Кіріспе

Осло метросының жылдам транзит желісі

Сақиналық желі (T baneringen немесе Ringbanen) – Норвегияның Осло қаласындағы Осло метросының ең жаңа жылдам транзит сақиналық желісі. Ол батыста Согнсванн желісімен, ал шығыста Гроруд желісімен қосылады; осы екі желімен және Ортақ туннельмен бірге Сақиналық желі қала орталығы мен Нордре Акер ауданына қызмет көрсететін сақина құрайды. Ұзын желіде үш станса бар: Нидален, Сторо және Синсен. Желінің бес бөлігінен төрт бөлігі екі туннель ішінде өтеді, ал Сторо мен Синсен арасындағы бөлік, екі стансаны қоса алғанда, жер үстіндегі жалғыз бөлім болып табылады. Желі Карл Бернерс-плацтың солтүстігіндегі Гроруд желісімен және Уллевол стадионының солтүстігіндегі Согнсванн желісімен байланысады. Желіні жоспарлау 1980 жылдардың соңында басталды, ал қалалық кеңес 1997 жылы желіні мақұлдады. Құрылыс 2000 жылы басталды; Нидален мен Сторо 2003 жылғы 20 тамызда, ал Синсен 2006 жылғы 20 тамызда ашылды. Желіні салуға және қаржыландыруға Oslo Package 2 аясындағы қаражат жұмсалды. Сақиналық желіге метроның 4 және 5 желілері қызмет көрсетеді, оларды Ruter көлік органымен шарт бойынша Sporveien T banen компаниясы басқарады. Барлық желілер он бес минут сайын жұмыс істейді. Нидален мен Сторо стансаларының орналасуы екі бағыттағы пойыздың да сақина бойымен бірдей уақытта жүруіне мүмкіндік береді, нәтижесінде қала орталығына бес минуттік интервалмен келуге болады. Желі ашылғаннан кейін стансалар маңындағы аудандарда қала құрылысы жаңа серпіліс алды. Инфрақұрылымға Sporveien коммуналдық компаниясы ие және оны күтіп ұстайды.

Тарих

1960 жылдары Ослода қала орталығынан солтүстік-шығысқа және солтүстік-батысқа тармақталған жылдам транзит желісі болды. 1987 жылы батыс және шығыс желілері біріктірілді, ал 1993 жылдан бастап екі желі арасында тікелей пойыз қатынасы іске қосылды. 1980 жылдары саясаткерлер Нордре Акер ауданы арқылы екінші байланыс құру жоспарларын ұсынды. Бұл жолдар салуға қарағанда арзан болды, өйткені километрлік құны автокөлік жолдарынан шамамен төрт есе кем. Кейбір саясаткерлер Айналым желісін Экеберг және Лиллекер желілерінен басқа, Осло трамвайының барлық бөліктерін жабу мүмкіндігі ретінде қарастырды. Метро операторы Oslo Sporveier 1980 жылдардың соңында бұл желіні жоспарлауды бастады. Жобалар Gjøvik Line-ның Storo мен Sinsen арасындағы құқығын пайдалануды көздеді, ал Storo-дан Tåsen-ге дейінгі бөлігін туннельде салу қажет болды. 1991 жылы Oslo Sporveier желіге қатысты жобалық ұсыныс жасады, онда күндізгі жолаушылар ағыны 54 000 адамға жетеді деп есептелді. Жобалар Осло әуежайына, Гардемоенге дейін салынатын Gardermoen жоғары жылдамдықты желісінің Сторо станциясында тоқтау жасау мүмкіндігін де қамтыды. Бірақ кейіннен бұл жоба Лиллестрём арқылы салынуы керек болғандықтан, қабылданбады. Сондай-ақ, Алнабру–Грефсен желісі арқылы Лиллестрёмнен Грефсен станциясына дейін Голов желісінен пойыз қатынасын ұйымдастыру туралы идеялар болды, бұл Стороға жақын орналасқан және Гроруддаленнің орталық бөліктерін Айналым желісімен және Нордре Акермен байланыстыруға мүмкіндік берер еді. Операциялық компания Хольменколль желісі үшін жаңа T2000 пойыздарын тапсырыс берген кезде, олардың дизайны болашақ модельдерге екі түрлі ток жүйесін (750 вольтты метро