Кіріспе

Ахмад ибн Исмаил (احمد سامانی; 24 қаңтар 914 жылы қайтыс болды) – Саманидтер әмірі (907–914 жылдары). Ол Исмаил Саманидің ұлы болған. Ол «Шеһит әмір» деп белгілі болды.

Өмірбаян

Ахмад алғаш рет 900-шы жылдардың басында, Гурганның губернаторы болып тағайындалған кезде есімдерінде кездеседі. Бірақ Ахмад, Дайламның Юстанидтеріне қарсы соғыс ашпағандықтан, губернаторлық қызметінен тез алынды. Ахмад 907 жылдың соңында әкесі қайтыс болғаннан кейін әмір атанды. Біраз уақыттан кейін, халифа әл-Мұқтадир оған Саффарлар мемлекетінің орталығы – Систанға құқық берді. Саффарлардың ішкі тартыстары оның міндетін жеңілдетті. Ахмадтың әскері Фарахтан Бустқа жол тартты, онда олар аз ғана қарсылыққа тап болды. Сонымен қатар, Ахмадтың түркі генералы Симжур әл-Дауати, әл-Муадалдан Зарангты бағындырып алды. Саффарларды толық жаулап алғаннан кейін (911 ж.), Ахмад келесі жылы өзінің туысы Әбу Салих Мансурды Систанның губернаторы етіп тағайындады. Саманидтер сондай-ақ халифалық бүлікші, түрік сардары Себүк эриді тұтқындап, Бағдатқа жіберді. Мансурдың зорлықпен салық салу саясаты, оның тағайындалғаннан бір жыл өтпей Систанда көтеріліске алып келді. Заранждағы гарнизон қиратылды, Әбу Салих Мансур тұтқынға алынды. Саффарид Амр ибн Якуб, біріншіде көтерілісшілердің құрылығы ретінде, содан кейін өз әмірі ретінде орнатылды. Алайда Хусейн ибн Әли Марваррудхи басқарған Саманид әскері, аймақта Саманид билігін қайта орнатты. Амр Самарқанға жіберілді, ал қалған көтерілісшілер өлтірілді. Содан кейін Симжур әл-Дауати Систанның губернаторы болып тағайындалды. Бірақ Табаристан мен Гурган да Саманид билігіне қарсы көтерілді, және Ахмад олармен күресуге үлкермей қайтыс болды. Ол Бухараның жанындағы шатырында ұйықтап жатқанда, түркі құлдарының қолынан (24 қаңтар 914 ж.) бас кесілді. Ол қайтыс болғаннан кейін Бұхараға әкелініп, Науканда жерленді. Әмірді өлтірген құлдардың бір бөлігі ұсталып, жазаланды, ал қалғаны Түркістанға қашып кетті. Ол "Шехид Әмір" деп аталады. Ахмадтың, әкімшілік тілін парсыдан араб тіліне өзгерту туралы бұйрығы оның халқы арасында наразылық тудырған болуы мүмкін; алайда бұл бұйрық көп ұзамай күшін жойды. Оның орнын жас ұлы Наср II басты.