Кіріспе

Østensjø желісі (Østensjøbanen) – Бринсенгтен Мортенсрудқа дейінгі Осло метрополитенінің желісі. Ол сондай-ақ Тёйеннен Бринсенгке дейінгі учаскеде Ламберсетер желісімен ортақ жолға ие. Желі Болер, Østensjø және Søndre Nordstrand негізгі тұрғын аудандарынан өтеді. Бұл желі метроның 3-жолымен қамтамасыз етіледі. Желінің бірінші бөлігі Akersbanerne компаниясымен Осло трамвайының бір бөлігі ретінде салынды және Эттерстадтағы Vålerenga желісімен байланысты. Бірінші бөлік, Бринге дейін, 1923 жылдың 18 желтоқсанында ашылды, ал 1926 жылдың қаңтарында Оппсалга дейін ұзартылды. Kristiania Sporveisselskab, Bærumsbanen және Oslo Sporveier компаниялары түрлі кезеңдерде қызмет көрсетті. Желіні метроның бөлігіне айналдыру туралы ұсыныстар 1940 жылдардың соңында туды және жүйе 1956 жылы мақұлданды. Бұл 1958 жылдың 20 шілдесінде желінің Болерге дейін ұзартылуы арқылы іске асырылды. Østensjø желісі 1967 жылдың 26 қарашасында метроның үшінші желісі атанды, сонымен бірге желі сол күні Скуллерудқа дейін ұзартылды. Соңғы ұзарту, Мортенсрудқа, 1997 жылдың 24 қарашасында қызмет көрсетуге басталды. Желіні оңтүстікке қарай Бьёрндал және Гьерсрудқа дейін ұзарту туралы ұсыныстар бар.

Бағыт

Østensjø желісі Tøyen-ден басталып, ортақ туннель арқылы Mortensrud-қа дейін созылады. Tøyen-ден Brynseng-ге дейінгі бөлігін Common Line немесе Østensjø желісінің бір бөлігі деп қарастыруға болады. Гроруд желісі ортақ туннельден бөлінетін Tøyen жерінен бастап, желі Tøyen паркінің астында 180 градусқа бұрылады. Осы жерде Grorud желісінен кіріс емес пойыздың өтуіне арналған тікелей, бір рельстік туннель де бар. Желі Gjøvik желісінің астынан өтеді және жер бетімен қысқаша жалғасатын Ensjø стансасына жақын жерде туннельден шығады. Содан кейін ол жер бетіне көтеріліп, Brynseng стансасына дейін жалғасады. Бұл аралық бөлімде желі жол жөндеу депосынан өтеді және Ламберсетер желісі Brynseng-те жеке рельстерге ие болып, екіге бөлінеді. Helsfyr және Brynseng аймақтарында бірнеше ірі кеңсе орталықтары орналасқан. Желі Skøyenåsen стансасынан өтіп, Oppsal стансасына жетеді. Содан кейін желі Haakon Tveters vei және Østmarkveien астындағы туннель арқылы өтеді. Ulsrud арқылы өтіп, General Ruges vei-ге параллель жүріп, Bøler және Bogerud стансаларынан өтеді. Содан кейін туннельден өтіп, Skullerud стансасына дейін жалғасады. Желінің келесі бөлігі туннель, Ljanselva үстіндегі көпір, тағы бір туннель, Vinterveien үстіндегі көпір және Mortensrud стансасына дейін бетон мен тау жыныстарынан жасалған біріктірілген туннельден тұрады.

Қызмет

Østensjø желісі Осло метросының 3-жолымен қызмет көрсетеді. Апта ішінде күнінің көп бөлігінде сағатына сегіз пойыз қатынайды. Кейінгі кештерде, жазғы демалыс және демалыс күндері сағатына төрт пойызға дейін азаяды. 3-жол ортақ туннель арқылы өтеді және Колсос желісі бойымен Колсосқа дейін жалғасады. Бұл желілерді Sporveien T-banen компаниясы Ruter, Осло және Акершюс аймақтарының қоғамдық көлік органымен жасалған келісімшарт бойынша пайдаланады. Қызмет көрсету MX3000 үш және алты вагондық пойызбен жүзеге асырылады. Мортенсрудтан Бринсенгке дейін сапар уақыты 17 минут, ал Мортенсрудтан Стортингетке дейін 27 минутты құрайды.

