-ден алынған металлдың екі жолағын зерттеді және Пентаэритрит тетранитраты (PETN) мен циклотриметилен тринитраминінің іздерін тапты, бұл компоненттер Чехословакияның Пардубице қаласында (қазіргі Чехия) өндірілген, жоғары тиімді пластикалық жарылғыш – Semtex H құрамына кіреді. Локерби маңындағы саусақпен іздеу кезінде жарылыстан қатты зақымдалған, портфельдің 56 бөлігі табылды. Багаж өндірушілердің көмегімен, бөлшектердің Самсонайт фирмасының қоңыр, қатты қабықты Silhouette 4000 үлгісіне жататын чемоданның бөліктері екені анықталды. DERA анықтағандай, жарылыс кезінде чемоданға өте жақын арада, тіпті ішінде киім-кешекпен бірге тағы 24 жүк болған. Жарылыс қалдықтарының ішінде радиокассеталық плеердің бөліктері және кішкентай схемалық тақта табылды. Бұл жайт Ұлыбритания, АҚШ және Батыс Германиядағы барлау қызметтерінде дабыл қақты, себебі Батыс Германия полициясы 1988 жылдың қазан айында Батыс Германияның Нойс қаласындағы пәтердегі Тошиба радиокассеталық плеердің ішінде жасырылған Semtex бомбасын тапқан еді. Бес бомбаның бірі Дамаскідегі Палестинаны азат ету халық фронтының бас штабының (PFLP GC) мүшелеріне тиесілі болған, оған Сирия армиясының бұрынғы капитаны Ахмед Жибрил жетекшілік еткен. Фердей бұл бомбаны зерттеу үшін Батыс Германияға барды және Локерби фрагменттерінің Тошиба үлгісімен толық сәйкес келмейтінін анықтады, бірақ олар Тошиба компаниясына хабарласу үшін жеткілікті ұқсас болды. Компанияның көмегімен DERA жеті үлгіде баспалы схемалық тақтаның Локерби фрагменттерімен бірдей екенін анықтады. Бомбалық чемоданға салынған киімдерді одан әрі тексеру кезінде екі Slalom фирмалық ерлер көйлегіне, Babygro Primark фирмалық көк түсті нәрестелік комбинезонына және тартан шымырсығына кіріктірілген қағаздың сынықтары табылды (Toshiba RT SF 16 Bombeat радиокассеталық плеері туралы нұсқаулықтан). Бомбада қолданылған материалға ұқсас пластик сынықтары мен динамик торларының бөліктері бомбалық чемоданның ішінде болған басқа киімдерге енген: ақ Abanderado фирмалық футболка; кремі түсті пижама; "Puccini дизайны" деген жазуы бар тоқылған, қоңыр, жүн кардиганның бөлігі; балық қабырғалы күртка; және қоңыр балық қабырғалы материал, олардың кейбіреулерінде ол 34-ші өлшемді Йорк фирмалық ерлер шалбарынан екенін көрсететін таңба бар. Бұл балық қабырғалы материалдың ішінде көк және ақ түсті талшықтар бар, олар көк түсті Babygro материалына сәйкес келеді. Babygro талшықтарының арасында "Made in Malta" деген жазуы бар таңбаның қалдықтары табылды. Бұл таңба Ливияның қатысы болуы мүмкін екендігіне алғашқы көрсеткіш болды. DERA сонымен қатар жарылыстан зақымдалған қара нейлоннан жасалған қолшатырдың сынықтарын тапты. Шатыр матасына көк және ақ түсті талшықтар жабысқан, олар Babygro фрагменттерімен сәйкес келеді. Кейін сотта Хортон ханым ресми затты өзі тапқан қағазбен сәйкес екенін нақты анықтай алмады, кейіннен ол тапқан қағаз бірнеше бөлікке емес, жақсырақ сақталған екенін мәлімдеді. Сотта полиция қағаз сот-медициналық сараптамадан кейін зақымдалғанын айтты. Роберт Инграм, азаматтық іздеу-құтқару қызметкері сотқа апаттан кейін бірнеше ай өткен соң полиция оның үйіне келіп, ол шын мәнінде таппаған заттарды табуды растауын сұрағанын айтты.

