Кіріспе

Адамның бактериялық инфекциясы Газ гангрені (осылай- ақ кластридиалдық мионекроз деп аталады) - бұл гангренде тін газы пайда болатын бактериялық инфекция. Бұл қауіпті гангренаның пайда болу себебі - Clostridium perfringens бактериясы. АҚШ-та жыл сайын газ гангренасының 1000-ға жуық жағдайы тіркеледі. Мионекроз - бұл бұлшықет ұлпасына тән некроздық зақымданудың жағдайы. Ол көбінесе C. perfringens немесе топырақтағы анаэробты бактериялардың кез келгенінің жұқпалы ауруларында байқалады. Бактериялар мионекрозды белгілі бір экзотоксиндер арқылы тудырады. Бұл микроорганизмдер оппортунистік сипатқа ие және денеге көбінесе теріге ірі жаралар арқылы кіреді. Топырақ бактериясы арқылы гангреналық инфекция 20-ғасырдың басында жауынгерлердің жарақаттануында кең таралған, себебі стерильді емес далалық хирургия және ауыр оқ жарақаттарын күтудің негізгі сипаты. Мионекроздың басқа себептері: Bothrops тұқымдасына жататын жыландардан (Viperidae туысына жататын) улану, қан тамырларының бұзылуынан (мысалы, II типті қант диабеті), қанмен қамтамасыз етуді бұзатын немесе қорлайтын ісіктерден, таралған қан тамырлары ішіндегі қан құюдан немесе басқа да тромбоздардан пайда болатын ишемиялық некроз.

Презентация

Газ гангрені мионекрозға (мысық ұлпасының өліміне), газдың пайда болуына және сепсиске әкелуі мүмкін. Токсимия мен шок жиі тез өршіп кетеді. Оны ірі, қара түсті жаралардан, сондай-ақ некроздық тіннен шығатын газдан пайда болған қатты және ерекше крепитустан байқауға болады.

Этиологиясы

Клостридиум түрлері басқа бактериялық таксондарға қарағанда көбірек уытты шығарады және вируленттілік деңгейі жоғары болады. Клостридиум инфекциясы әдетте оппортунистік болып табылады және бұрыннан ауыр аурулары бар адамдарда кездеседі. Алайда, Clostridium инфекциясы сау адамдарда да кездесетіндігі белгілі. Clostridium-ның төрт түрі (Clostridium botulinum, Clostridium perfringens, Clostridium tetani және Clostridium sordelli) адам инфекцияларының көпшілігіне себепші болады. Клостридиум міндетті анаэробтық таксон болғандықтан, бактерия қан ағынының шектелуінен, қан тамырларының бұзылуынан немесе атеросклероздан анаэробтыққа айналған гипоксикалық тіндерді жұқтырады. Иммунодефицитті адамдар инфекцияға бейімделуі және өлім-жітім деңгейі жоғары болады.