Құрылыс

Эттерстадтың айналасындағы аймақ бастапқыда Валленга желісі, содан кейін трамвайдың Гамлебьен желісі арқылы қала орталығымен байланысты. Vålerenga желісін Kristiania Sporveisselskab (KSS) салған және басқарған, бұл желі 1900 жылдың 3 мамырында ашылған болатын. Эттерстадтан Østensjø аймағына қарай байланыс жасау туралы ұсыныстар алғаш рет 1917 жылы айтылды. Сол жылы Акер муниципалитеті Ослоның Акер қалашықтарына жеңіл рельстік жолдар салу үшін Akersbanerne муниципалды трамвай компаниясын құрды. Осы уақытта Акер және Осло қалалық аумақта трамвай желісін салу бойынша конкурс жариялады. Жеңімпаз жобаны Жорген Барт жасады, ол Østensjø-ға дейінгі бірнеше қала маңы желілерін қамтыды. Нәтижесінде 1919 жылы қалалық теміржол жоспары бекітілді. Құрылыс 1922 жылдың ақпанында басталды, ал 1923 жылдың 18 желтоқсанына қарай құрылыс Эттерстадтан Бринге дейінгі бөлігін ашуға жеткілікті деңгейге жетті. KSS-пен келісім жасалды, онда соңғысы Homansbyen Line және Vålerenga Line желілерінде жұмыс істейтін 17-жолын ұзартты. Қызметтердің бірі Бринге дейін ұзартылып, 7Ø белгісі берілді. Қызметтер H классындағы трамвайлармен жүзеге асырылды. Валленгадан Бринге дейін бағасы 15 øre, ал қала орталығына дейін 30 øre болды. Бринге дейін трамвайлар әр 24 минут сайын жүйтіп тұрды.