Мэридің үйі, Слима, Мальта

"Мальтада жасалған" деген белгісі бар Babygro-мен қатар, детективтер Yorkie бренді шалбарлары Ирландия мен Мальтада Yorkie Clothing компаниясымен өндірілетінін анықтады. 1989 жылдың тамызында шотланд детективтері Мальтаға ұшып барып, иесімен сөйлесті, ол оларды Слиемадағы Мэридің үйіне – Тони Гаучи басқаратын орынға бағыттады, ол қудалаудың ең маңызды куәсі болды. Гаучи бомбалаудан шамамен екі апта бұрын Yorkie шалбарларын ливиялыққа ұқсайтын, араб, ағылшын және мальтий тілдерін араластырып, ливиялық акцентпен сөйлейтін бір адамға сатқанын еске алды. Гаучи сатуды жақсы есіне алды, себебі ол полицияға сатып алушы не сатып алатынына қызығушылық танытпағандай көрінді. Ол Гаучидің көп жылдар бойы сатуға тырысып жүрген ескі твидтік пиджак, көгілдір Babygro, жүн кардиган және әртүрлі стиль мен өлшемдегі бірнеше заттар сатып алды. Ол адамды "1 метр 78 см, денелі және сақалсыз" деп сипаттады (U.S. News & World Report, 18 қараша 1989 жыл). Шотланд полициясының суретшісі Мальтаға ұшып барып, сол адамның егжей-тегжейлі суретін жасады. Гаучи бұл клиентті бұрын да көргенін, және полицияға айтқандай, бомбалаудан кейін де бірнеше апта бұрын Мальтада оны көрген. Осы кезде шотланд полициясы тұтқындауға мүмкіндік бар деп ойлады. Алайда, бірнеше күннен кейін Лондонның Sunday Times газеті оқиға туралы біліп алды, себебі шотланд детективтері күн сайын түскі үзілісте бірге серуендеуге шығып, қара полиция шалбарлары мен ақ жейделерімен көзге түсетін. Арал бойынша Локерби полициясының Мальтада бомбалаушыны іздеп жүргені туралы қауесет тарады. Детективтердің біріне ол Локербиден бе деп сұраған американдық журналистке шотланд акцентімен "Ешқандай түсіндірме бермеймін" деп жауап берді, бұл растау ретінде қабылданды, ал оқиға сол кездегі тергеуші журналист Дэвид Леппардқа жетті, ол оқиғаны жариялады. Мальтада күдіктіні тұтқындау мүмкіндігі жоғалды. Сол күні детективтер дүкеннен кеткенше, Гаучи тағы бір нәрсені еске алды. Ливиялыққа ұқсайтын адам есікті ашқанда, жаңбыр жауа бастады. Гаучи одан шатыр сатып алмауды сұрады, ол да шатыр сатып алды. Детективтер Гаучиден бірдей шатыр сатып алып, оны Локербиге алып қайтып, апат орнында табылған қара шатырларды қарап шықты, содан кейін Гаучиге ұқсас бір бөлігін тапты. Бөлшектер DERA-ға сараптамаға жіберілді, онда көгілдір Babygro-ның іздері шатырдың матасына сіңгені анықталды, бұл екі заттың Самсонит чемоданның ішінде болғанын көрсетеді. Бұл шотландтарға Гаучи киімдерді сатқан адамның олар іздеген адам екенін растады. Кейін Гаучидің куәгер ретінде сенімділігі күмәнді болды; сот аяқталғаннан кейін бес жыл өткен соң, бұрынғы Лорд-адвокат, Кармиллидің Лорды Фрейзер Гаучиді "пикникке жетпеген алма" және "толыққанды емес" деп сипаттады, ал 2007 жылы Шотландияның Қылмыстық істерді қайта қарау комиссиясы Гаучидің шотланд және мальтий полициясымен 17 рет сұхбаттасқанын, ол кезінде бірқатар нақты емес мәлімдемелер жасағанын хабарлады. Сонымен қатар, заңгерлердің айтуынша, Гаучиге бағытталған сұрақтар болған. 2008 жылдың 31 тамызында BBC Two-де көрсетілген The Conspiracy Files: Lockerbie бағдарламасында Меграхидің соңғы шағымының маңызды себебі Гаучи оны желіде танығаннан төрт күн бұрын журналдағы суретін көргені болды.

