Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кактустар туысы
Genus of cacti
Обрегония, артишок кактусы, – Obregonia denegrii түрін ғана қамтитын кактустардың монотиптік туысы. Бұл түр Мексиканың Тамаулипас штаны үшін ғана тән. Обрегония туысы Альваро Обрегонның құрметіне, ал түрі Рамон П. Де Негридің есімімен аталды, ол 1923 жылы Альфред Фрек бұл кактусты тұңғыш рет сипаттаған кезде Мексиканың Ауыл шаруашылығы министрі болған.
Obregonia, the artichoke cactus, is a monotypic genus of cacti, containing the species Obregonia denegrii. The species is endemic to the state of Tamaulipas in Mexico. The genus Obregonia is named after Álvaro Obregón, while the species is named after Ramon P. De Negri, who was the Minister of Agriculture of Mexico when the cacti was first described by Alfred Frec in 1923.
Сипаттама
Obregonia denegrii әдетте жеке өсімдік ретінде өседі, еңбегі батып, жүнмен жабылған төбесі бар. Бұл сирек кездесетін түрдің сыртқы түрі ортасы жүнмен жабылған, төңкерілген жасыл қарағай конусына ұқсайды. Сабақтары шар тәрізді, бірақ қысыңқы келген, ортасы жүнмен жабылған, диаметрі 15 см-ге дейін жетеді және сұрғылт жасылдан қою жасылға дейінгі түстерді қамтиды. Кішкентай ареолалар түбіртектердің ұштарында орналасқан, бастапқыда жүнмен әшекейленген. Ареолаларда жас түбіртектерде 2-4 ақшыл-қоңыр түсті тікендер болады, олардың ұзындығы шамамен 5-15 мм. Бұл тікендер жұмсақ, иілгіш, сәл қисайған және тез түсіп қалады. Жазда гүлдер шығады, олар төбедегі жүннің арасынан және жас түбіртектердің сабағының ортасынан бітеді. Гүлдер түтікше тәрізді, күндіз ашылады, ақ түсті болып келеді, диаметрі 2,5 см, ал ұзындығы 2,5-3 см жетеді. Сыртқы гүл жапырақтары сұрғылт түсті, ал перикарпель ашық немесе бірнеше қабықшамен жабылған. Аталық жіпшелер қызғылт немесе күлгіш-қызыл түсті, тозаңдықтары сары, ал аналықтың мойны мен аналық жапырақшалары ақ түсті.
Obregonia denegrii typically grows as a single plant, characterized by a sunken and woolly apex. This rare species resembles an inverted green pine cone with a woolly center. The stems take on a globular squashed form with a woolly center, reaching diameters of up to 15 cm and showcasing a color spectrum from greyish green to dark green. Small areoles are situated at the tips of the tubercles, adorned with wool in their early stages. The areoles exhibit 2 to 4 whitish to brown spines, measuring approximately 5 to 15 mm in length, on the young tubercles. These spines are soft, flexible, slightly curved, and tend to shed rapidly. In the summer, flowers bloom, emerging between the wool of the apex and at the center of the stem on young tubercles. These flowers take on a funnel shaped, diurnal, white appearance, with dimensions reaching up to 2.5 cm in diameter and 2.5 3 cm in length. The external perianth segments exhibit a greyish hue, and the pericarpel is either exposed or possesses a few scales. Filaments are reddish purple or pink, anthers are yellow, and both the style and stigma lobes are white.
Тарату
Obregonia denegrii Мексиканың Тамаулипас штатындағы Сиудад-Виктория қаласының Жаумаве аңғарынан шыққан, көбінесе 1000 метр биіктікте өседі. Бұл өсімдік жартылай шөл ашық кеңістіктерінде және тығыз бұталарда жақсы өседі. Оны өсіру баяу процесс, сондықтан ол аз суға ғана мұқтаж. Толық күн сәулесі оған пайдалы, ал көбейту тұқым арқылы жүзеге асырылады. Өсуі өте баяу. Бұл түр IUCN Қызыл тізіміне енгізілген, құрып кету қаупі бар түр.
Obregonia denegrii originates from the Valley of Jaumave in Ciudad Victoria, Tamaulipas, Mexico, commonly thriving at elevations around 1000 meters. This plant prospers in semi desert open areas and dense bushes. It grows slowly in culture and requires little water. It benefits from full sun and is multiplied by seed. It is very slow growing. It is an IUCN Red List Endangered species.
Қолданылуы
Науатль үндістері бұл өсімдікті пейотл деп атайды және оның құрамында естелік әсер ететін алкалоидтар бар дегенді айтады.
The Nahuatl Indians call the plant peyotl, and it is said to have hallucinogenic alkaloids.