Трамвай операциялары

Akersbanerne Бриннен Оппсалға дейінгі учаскенің құрылысын жалғастырды. Бринде тоқтатудың бастапқы себебі – магистральдық желі арқылы Брин көпірінің салынысының ұзаққа созылуы. Үлкендігінің өзгеруіне аймақтық жоспарлаудағы өзгеріс ықпал етті. Ослода тұрғын үй тапшылығы болды және аймақта халық саны қарқынды өсті. Бұл мәселені шешу үшін Акерде метромен байланысатын қалашықтар салу жоспарланды. Метро және жаңа тұрғын үйлерге қатысты жоспарлар 1950 жылғы қалалық жоспарда негізделген. Метроның негізі 1951 жылы қаланды, Enerhaugen арқылы өтетін және Grønlands torg станциясында аяқталарлық ортақ учаске, Akerselva арқылы өтуді болдырмау мақсатында. Желінің болашақта Holmenkolbanen батыс жер асты желісімен Nationaltheatret станциясында қосылуы мүмкін екендігі де жоспарланды. Төрт тармақ салынуы тиіс еді, соның ішінде Østensjø желісі метроға айналдырылатын болды. Қалалық кеңес 1954 жылдың 9 желтоқсанында қайта құруға келісім берді. Барлық төрт желіге қатысты инвестициялар 221 миллион норвегиялық кронаға бағаланды, оның ішінде пойыз құрамы. Østensjø желісі Бриннен Оппсалға дейінгі маршрутын сақтайтын болады, бірақ Бриннен Tøyenге дейін жаңа учаскеге ие болады, онда ол Lambertseter желісімен бірге жүретін болады. Соңғысының құрылысы 1952 жылы басталды және 1957 жылдың 28 сәуірінде аяқталды, Etterstad пен Bryn арасындағы учаскеде ортақ рельстерді пайдаланды. Алғашқы трамвайлар 1958 жылдың 20 шілдесінен бастап Bøler станциясына дейін жүрді. 1960 жылдардың бір бөлігінде Østensjø желісі 3-маршрутпен де қызмет көрсетілді. Lambertseter желісі 1966 жылдың 22 мамырында ашылғанда Осло метросының бірінші желісі болды. Vålerenga желісіне қала орталығына дейін емес, Brynsengтен Jernbanetorgetке дейінгі ортақ туннельге түсті. 1967 жылдың 19 маусымынан бастап 3-маршрут Lilleaker желісімен байланысын тоқтатты және тек Jernbanetorgetке дейін ғана жүрді. Желі 25 қазан күні кешке жабылды. 1967 жылдың 28 қазанынан бастап желі метромен байланыстырылды және T1000 пойыздары пайдалануға берілді. Үш күн Bøler станциясындағы айналма жолды алып тастауға және желіні ортақ туннельге қосуға жұмсалды. 1967 жылдың 26 қарашасында Bølerден Skullerudке дейінгі учаске ашылды. Метроның төртінші желісі Furuset желісі болды. Оның ресми ашылуы 1970 жылдың 18 қарашасында өтті, осы күні 6-маршрут Haugerudке қатынай бастады. Қала орталығына қатынайтын маршрут 1977 жылдың 9 қаңтарында Sentrum станциясына дейін ұзартылды. Алайда, бұл станция 1983 жылдың 20 наурызынан 1987 жылдың 7 наурызына дейін жабылып, Stortinget станциясы ретінде қайта ашылды. 1980 жылдардың соңында билеттік кассалар алынып тасталды және төлемді растау жүйесі енгізілді. Бұл станцияны басқару шығындарын айтарлықтай төмендетті. Sognsvann желісі 1995 жылдың 8 сәуірінен бастап метро желісіне айналдырылды, осы күннен бастап 3-маршрут Ullevål stadion станциясына дейін жалғасты. Алайда, құрылыс 1995 жылы ғана басталды. Ұзарту жоғары жылдамдықты қамтамасыз ету үшін салынды және желідегі қалыпты арақашықтықтан әлдеқайда ұзын болды. Учаскелердің көп бөлігі туннельдерде орналасқан, бірақ екі виадук та бар. Жаңа станцияны есепке алмағанда, ұзарту 215 миллион кронаға бағаланды. Станция 35 миллион крона тұрды. Ол 1997 жылдың 24 қарашасында пайдалануға берілді, бірақ 1998 жылдың 4 қаңтарына дейін ресми түрде ашылмады. Желі 2015 жылдың сәуірінде кең ауқымды жөндеу және жаңарту жұмыстары үшін жабылды. 2016 жылдың сәуірінде қайта ашылғанда, жұмыс күндері күндізгі маршруттардың жиілігі сағатына төрттен сегізге дейін өсті. Сағатына төрт маршрут қала орталығы арқылы өтеді және Kolsås желісімен байланысады, ал қалған төрт маршрут Mortensrudтан Stortingetке дейін жүреді және мектеп жазғы демалысында тоқтатылады. Кешкі және демалыс күндері маршруттардың жиілігі сағатына төрт, барлық маршруттар Mortensrud – Kolsås бағытымен жүреді.

Болашақ

Ruter компаниясы Нордстрандта теміржол көлігін оңтүстікке қарай ұзарту мүмкіндіктерін қарастырды, бұл Лофтруд және Бьёрндалдың қазіргі тұрғын аудандарына, сондай-ақ Гьерсруд және Стенсрудтың жоспарланған тұрғын аудандарына қызмет көрсетуге бағытталған. Ruter Østensjø желісін немесе трамвайдың Экеберг желісін ұзартуды ұсынды. Метро жобасында алты жаңа станция қарастырылған: Мортенсрудтың оңтүстігіндегі Лофтус, Мортенсрудтан Бьёрнхольт, Бьёрндалды қамтамасыз ететін екі станция, Гьерсруд және Стенсруд станциялары. Мортенсрудтан Стенсрудқа дейінгі жол 8 минутты, ал жоспарланған соңғы станциядан Стортингетке дейінгі сапар 32 минутты құрайды. Жалпы инвестиция көлемі шамамен 2,1 миллиард кронды құрайды. Осы үлкен трафик көлемін басқару үшін Østensjø желісі бойынша сағатына кемінде сегіз пойыз қажет болады.