Таймер бөлшегі

Таймер фрагментінің сыры оның қалай, қашан және кім тапқанында. Бір полиция дерегіне сәйкес, "жас сүйіспелер" орманды серуендеп жүргенде фрагментті тапқан. Тағы бір мәлімет бойынша, бір ер адам итін серуендетіп бара жатып осы үзіндіге тап болды. Ал бұрынғы тергеушінің айтуынша, полиция қызметкерлері оны қолдарымен және тізелерімен жерді сыпырып жатқанда тапқан. Соңғы нұсқа сотта дәлелдер келтірілген кезде қабылданды. Куәліктерге қарағанда, 1989 жылдың 13 қаңтарында, жарылыстан үш апта өткен соң, Локерби маңындағы орманды қарап шығу кезінде екі шотланд детективі күйген материалдың бөлігін тапты, кейіннен ол сұр түсті Slalom бренді жейдесінің мойын бөлігі екені анықталды. Күйгендігіне байланысты, ол Кенттегі Форт-Халстедтегі DERA сот-медициналық сараптама зертханасына сараптамаға жіберілді. Тек 1989 жылдың 12 мамырында ғана доктор Томас Хейз күйген материалды қарады. Ол матаны ажыратып, ішінде ақ қағаздың, қара пластик, металл және сым тордың сынықтарын тапты – бәрі де кейіннен Toshiba RT SF 16 және оның нұсқаулығының бөліктері болып шықты. Доктор Хейз куәлік бергендей, ол жасыл басымды жарты дюймдік фрагментті де тапқан. Осы схемалық тақта фрагменті туралы келесі мәлімет 1989 жылдың 15 қыркүйегінде болды, DERA-дан Алан Фердей оны тергеуді басқаратын полиция офицері, детектив-бас инспектор Уильям Уильямсонға жіберіп, оны анықтауға көмектесуді сұрады, сонымен қатар "мен осы қысқа мерзімде жасай алатыным осы" деген хат қоса берді. 1990 жылдың маусым айында Фердей мен DCI Уильямсон Вашингтондағы ФБР штаб-пәтеріне барып, ФБР-дің жарылғыш заттар жөніндегі сарапшысы Томас Турманмен бірге фрагментті ПА103 (The Independent, 19 желтоқсан 1990 ж.) он ай бұрын Сенегалдың Дакар әуежайында ұсталған Ливиялық барлау қызметінің агенты Мохаммад аль Марзуктан алынған таймерге ұқсас таймерлік схемалық тақтадан келгенін анықтады. Марзуктан Semtex, бірнеше TNT пакеттері, 10 детонатор және MST 13 деп аталатын электрондық таймер табылған, оның үстінде "Mebo" деген сөз жазылған. DERA-ның таймер фрагменті, кейіннен PT/35(b) деп белгіленген, ақырында детективтерді оның швейцариялық өндірушісі арқылы Абдельбасет аль Меграхиге жеткізді. Турманның фрагментті анықтаудағы рөлі кейіннен 1997 жылғы ФБР зертханасы туралы есепте күмәнді болды, бұл есеп ПА103 тергеуімен байланысты емес еді және АҚШ Бас инспекторы Майкл Бромвич жазған, ол Турман зертханалық есептерді қате жолмен өзгерткенін және оны ФБР зертханасынан тыс лауазымға ауыстыру керек деген қорытындыға келді (The Wall Street Journal, 26 қыркүйек 1997 ж.). Турман куәгер ретінде шақырылмады. Сотта Crown ісі бойынша ұсынылған дәлелдерге де зиян келтіруі мүмкін, Турманның Ұлыбританиядағы әріптесі, DERA-ның Алан Фердейдің куәлігіне күмән туды. Фердей сарапшы куә болған үш жағдайда, ол куәлік берген адамдардың үкімдері жойылды. Сонымен қатар, доктор Томас Хейз таймер фрагментіндегі жарылғыш заттардың қалдықтарын тексермегені үшін сынға ұшырады, тіпті сотта ол фрагменттің сынақтан өткізуге тым кішкентай болғанын мәлімдеді. Қорғаушы Хейздің куәлігін DERA-ның сот-медициналық зертханасындағы екі әріптесімен (Эллиотт пен