желісінде үшінші рельс және жоғары сым арқылы, сондай-ақ негізгі теміржолдар жүйесі) қолдануға мүмкіндік берді. Бұл Айналым желісіне Стородан Синсенге дейінгі бөлікте Gjøvik Line-мен бірге физикалық жолды пайдалануға мүмкіндік берді. Жаңа T2d пойыздары Айналым желісіне дайындық ретінде қарастырылды және ескі пойыздарға қарағанда жоғары жылдамдыққа оңтайландырылды. Сонымен қатар, Согнсванн желісі метроның шығыс бөлігі сияқты толық метро стандартына дейін жаңартылды, үстіңгі сымдар алынып тасталды және платформалар ұзартылды. 1992 жылы Oslo Sporveier трамвай бөлімшесі қолданыстағы трамвай желісінің бір бөлігін пайдалана отырып, жеңіл рельстік желі ретінде салынған Айналым желісінің балама жобасын ұсынды. Батыста ол Синсен арқылы Стороға дейін Синсен желісімен қатар жүретін еді. Стородан Tåsen-ге дейін жаңа желі салынуы керек болды. Содан кейін желі қолданыстағы Согнсванн желісі арқылы Майорстуенге дейін баратын еді, онда трамвайға қосылып, Акер Брайге арқылы Фрогнер желісімен қала орталығына қарай жалғасатын жаңа Вика желісіне шығатын еді. Бұл балама жобаның құны 61 млн NOK-қа бағаланды, ал жылдам транзит шешімі 470 млн NOK-қа бағаланған. "Жеңіл рельстік сақина" (Bybaneringen) деп аталған бұл жобада 16 аялдаманың орнына 38 аялдама болып, саяхат уақыты 22 минуттың орнына 34 минутқа жетер еді. Жеңіл рельстік желінің жылдық операциялық шығындары 57,5 млн NOK, ал жылдам транзит желісі үшін 43,9 млн NOK құрады. 1994-1998 жылдар аралығында Рикшгоспиталеттің Гаустадқа көшуіне байланысты жергілікті саяси пікірталас болды. Мемлекет жаңа ауруханаға дейін трамвайдың Уллевол Хагеби желісін ұзартқысы келді, ал көптеген жергілікті саясаткерлер жылдам транзит пайдалануды қалады. Айналым желісі Согнсванн желісінде трафик көлемін арттыратындықтан, желіні жылжыту ауруханаға жақсы қызмет көрсету үшін қарастырылды. 1998 жылы жеңіл рельстік желі салынатындығы және Форскунингспаркенде метродан ауысуға арналған жаңа станция ашылатындығы туралы келісімге қол жеткізілді. 1996 жылдың тамызында Oslo Sporveier компаниясы егжей-тегжейлі ұсыныс жасады. Берг Айналым желісімен қызмет көрсетілмейтіні белгілі болды. Sognsvann желісінің бағыты бойынша көптеген көршілер бұл ұсынысқа наразылық білдірді, олар Майорстуеннен Бергке дейінгі бөлікті туннель ретінде қайта құруға үміттенгендерін айтты. Олар сондай-ақ желінің халық тығыз қоныстанған аудандарда жер үстінен өтетінінің ақылға сыймайтындығын, ал ол сол кездегі сирек қоныстанған Найдален арқылы туннельден өтетінін айтты. Компенсация ретінде Oslo Sporveier желі бойында шуды азайту экранын орнатуға уәде берді. Сонымен қатар, Норвегияның жолдар басқармасы жоспарларға қарсылық білдірді және ауданда қоғамдық көлікке инвестиция жасамас бұрын 3-айналма жолды алты жолаққа дейін жаңартуға қаражат бөлу қажет екенін мәлімдеді. Қалалық кеңес 1997 жылдың 25 маусымында Айналым желісін салуға қолдау көрсетті, бірақ Прогресс партиясының қарсы дауысымен. Алайда, шешімде желінің қаржыландырылу жолдары көрсетілмеген, саясаткерлер мемлекет жобаны қаржыландыру үшін ұлттық жол қорынан қаражат бөледі деп үміттенгенін мәлімдеді. Бұл үлестің бір бөлігі Осло пакеті 2 келісімімен, Осло және Акерсхус аймақтарындағы қоғамдық көлікке инвестицияларға арналған қаржыландыру жоспарымен желтоқсан айында қамтамасыз етілді. 