Кіріспе

Украинада туған израильдік ақын Якоб Штайнберг (1 қыркүйек 1887 – 22 маусым 1947) – Мандатты Палестинадағы маңызды украин ақыны болған.

Өмірбаян

Якоб Штайнберг Била Церквада дүниеге келді, бірақ 14 жасында Одессаға қашып кетті, онда Bialik және еврей әдеби ортасының басқа да зиялыларымен бірге болды. 1903 жылы Штайнберг Варшаваға көшіп, Перецтің әдеби үйірмесіне қатысты. 1910 жылы Швейцарияға көшіп, Берн мен Люцерндегі университеттерде оқыды. Бірақ көп ұзамай Варшаваға қайтып келді. Сол жылдары ол еврей және идиш тілдерінде шығармалар жариялады, әсіресе идиш тіліндегі "Der Fraind" (דער פֿרײַנד) газетінде. Еуропада тұрғанда бір тіс дәрігеріне үйленіп, бір ұлы болған соң ажырасты. 1914 жылы Штайнберг Палестинаға көшіп, содан бері тек еврей тілінде жазады. 1929 жылы музыкант Лиза Арлосоровқа, Хайм Арлосоровтың қарындасына үйленді, кейіннен Хайм Арлосоровтың еңбектерін редакциялады. 1920 жылдары ол қысқа мерзімге Берлинде тұрса да, өмірінің соңына дейін Тель-Авивте тұрды. 1937 жылы Белик сыйлығына ие болды.

Әдеби стилі

Ол екі маңызды тұрғыда бағытқа қарсы шықты: оның поэзиясы ұлттық емес, жеке тұлғалық сипатта болды, ал ол Израиль иврит тілінің қалыпты нормасы болған сефард диалектісі емес, ашкеназ диалектісінде жазды. Оның ең танымал өлеңдері – "Жабық бақ емес" және "Мүмкіндік". Оның алғашқы жарияланымдары 1901 және 1903 жылдардағы "Олам Катан" апталығында балаларға арналған өлеңдер болды. 1903 жылдан бастап ол "ХаШилоа" және басқа да иврит тіліндегі мерзімді басылымдарда өлеңдерін жариялады. Варшавада ол екі поэзия жинағын шығарды: "Бидут" ("Жалғыздық", 1906) және "Сефер ха-сатирот" ("Сатиралар кітабы", 1910). Сонымен қатар, ол идиш тілінде өлеңдер мен әңгімелер жариялады, олар "Гезамлтте Фонт" ("Таңдамалы", Варшава, 1909) кітабына жиналды. Идеологиялық себептермен Израильге көшкеннен кейін ол идиш тілінде жазуды тоқтатты. Оның иврит тіліндегі жалғыз поэмасы – "Маса Авшалом" ("Авшаломның саяхаты", 1914-1915), ол көбінесе автобиографиялық болды. Штайнбергтің ерте туындыларында Бялик пен орыс романтизмінің ықпалы анық көрінеді. Оның кейінгі туындыларында орыс және француз символизмінің белгілерін табуға болады. Яков Штайнберг бастапқыда екі тілді жазушы болған, бірақ кейін идеологиялық себептермен идишті тастап, тек иврит тілінде жазды. Оның әңгімелерінің тұрақты тақырыбы – қатаң тыйымдармен басылатын шамасыз құмарлық. Дәстүрлі еврей отбасыларындағы неке мәселесі жиі көтеріледі, ал әйел персонаждар маңызды рөлде. Суретшінің ең танымал туындылары – "Соқыр әйел" (1913) және "Раввиннің қызы" (1914) әңгімелері.

"Көр соқыр әйел"

1913 жылы идиш тілінде жазылған және 1923 жылы еврей тілінде алғаш рет жарияланған қысқа әңгіме. Оқиға дәстүрлі еврей отбасынан шыққан, белгісіз ер адамға үйленген соқыр қыздың тағдыры төңірегінде өрбиді. Отбасы басты кейіпкерге болашақ күйеуі туралы жалған айтады, оны жас жесір және темекі сатушы деп сипаттайды. Бірақ шындығында ол қартайған қабір қазушы, сондай-ақ қабақты және қатыгез адам болып шығады. Баласы дүниеге келгеннен кейін көп ұзамай, қыз көршілес ауданда қорқынышты эпидемия тарағанын біледі, сосын баласының ауырғанын түсінеді. Қартайған қабір қазушы қыздың көмек сұрауын елемейді, нәтижесінде бала қайтыс болады.

"Раббидің қызы"

Бұл 1914 жылы жазылған қысқа әңгіме. Әңгіменің басты кейіпкері – раввиннің қызы Сара. Оның отбасы темекі дүкенінің иесі Берлге үйлендіруді жоспарлайды. Жас жігіт пен қыз бірден терең сезімге бөленеді және үйленуге дейін махаббатқа беріледі. Сара ата-анасын үйленуді кейінге қалдыруға көндіруге тырысады, содан кейін баласыз шаруа Ульянаға өзінің қорланғанын айтады, ол Сараны сенбі күні түстен кейін үйіне шақырады. Сара Берлден оны гойлар тұратын ауданнан Ульянаның үйіне дейін бірге жетелеп беруін өтінеді, бірақ ол жалған сылтаумен қаладан шығып кетеді. Достас емес балалар мен қатыгез иттілерге толы ауданнан өзі жеке өтуден қорқып, Ульяна өмірден қол жұмсауға шешім қабылдайды.