Кіріспе
Уильям Александр Уотт (23 қараша 1871 – 13 қыркүйек 1946) – австралиялық саясаткер. Ол 1914 жылы федералды саясатқа кірмес бұрын Виктория премьер-министрі болып екі рет қызмет етті. Содан кейін ол 1917 жылдан 1920 жылға дейін Билли Хьюз үкіметінде министр болды, оның ішінде Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде премьер-министр міндетін атқарушы және 1923 жылдан 1926 жылға дейін Өкілдер палатасының спикері болып қызмет етті.
William Alexander Watt (23 November 187113 September 1946) was an Australian politician. He served two terms as Premier of Victoria before entering federal politics in 1914. He then served as a minister in the government of Billy Hughes from 1917 to 1920, including as acting prime minister during World War I, and finally as Speaker of the House of Representatives from 1923 to 1926.
Ерте өмір
Уатт 1871 жылғы 23 қарашада Виктория штатының Барфолд қаласында, Кинетонға жақын орналасқан ауылдық жерде дүниеге келді. Ол Джейн (құрметті аты Дуглас) және фермер Джеймс Мичи Уатттың он бір баласының ең кішісі болды. Оның әкесі Шотландияда туған және 1843 жылы Австралияға келген, ал анасы Ирландияда дүниеге келген. Уатт туылғаннан кейін бір жыл өткен соң оның әкесі қайтыс болды, содан кейін отбасы Филипп аралына көшіп кетті. Алты жылдан кейін олар Мельбурнға көшіп, Уатт Эррол-стрит мемлекеттік мектебінде (қазіргі Солтүстік Мельбурн бастауыш мектебі) білім алды. Ол жас кезінде мектепті тастап, газет сатушы болып жұмыс істеді, кейін темір және былғары өңдеу зауыттарында кеңсе қызметкері болды. 1888 жылы ол жұмысшы колледжінде бухгалтерлік есеп бойынша кешкі сабақтарға қатысты. Ол бухгалтерлік біліміне ие болып, ақырында "шаң мен астық дүкенінің" серіктесі атанды. Уатт Солтүстік Мельбурн дебат клубының хатшысы болды және Викторияның Австралия Федерациясы Лигасының басқару құрамында қызмет етті. Ол Австралия тумалары қауымдастығында белгілі болды және федерацияны қолдады, сондай-ақ Викториялық либералдық көшбасшы Альфред Дикиннің қолдауына ие болды. 1913 жылғы желтоқсанда ауылдық фракция, енді Дональд МакЛеод басқарып, Еңбек партиясының қолдауымен Уатт үкіметіне қарсы сәтті сенімсіздік білдірді. МакЛеод премьер-министр болады деп күткен, бірақ оның орнына әрекеттегі губернатор сэр Джон Мэдден Еңбек партиясының көшбасшысы Джордж Элмслиді шақырды, ол Викторияның алғашқы Еңбек үкіметін құрды. Бұл либералдық фракцияларды қайта біріктіруге мәжбүр етті, ал бірнеше күннен кейін Элмсли дауыс беру нәтижесімен қызметтен алынды, ал Уатт қайтадан лауазымына кірісті. Викториялық либералдардың фракциялық тартыстарын жеңе алмағандықтан және тиімді заңдар қабылдауға қабілетсіздігіне байланысты, Уатт 1914 жылғы маусымда премьер-министр лауазымынан кетіп, сэр Александр Пикокқа либералдық көшбасшылықты қайтадан иеленуге мүмкіндік берді.
Федералды саясат
Уатт 1914 жылғы федералды сайлауда Өкілдер палатасына сайланды, БАЛАКЛАВА округіндегі қауіпсіз либералды мандатта АЛП үміткері Джон Кертинді жеңді. Осы кезеңде ол сауда және кеден министрлігін де басқарды. Премьер-министр міндетін атқарғаны үшін Уатт 1920 жылғы Жаңа жылдық құрметтеулерде Императордың жеке кеңесіне тағайындалды, бұл оған «Өте Құрметті» атағын беруге мүмкіндік берді. Ол Мельбурн бизнес айналымындағы сенімді тұлға болды және Хьюздің үкіметті басқаруының күшейе түскен және авторитарлық жолына консерваторлардың көпшілігінің наразылығын бөлісті. Ол сондай-ақ Хьюзді жеке басында ұнатпады және Хьюз оның Премьер-министр міндетін атқарушы ретіндегі еңбегін бағаламады деп ойлады. Ол көпшілік алдында адал болғанымен, Хьюзтің министрлігінен кетуге құлшынды және көптеген адамдар оны Хьюздің ықтимал жаңарушысы деп қарады.
Кейінгі жылдар
1920 жылдың сәуірінде Хьюз Ватты Лондонға қаржылық миссиямен жіберді. Ваттың денсаулығы нашар болды, ал Хьюз оны жолдан шығаруға тырысып жатыр деген күдігі, Хьюздің Ваттың басшысы болса да, тікелей британ үкіметімен байланыс жасау әдетімен күшейді. Ватт соғыс өтемақылары жөніндегі Спа конференциясында Австралияның өкілі болып тағайындалды, бірақ Хьюз Ваттың кеңеспейінше ештеңеге келіспеу керектігін телеграммамен жеткізгенде, Ватт өзін "телеграф хабаршысы" сияқты көріп отырғанын айтты. Ашулы телеграммалар алмасылғаннан кейін Ватт қазынашылық қызметінен кетіп, Австралияға оралды. Ватт келесі екі жылды парламенттік төңкерісте өткізді. 1922 жылғы сайлауда ол Хьюзге қарсы шыққан және Ұлтшыл кандидаттарға қарсы тұрған Викториядағы бұрынғы либералдарды қолдады: олардың бірі, Джон Лэтам, Ұлтшыл депутаттан Койонг мандатын жеңіп алды. Сайлаудан кейін жаңадан құрылған Ел партиясы билік тепе-теңдігін қолына алып, Хьюзді отставкаға кешуге мәжбүрледі. Ватт жаңа коалициялық үкіметтің басшылығына қазынашы Стэнли Брюс тағайындалды. Ал Ваттқа демеу ретінде спикер болып сайланды, ол 1926 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1927 жылы федералды парламенттің Мельбурндан Канберраға көшірілуіне байланысты уақыт талаптарына наразы болғанымен, ол 1928 жылғы федералды сайлауда өзінің мандатын қайтадан иеленді, бірақ тоғыз айдан кейін медициналық кеңес бойынша парламенттен кетті.
Кейінгі өмірі
Уатт Мельбурндағы Коллинз Хаус тобының бірнеше компаниясының төрағасы болды, оның ішінде Барнет Гласс, Данлоп Пердрияу Резинасы, Данлоп Резинасы Австралия, сондай-ақ Сильвертон Трамвай Компаниясы және Qantas. Ол 1924-1946 жылдары Мельбурн крикет алаңының қамқоршылар кеңесінің төрағасы болды және Ағылшын тілділер одағының Виктория бөлімшесінің алғашқы президенті болды.
Жеке өмір
Уатт 1894 жылы Флоренс Карриганға үйленді, бірақ екі жыл өткен соң ол бала туғанда қайтыс болып, жесір қалды. 1907 жылы Эмили Хелена Сейсманнға қайта үйленді, олардан екі ұл мен үш қыз дүниеге келді. 1937 жылы инсульт болғаннан кейін мүгедек болып қалды. 1946 жылдың 13 қыркүйегінде 74 жасында Торактағы үйінде қайтыс болды.