Хиггс) салыстырды, олар, атақты Магуайр жетілігі ісінде күдіктілердің тырнақтарының астынан алынған ұсақ үлгілерді жарылғыш заттардың қалдықтарына тексерген. Тағы бір маңызды жаңалық, Шотландияның зейнеткер полиция басшысы, бұл маңызды дәлелді ЦРУ орнатқанын мәлімдеп, таймер фрагментіне байланысты жаңа мәселелерді қозғады. Шотландияның қылмыстық істерді қарау комиссиясы (SCCRC) осы мәселелердің барлығын қарастырып, 2007 жылдың маусым айында Меграхи ісін жаңа шағым үшін қайта қарауға жіберді. Екінші шағымды Қылмыстық апелляциялық соттың бес судьясы қарастырады. 2007 жылдың 11 қазанында Эдинбургтегі апелляциялық сотта прокурорлар мен қорғаушылар үш судьядан тұратын комиссиямен құқықтық мәселелерді талқылады. Мәселенің бірі – прокурорға көрсетілген, бірақ қорғауға ұсынылмаған белгісіз елден алынған бірнеше құжаттар. Осы құжаттар ПА103 бомбасын жарылған деп есептелетін Mebo MST 13 таймеріне қатысты. 2009 жылдың қаңтарында Меграхидің екінші шағымы 2009 жылдың 27 сәуірінде басталуы жоспарланғанымен, істің күрделілігі мен қарастырылатын материалдың көлеміне байланысты сот отырысы 12 айға созылуы мүмкін екені хабарланды.

Мебо

Тергеушілер Мебоның Швейцарияның Цюрих қаласында орналасқан «Мейстер мен Боллиер» электроника фирмасы екенін анықтады. Сотта олардың бір иесі Эдвин Больер 1985 жылы Ливия әскерін жабдықтау келісімшартын жеңіп алу ниетімен Ливияға MST 13 таймерлерінің (Сенегалде табылған таймермен бірдей) жиырмасын сатқаны мәлім болды. Ол алғаш рет таймерлерді Ливияның Сабха шөл қаласына алып барып, оның таймерлері жарылыстарда қолданылғанын көрген. Ол сотқа Меграхимен сол кезде алғаш рет кездескенін, оның Ливия армиясының майоры және Каддафидің туысы екеніне сенгенін айтты. Осы кездесуден кейін Больер Меграхи мен оның серіктесі Фхима, олардың жақын достар болғанына сенген, Цюрихтегі Mebo кеңсесінде ABH деген атпен саяхат агенттігін ашқандарын мәлімдеді. Кейін Фхима Мальтадағы Лука әуежайында Ливия Араб Әуе Жолдарының станция басқарушысы болды. (Фхима әуе компаниясында жұмыс істегенін мойындады, бірақ бомбалаудан үш ай бұрын жұмыстан кеткенін айтады.) Больер сотта шотланд полициясының бастапқыда оған Ливияға ешқашан жеткізілмеген, қоңыр түсті 8 қабатты схемалық тақтаның, прототип таймердің бөлігін көрсеткенін айтты. Бірақ сотта одан анықтау сұралған үлгі Мебоның Ливияға жеткізген 9 қабатты жасыл түсті схемалық тақта болды. Больер осы қарама-қайшылықты зерттеуге тырысты, бірақ сот төрешісі лорд Сазерленд оған мұны істеуге рұқсат бермеді. 2007 жылдың 18 шілдесінде Mebo компаниясының электроника инженері Ульрих Ламперт сотта таймер туралы жалған куәлік бергенін мойындады. Ламперт Цюрих нотариусының алдындағы мәлімдемесінде MST 13 таймерінің прототипін Mebo-дан ұрлап, 1989 жылдың 22 маусымында «Локерби ісін тергеп отырған ресми тұлғаға» рұқсатсыз бергенін мәлімдеді. Локерби ісі бойынша БҰҰ бақылаушысы доктор Ханс Кёхлер, Ламперттің мәлімдемесінің көшірмесін алғаннан кейін: «Шотландия билігі осы жағдайды тергеуге міндетті. Ламперт мырза таймер үлгісін ұрлағанын ғана емес, оны ресми тұлғаға бергенін және содан кейін сотта жалған куәлік бергенін мойындады» деді.