Патофизиология

Газ гангренасы экзотоксинді өндіретін Clostridium түрлерінің (көбінесе C. perfringens және C. novyi, бірақ сирек кездесетін C. septicum немесе C. ramnosum) туғызады, олар көбінесе топырақта кездеседі, бірақ қалыпты ішек флорасы ретінде де кездеседі және басқа да анаэробтар (мысалы, Bacteroides және анаэробты стрептококк). Clostridial түріндегі бактериялар екі токсин шығарады: альфа және тета токсиндері, олар тіндерге некротикалық зақым келтіреді. Басқа организмдер кейде газ гангренасын (мысалы, диабет жағдайында Klebsiella pneumoniae) тудыруы мүмкін. Бір клиникалық жағдайда 5, 9% сутек, 3, 4% көмірқышқыл газы, 74, 5% азот және 16, 1% оттегі газ құрамында болғандығы туралы хабарланды. Мионекроз басқа некроз түрлерінен сәл өзгешеленеді. Негізгі себептері бірдей болғанымен, зардап шеккен ұлпаның түрі (әсіресе бұлшықет ұлпасы) науқастың жалпы денсаулығы үшін әлдеқайда маңызды. Беттік некроз көрінбейтін және тартымды емес таңбаларға әкелуі мүмкін, бірақ басқа жағдайда науқастың өмір сүру мүмкіндігіне немесе физикалық қабілетіне бірдей әсер етпейді. Алайда, мионекроздың ауыр түріне шалдыққанда, бүкіл аймақтың қозғалмауы мүмкін. Егер некроздық зақымданудың зақымдалған аяқ-қолдың бойына жалғасуына жол берілсе, онда бұл аяқ-қолдың барлығы тұрақты жоғалады. Бұлшықет зақымдануының ауқымын анықтау жиі қиын, өйткені C. perfringens тері астындағы терең фасциалдық қабаттарда жұмыс істеуі мүмкін. Басқа анаэробтық инфекциялардан айырмашылығы, бұл инфекцияларда төгілу жиі қуыс емес (көкті толтырады). Оның орнына, бұл төгілуді жиі "тұзған" немесе "асқыр су" деп атайды, өйткені ол қалыпты күйіктен әлдеқайда жұқа. Бұл нейтрофильдердің лизисіне байланысты, бұл - ақ қан жасушаларының бір түрі, оны Clostridium түрлерінің бөліп шығаратын лецитиназалары мен басқа токсиндері тудырады. Топырақтағы анаэробтар қатты жағдайда өмір сүруге жақсы бейімделген. Көбінесе азық-түлік тапшылығы және көптеген басқа түрлердің ресурстар үшін бәсекелестігі орын алады. РН және температураның өзгеруі жиі маңызды. Бактериялар көбінесе экзотоксиндерді өздерінің табиғи орталарында басқа микробтармен бәсекелесуге көмектесу үшін жасауға қабілетті. Олар тірі организмге енген кезде, қоректік заттардың мол, жылы және судың мол болуына тап болады. Бұл микроорганизмдердің иммундық жүйенің қорғаныс қабілетінен әлдеқайда асып түсетін жылдам көбеюіне мүмкіндік береді, өйткені прокариоттық бактериялар қожайынның иммундық жүйесіне қарағанда көбейуге әлдеқайда үлкен қабілеттілікке ие. Бактериялық жүктеме мен көбейіп өсетін қабілеттің бірігіп, микробтардың үлкен инфекцияларға себепкер болу қабілетінің негізі болып табылады. Мұндай тез көбеюмен қатар экзотоксиннің бұқаралық өндірісі де болады, ол қожайындағы жергілікті тінге қатты зақым келтіреді. Мұндай экзотоксиндердің бірі - альфа-токсин, оны C. perfringens шығарады және оның патогенезіндегі негізгі вируленттілік факторы болып табылады. Үлкен инфекция, ауыр жарақат және иномарканың иммундық қабілетінің төмендеуі бүкіл жүйеге сепсис әкеледі. Бұл иммундық жүйенің жүктемесі, оған сәйкес келетін қабыну цитокиндерінің шығарылуы және бактериялық токсиндердің таралуынан туындайды. Үлкен инфекция жалпы жүйелік септикалық шок пен иммундық жауаптың қасақана зиянды әсерінің комбинациясынан өлімге әкелуі мүмкін. Жануарларда осы факторлардың барлығынан туындаған мүгедектік пен қайғы-қасірет жыртқышқа ұшырау мүмкіндігін айтарлықтай арттырады.

Диагностика

Газ гангренасын диагностикалау үшін әртүрлі диагностикалық әдістерді қолдануға болады. Мионекроздың аз кездесетіндігіне байланысты диагнозды елемеу оңай. Бактериялық инфекциялардың көбінесе бірдей белгілері болғандықтан, газ гангренасының ерте диагнозы сирек кездеседі. Белгісіз симптомдар тек нашар болжамды жасауға ықпал етеді. Диагностикалық әдістер: C. perfringens өсуі 9-10 кПа шамасындағы қысыммен теңестірілгенде (әдеттегі жағдайда веноздық қанда 4-5 кПа, артерияларда 11-13 кПа және теңіз деңгейінде 21 кПа ауамен салыстырғанда) тежеледі, сондықтан егер емдеу ерте басталса, бұл жағдайды көбінесе емдеуге болады.

Болжам

Газ гангренасы емделмеген жағдайда өлімге әкелуі мүмкін. Инфекцияның түрін және инфекцияны тудыратын түрді ерте анықтау болжамды айтарлықтай жақсартады. Пациенттердегі бактериялық инфекцияларды алдын алу үшін медициналық мекемелерде алдын алу шаралары кеңінен қолданылады. Инфекцияға бейімділікті азайту жақсы гигиенаға ұмтылу арқылы және гипоксия немесе иммунокомпромистік жағдайды тудыратын аурулардың алдын алу арқылы жақсы болжамды қамтамасыз етеді. Мионекроздың жойылуынан кейін пациенттерге инфекцияның зиянды әсерінен кейін көбінесе қосымша күтім қажет болады. Некроздық тіндерді алып тастағаннан кейін көбінесе тері трансплантаттары қажет болады. Бұрынғы пациенттерге қайтадан инфекцияның пайда болуын болдырмау үшін әлі де гипербариялық оттегі терапиясы қажет болады.

Эпидемиология

Clostridium түрлері топырақта, әсіресе мал шаруашылығында көп кездеседі. Бірінші және екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Клостридиалдық мионекроз 5% жараларда кездесті, бірақ жараны күтіп-ұстауда, антисептикалық және антибиотиктерді қолдануда жақсару нәтижесінде Вьетнам соғысына дейін соғыс инфекцияларының 0,1% -ына дейін төмендеді. Ең жақсы емдеу шаралары - ертерек анықтап, хирургиялық көмек, антибиотиктермен емдеу және гипербариялық оттегімен емдеу - өлім-жітім деңгейін 20-30% құрайды, ал 5-10% дейін төмендеуі мүмкін. Емделмесе, аурудың өлім-жітімі 100% құрайды.