Кіріспе

Адамның терідегі бактериялық инфекциядан туындаған ауру, адамдарда "эрисипелас" деп аталатын ауру.

Эрисипелас (,/ɛ//r//ə/'s//ɪ//p//ə//l//ə//s/) – терінің беткі қабатының (жоғарғы дерма) салыстырмалы түрде жиі кездесетін бактериялық инфекциясы, терідегі беткі лимфа тамырларына дейін тарайды. Ол көтеріңкі, анық шекарасы бар, сезімтал, жарқыраған қызыл бөртпемен сипатталады, әдетте бетте немесе аяқтарда пайда болады, бірақ терінің кез келген жерінде кездесуі мүмкін. Бұл целлюлиттің бір түрі және қауіпті болуы мүмкін. Эрисипеласты көбінесе Streptococcus pyogenes бактериясы, сондай-ақ А тобы β гемолитикалық стрептококктар тудырады, ол терідегі жарақаттар арқылы, мысалы, сызат немесе жәндік шағуы арқылы денеге енеді. Ол целлюлитке қарағанда беткейірек және көбінесе көтеріңкі және шешілген болады. Бұл термин грекше ἐρυσίπελας (erysípelas) сөзінен шыққан, ол "қызыл тері" дегенді білдіреді. Жануарларда эрисипелас – Erysipelothrix rhusiopathiae бактериясымен жұғудан туындаған ауру. Жануарларда бұл "алмаз тері ауруы" деп аталады және ең көп шошқаларда кездеседі. Жүрек қақпақтары мен тері зақымдалады. Erysipelothrix rhusiopathiae адамдарға да жұғуы мүмкін, бірақ осы жағдайда инфекция "эрисипелоид" деп аталады және ол кәсіби тері ауруы болып саналады.

Белгілері мен симптомдары

Симптомдар көбінесе кенеттен пайда болады. Зардап шеккен адамдарда қызба, діріл, ауыру, шаршау, бас ауруы және құсу пайда болуы мүмкін, ал алғашқы инфекциядан кейін 48 сағат ішінде жалпы денсаулығы нашарлайды. Ол ісінгендей, қатты, жылы және қол тигенде ауыру сезімі тудыруы мүмкін, консистенциясы апельсин қабығына ұқсас болуы мүмкін. Инфекция терінің кез келген бөлігінде, соның ішінде бет, қол, саусақтар, аяқтар мен бақайшаларда пайда болуы мүмкін; көбінесе аяқ-қолдарда кездеседі. Аяқ-қолдардың қайталап жұғуы созылмалы ісікке (лимфоэдемаға) алып келуі мүмкін.

Диагностика

Эризипела әдетте клиникалық түрде ерекше көзге түсетін, анық шекарасы бар бөртпелерді қарау және жарақат тарихы немесе қауіпті факторлардың бірін анықтау арқылы диагноз қойылады. Эризипеланы герпес зостер, ангиоэдема, контактты дерматит, ерте сатыдағы Лайм ауруының миграциялық эритемасы, подагра, септикалық артрит, септикалық бурсит, васкулит, жәндік шағуына аллергиялық реакция, жедел дәрілік реакция, терең вена тромбозы және сүт безінің диффузиялық қабынулы карциномынан ажырату қажет.

Целюлитпен айырмашылығы

Эризипеланы целлюлиттен екі нақты белгісімен ажыратуға болады: оның көтеріңкі, алға жылжитын жиегі және анық шекаралары. Целлюлиттегі қызыл тері көтерілмейді және оның шекарасы салыстырмалы түрде бұлыңғыр болады. Эризипелас тері асты тіндеріне әсер етпейді. Ол ірің шығармайды, тек сарысу немесе сарысулы сұйықтық ғана бөлінеді. Тері астындағы ісіну дәрігерді оны целлюлит деп жаңылыстыруы мүмкін.

Тарих

Бұл тарихи түрде Сент-Антонның оты деп белгілі болған.