1999 жылдың желтоқсанында Көлік және байланыс министрлігі мен қалалық әкімшілік арасында келіспеушілік туды, қала мемлекеттің желінің бір бөлігін қаржыландыруға берген уәдесін қабылдағысы келмеді. Көлік және байланыс министрі Даг Йостейн Фьярволль (Христиан-демократиялық партиясы) және Осло қалалық көлік және қоршаған орта комиссары Мерете Агербак Йенсен (Консервативтік партиясы) қала мен мемлекеттен түсетін қаражатты бөлу туралы келісті және құрылысты мүмкіндігінше тезірек бастауды қалады. Қалалық кеңес мемлекеттен түсетін кепілдіктерді 2000 жылдың наурыз айына дейін қабылдамады. Құрылыс маусым айында басталды, муниципалитеттің Жолдар және көлік агенттігі құрылысқа жауапты болды. Қала 224 млн NOK төлейтін болды, ал мемлекет 673 млн NOK төлейтін еді. Бірінші бөлігі 2003 жылдың 20 тамызында Уллевол стадионынан Найдален арқылы Стороға дейін ашылды. Найдален 1980 жылдары жергілікті өнеркәсіп тоқтатылғаннан кейін қалалық жаңару аймағы ретінде өсті, 2004 жылға қарай 14 800 жұмыс орны құрылды. Жобаның жалпы құны 1,348 млрд NOK-қа жетті. Сторо станциясы 1902 жылдың 28 қарашасында Грюнерлёкка–Торшов желісінің бөлігі ретінде трамвай станциясы ретінде ашылды. Ол Gjøvik Line-ның Грефсен станциясынан шамамен 200 метр қашықтықта орналасқан. Норвегия теміржол басқармасы NSB Gjøvikbanen-нің қалалық пойыз қызметтері мен метро арасында тікелей ауысу мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін станция платформасын жылжытуды жоспарлап отыр. Сторо автобус және трамвай торабы ретінде қызмет етеді; ол Грюнерлёкка–Торшов және Кьелсос желілеріндегі 11, 12 және 18 маршруттарына, сондай-ақ Синсен желісіндегі 17 маршрутына қызмет көрсетеді. Синсен 2006 жылдың 20 тамызында, басқа екі станциядан үш жыл өткен соң ашылды. 5 маршруты 15 минуттық интервалмен бүкіл сақина бойынша жүреді. Шығыстан батысқа қарай 5 маршрутындағы пойыздар Гроруд желісінен шығып, Айналым желісінің айналасын толық айналып өтеді, оның ішінде ортақ туннельден екінші рет өтеді, содан кейін Согнсванн желісінің соңына қарай жүреді. 4 маршруты да 15 минуттық интервалмен сақинадағы барлық станцияларға қызмет көрсетеді, Карл Бернерс пласс емес. 5 маршруты сияқты, пойыздар солтүстік-шығыстағы Гроруд желісінен шығады, бірақ Окерн станциясында бұрылып, Лёрен желісі арқылы Айналым желісіне кіреді. 4 маршрутындағы пойыздар көбінесе сақинаны сағат тіліне қарсы айналып өтеді, Тёйен станциясында бұрылып Ламберсетер желісімен жалғасады. Найдален және Сторо станцияларынан қала орталығына дейінгі саяхат уақыты Айналым желісінде қандай бағытта жүргеніне қарамастан шамамен бірдей. Қала орталығына баруға ниеттенген жолаушылар, оның қай бағытта келе жатқанына қарамастан, алғашқы келген пойызға міне алады, бұл Найдален және Сторо станцияларына қала орталығына бес минуттық интервалмен қызмет көрсетуге мүмкіндік береді. Пойыздар Sporveien T banen компаниясымен, Sporveien компаниясының еншілес кәсіпорны, қоғамдық көлік операторы Ruter компаниясымен жасалған шарт бойынша басқарылады. Осло трамвайына бірнеше станциялардан қол жеткізуге болады. Қала орталығында барлық желілерге Jernbanetorget станциясында (13 маршрутын қоспағанда, ол Dronningens gate станциясына жақын тоқтайды) ауысуға болады. Барлық желілер...