Ілеспелі әуесқойсыз чемодан

Сот-медициналық жұмыстармен қатар, детективтер ПА-103 рейсімен тіркелген әрбір багаждың қайдан келгенін, Лондонда немесе Интерлайн багаж жүйесі арқылы іздестірді. Интерлайн багаж – бір жердегі рейске тіркеліп, әуе компаниясы басқа орынға автоматты түрде жіберген багаж. Бұл әуе компаниясы қауіпсіздігінің нашар тұсы, себебі дұрыс таңбаланған жағдайда, қауіпсізсіз деп саналған әуежайдағы қауіпсізсіз әуе компаниясы рентген сүретін алмаған сөмке, қосымша тексерулерсіз бірнеше басқа әуежайлар арқылы қауіпті әуе компанияларына жіберілуі мүмкін. 1988 жылдың 21 желтоқсанындағы Франкфурт халықаралық әуежайының деректері компьютерлік бағдарламашы Богомира Эрактың кездейсоқ сақтауының арқасында сақталды, ол «ұшақта болған адамдардың құрметіне» деректерді бірден көшіріп алған. Бұл деректер еріп жүрмейтін багаждың Air Malta KM 180 рейсімен Лука әуежайынан Франкфуртқа жіберілгенін көрсетуге тиіс еді, онда ол Pan Am 103A рейсіне, Лондонға баратын рейске тиелді. Дұрыс таңбаланған Air Malta багаж таңбасы чемоданды Мальтадан Франкфуртқа, Франкфурттан Лондонға және Лондоннан Нью-Йоркке дейін интерлайн жүйесі арқылы жіберген болар еді. PA 103 тергеушілері Air Malta KM 180 рейсіне арналған багаж Ливия Араб Әуе Жолдарының Триполиге бағытталған 147 рейсіне арналған багажбен бір уақытта тексерілгенін білді. Кейіннен олар Меграхидің осы рейсте жолаушы болып, екі күн бұрын жалған паспортпен Мальтаға келгенін анықтады. Ол сотта куәлік беруден бас тартқандықтан, оның Мальтада болу себебі және жалған куәлікті пайдалану себебі ешқашан естілмеді. Эдвин Боллиердің Mebo арқылы Меграхи мен Фхиманың достығы және іскерлік байланысы туралы хабардар болғаннан кейін, Шотландия полициясы Фхиманың Мальтадағы кеңсесін тінтіп қарауға рұқсат алды. Олар онда оның 1988 жылдың 15 желтоқсанында ағылшын тілінде «Air Malta-дан таңбаларды [sic] алуды» еске салған күнделігін тапты. Алайда, 1989 жылы Air Malta мәлімдеме жасап, KM 180 рейсімен еріп жүретін чемоданның болмағанын жоққа шығарды: «39 жолаушы 55 дана багажды тіркеді; 55 дана багаж KM 180 рейсіне тиелді; және 39 жолаушы рейсте саяхаттады. Air Malta барлық 55 багаж табылғанын және 39 жолаушының барлығы анықталғанын хабарлады», - деді Air Malta.