Кіріспе

Ирландиялық аштық ереуіліне қатысқан IRA жауынгері және еріктісі

Джозеф МакДоннелл (14 қыркүйек 1951 – 8 шілде 1981) 1981 жылғы Ирландия аштық ереуілінде қаза тапқан Уақытша Ирландия Республикалық Армиясының (ИРА) еріктісі болды.

Ерте өмір

МакДоннелл Белфаст қаласының төменгі Фолс-роудтағы Слейт-стритте 10 баланың бірі болып дүниеге келді. Ол жақын жердегі католик мектебіне барып оқыды. 1970 жылы Гореттиге үйленіп, Ленадундағы оның әпкесінің үйіне көшіп өтті. Олардың үйіне көп рет шабуыл жасалды.

IRA қызметі

МакДоннелл «Деметриус» операциясы барысында тұтқындалды және Джерри Адамспен бірге HMS Maidstone түрме кемесіне қамалды. Кейіннен ол бірнеше айға HM Maze түрмесіне ауыстырылды. Бостандыққа шыққаннан кейін ол Уақытша IRA Белфаст бригадасына қосылды. Ол Бобби Сэндспен Данмюрридегі Балморал жиһаз компаниясының ғимаратына өрт сөндіргіш бомба шабуылына дайындық кезінде танысты. IRA мен Royal Ulster Constabulary (RUC) және Ұлыбритания армиясы арасындағы салдарынан болған атыс кезінде Семус Финукан және Сеан Лаверимен бірге екеуі де тұтқындалды. МакДоннелл және басқалары қару-жарақ иелігі үшін 14 жылға бас бостандығынан айырылды. Ешбір адам соттың билігін мойындаған жоқ.

Ашықтық ұрысы

МакДоннелл Ирландияның аштық ереуілінің мақсаттарымен келісті, атап айтқанда: түрме формасын кимеу құқығы; түрме жұмысына қатыспау құқығы; басқа тұтқындармен еркін қарым-қатынас құқығы; өздерінің білім беру және демалыс мүмкіндіктерін ұйымдастыру құқығы және аптасына бір рет келуге, бір хат алуға және бір жұмсақ заттардан тұратын сыйлық жіберуге құқығы. МакДоннелл бірінші (1980) аштық ереуіліне қатыспаса да, ол Бобби Сэндс пен басқаларымен бірге екінші (1981) аштық ереуіліне қосылды. Ереуіл кезінде ол 1981 жылғы Ирландия Республикасының Слиго–Лейтрим сайлау округіндегі жалпы сайлауға үміткер болды, бірақ сайланбады. 8 шілдеде 1981 жылы қайтыс болғанға дейін 61 күн тамақтан бас тартты. Оның екі баласы бар. Оның әйелі Горетти аштық ереуілдегілерді қолдау науқанына белсенді қатысты. МакДоннелл Миллтаун зиратында Бобби Сэндс қабірінің жанына жерленді. МакДоннеллдің Слиго–Лейтримдегі сайлау агенті Джон Джо МакГирл оның жерлеу рәсімінде сөз сөйледі. Патрик Пирстің сөздерін келтіріп, ол былай деді: "Дүние жүзіндегі даналар оны барлық нәрсесін берген ақымақ деп есептеуі мүмкін, бірақ Ирландия тарихының бағытын өзгерте білгендер – осы ақымақтар".

Айғақтар

2006 жылдың наурыз айында бұрынғы тұтқын Ричард О’Рау МакДоннеллдің өліміне үш күн қалғанда британ үкіметі түрме басшылығына наразылықты тоқтатуға жеткілікті болатын нақты ұсыныс жасады деп мәлімдеді. О’Рау түрме ішіндегі басшылар осы ұсынысқа келісіп, МакДоннеллдің және одан кейін қайтыс болғандардың өмірін сақтап қалу үшін наразылықты тоқтатуға дайын болғанын, бірақ сырттағы басшылар оларға жалғастыруды бұйырғанын айтады. Сол кезде Лонг Кештегі ИРА командирі Брендан Макфарлейн ("Бик" деп белгілі) осы оқиғаның нұсқасын жоққа шығарды. 1981 жылғы аштық ереуіліне қатысты О’Раудың баяндамасын О’Рау мен Макфарлейн бірге болған түрме блогындағы тағы бір тұтқын – Энтони МакИнтайр қолдады.

Еске алу

МакДоннелл 20 ғасырда аштықпен қайтыс болған 22 ирланд республикашысының бірі болды. Ол қайтыс болғаннан кейін, МакДоннелл өзге аштықпен қарсылық білдірушілермен бірге шейіт деп есептелді және бүгінгі күнге дейін қозғалыста кеңінен танымал. МакДоннеллдің есімі Сиднейдегі Уэверли зиратындағы Ирландия шейіттерінің ескерткішінде мәңгілікке сақталған. Джо МакДоннелл "Wolfe Tones" тобының "Джо МакДоннелл" әнінде де еске алынады. Оның отбасы Ирландия бригадасының "Әкесінің батасы" әнінде көрсетілген, сондай-ақ "Құрмет тізімінде" аты бар 10 аштықпен қарсылық білдірушінің қатарында.