Кіріспе
Британдық тарихшы, саяхатшы және философ Уильям Уинвуд Рид (26 желтоқсан 1838 – 24 сәуір 1875) – британдық тарихшы, саяхатшы, романист және философ. Оның ең белгілі екі кітабы, жалқы тарих "Адамның қасіреті" (1872) және "Шетте қалғандар" (1875) романы "Ойшылдар кітапханасына" енген. Рид Франческо Абати атты псевдониммен бір роман жариялаған.
William Winwood Reade (26 December 1838 – 24 April 1875) was a British historian, explorer, novelist and philosopher. His two best known books, the universal history The Martyrdom of Man (1872) and the novel The Outcast (1875), were included in the Thinker's Library. Reade published one novel under the pseudonym Francesco Abati.
Ерте өмір
Уильям Уинвуд Рид 1838 жылы Шотландияның Пертшир аймағында дүниеге келген. Оксфорд университетінде оқуын аяқтамаған және екі роман жазғанына қарамастан, "жазушы ретінде дәстүрлі мағынада сәттілікке жете алмады", сондықтан Рид географиялық зерттеулермен айналысуға шешім қабылдады. 1868 жылы Рид Лондондық Алтын жағалау саудагері Эндрю Суонзидің қолдауын алып, Батыс Африкаға сапар жасады. Ашанти империясына кіруге рұқсат ала алмағаннан кейін, Рид Фритаундан солтүстікке қарай, солимандықтардың Фалаба астанасынан тыс жатқан аймақтарды зерттеуге бет бұрды. Ол Фалабадағы жергілікті патша Сеедваның қолына түсіп, үш ай бойы физикалық және рухани жағдайы қиын болған түрмеде отырды. Аңыз бойынша, Сеедва патша Ридтің тұтқындық күндерінің әрқайсысына төрт қиын міндет тапсырған, оларды Рид үлкен шеберлікпен орындаған. Рид бұрын зерттелмеген аймақтарды аралап өткенімен, оның жазбалары география саласында көп қызығушылық тудырмады, себебі ол секстанты мен басқа да құралдарын Порт-Локода қалып қойғандықтан, сапарының нақты өлшемдерін ала алмады. Дегенмен, оның Батыс Африкадағы тәжірибесі Чарльз Дарвинмен жүргізген хат алмасуының арқасында ғылымнан мүлдем жоғалып кеткен жоқ. Дарвин кейіннен "Адамның тегі" (1871) атты еңбегінде Рид берген ақпаратты пайдаланды. Рид елге оралғаннан кейін көп ұзамай, өзінің саяхаттарын баяндайтын "Африкалық суреттер кітабы" (1873) атты кітабын жариялады, сонымен қатар Батыс Африкаға британдықтардың белсендірек араласуын ұсынды. Рид 1873 жылы Африкаға Ашанти соғысының тілшісі ретінде оралып, бірақ көп ұзамай қайтыс болды. Ол Оксфордширдегі Ипсден шіркеуінің маңында, отбасылық үйіне жақын жерге жерленді.
Адамның шейіт болуы (1872)
Адамның шейіт болуы (1872) – түйіндемесі "Жұлдызды бұлттан ұлтқа дейін" деп жазылған – Батыс әлемінің зайырлы, "жалпыға ортақ" тарихы. Құрылымы бойынша ол шамамен 150 беттен тұратын төрт "бөлімге" бөлінген: бірінші бөлім, "Соғыс", адамдардың денелерін түрмеге қамау туралы, екіншісі, "Дін", олардың санасын шектеу туралы, үшіншісі, "Азаттық", еуропалық саяси және интеллектуалдық тарихқа ең жақын, ал төртіншісі, "Ақыл-ой", "жалпыға ортақ тарихқа" тән космогонияны талқылайды. Ол оны саяси либерализм және әлеуметтік дарвинизм философиясын дамыту үшін пайдаланады. Кітаптың соңғы бөлімі Ридтің "христиандық догмаға жасаған тікелей шабуылы" салдарынан қатты пікірталас тудырды және бірнеше журнал кітапты сынап жазды. 1872 жылы Ұлыбританияның премьер-министрі Уильям Гладстон "Адамның шейіт болуы" кітабын бірнеше "дінсіз еңбектердің" қатарында атады (басқаларына Огюст Конт, Герберт Спенсер және Давид Фридрих Штраустың еңбектері кірді).
Шығармалары
(1859). Шарлотта мен Майра: алты бөліктегі жұмбақ. (1860). "Либерти Холл", Оксон. (Роман) (1861). Изистің жамылғысы немесе Друидтардың құпиялары. Друидтер. Рустикалық фольклордағы друидизм. Масондық эмблемаларындағы друидизм. Рим шіркеуінің рәсімдеріндегі друидизм. Друидтердің ырым-дәстүрлері мен рәсімдері. Друидизмнің іздері. Друидтердің қырылуы. Друидтердің діни қызметкерлері – жалақпарат. (1864). Қиын Африка. (1865). "Көр-көз": Роман (Франческо Абати псевдонимімен жазылған). (1872). Адамның мартырлығы. (1873). Африкалық эскиздер кітабы. (1874). Ашанти жорығының тарихы. (1875). Қуылып шығарылған. (1972). Тарихтағы дін.
(1861). The Veil of Isis or Mysteries of the Druids. The Druids. Druidism in Rustic Folklore. Druidism in the Emblems of Freemasonry. Druidism in the Ceremonies of the Church Of Rome. Rites And Ceremonies Of The Druids. Vestiges Of Druidism. The Destruction Of The Druids. Priestesses Of The Druids – Pamphlet. (1864). Savage Africa. (1865). See Saw: A Novel (Written under the pseudonym Francesco Abati). (1872). The Martyrdom of Man. (1873). African Sketch Book. (1874). The Story of the Ashantee Campaign. (1875). The Outcast. (1972). Religion in History.