Кіріспе

Испандық америкалық мәдениеттің мачизміндегі әйелдердің гендерлік рөлінің аспектісі Католик шіркеуіндегі Исаның анасы Мәриямға құрмет көрсету Марианизм - бұл испандық термин, ол Мексикадағы Рим католиктік шіркеуінің орталық тұлғасы Гвадалупаның қасиетті Мариясының құлшылық етуінен алынған қасиеттері бар шынайы әйелдіктің идеалын сипаттайды. Ол испандық америкалық халық мәдениеттеріндегі әйелдердің гендерлік рөлінің стандарттарын айқындайды және мачизм мен римдік католицизммен тығыз байланысты. Марианизмде әйелдердің гендерлік рөліне қатысты көбірек идеалдар испандық американдық мәдениетте әйелдердің пассивтілігі, жыныстық тазалығы және өзін-өзі тыныштауы. Эвелин Стивенс деген саясаттанушы былай дейді: "Ол әйелдерді құдайдың жартысы деп, еркектерге қарағанда моральдық жағынан жоғары әрі рухани жағынан күштірек деп үйретеді".

Терминнің шығу тегі

"Мариандық" сөзінің мағынасы бастапқыда Мәриямға (испанша: María) деген құлшылықты білдіреді. Бұл терминді алғаш рет саясаттанушы Эвелин Стивенс өзінің 1973 жылғы "Марианство: Мачизмнің басқа бет-бейнесі" атты эссесінде қолданды. Бұл термин испандық еркектік идеалы - мачизмнің әйелдік баламасы ретінде қалыптасты. Марианизм - әйелдер өмір сүруі керек шынайы әйелдіктің идеалы. Е. тұрмысқа шыққанға дейін пәк, таза, жыныстық қатынасқа қатыспайтын, күйеуіне адал, бағынышты болу. Стивенс бұл терминді алғаш қолданған болса да, бұл ұғым, мүмкін, Американы испан отарлауы кезінде мачизммен бірдей пайда болған. Роза Мария Гил мен Кармен Иноа Васкес "Мария парадокс: латындықтар ескі дәстүрлерді жаңа әлемнің өзін-өзі бағалауымен қалай біріктіре алады" (1996, Г. П. Путнам) атты кітабында Стивенс "Эвелин П. Стивенстің 1973 жылы жазған очергін" келтіре отырып, marianismo ұғымын енгізгенін айтады. Олар сондай-ақ Салли Э. Ромеро, Джулия М. Рамос Маккей, Лилиан Комас Диас және Луис Ромеро сияқты академиктердің терминді қолдануын талқылайды. Гил мен Васкес өздерінің кітабында оны әртүрлі испан мәдениеттеріне қатысты қолданады.

Эвелин Стивенстің еңбектері

Стивенс өз эссесінде Марианизмді "әйелдердің жартылай құдайлық, еркектерге қарағанда моральдық жағынан жоғары және рухани жағынан күшті" деп үйрететін әйелдердің рухани үстемдігіне табынушылық деп анықтайды. Ол мачизмнің ерекшеліктерін былайша түсіндіреді: "еркек пен еркек арасындағы қарым-қатынастағы беріксіздікте асыра сілтеушілік және еркек пен әйел арасындағы қарым-қатынастағы менмендік пен жыныстық агрессия". Стивенс марианизм мен мачизм бір-біріне толықтыратын және бірін екіншісісіз ұстай алмайтындығын айтады.

Әйелдерге әсері

Стивенс марьянизмде некеге дейінгі жыныстық қатынасты жақсы әйел ғана көреді, ал жақсы әйел оны тек неке талабы ретінде көреді деп айтады. Көптеген әйелдер күйеулерімен жыныстық қатынасқа түскенін діни қызметкерлерге "le hice el servicio" (немесе "Мен оған қызмет жасадым") деп мойындайды. Бұл сенім жүйесі әйелдер отбасына қатты қайғыруы керек деп санайды, әйелдерді ешқандай бақыт көрсетпеуге немесе оларға қуаныш әкелетін кез-келген нәрсеге қатысуға шақырады. Кейбіреулер қайғырып, өлгенше осылай қайғырып, қоғам алдында беделге ие болды. Әдебиетте Марианизм тұжырымдамасына кейбір жауаптар болды, олар оның әйелдердің мінез-құлқының моделі өте тапқа негізделген деп мәлімдейді. Басқаша айтқанда, ерлер барлық ауыр жұмысты атқарады, ал әйелдер бос тұрады, бұл идея төменгі таптар үшін сирек кездесетін нәрсе. Гил мен Васкес еске салғандай, "Стивенс деректерінің көбісі орта таптық мексикалық әйелдерден алынған". Гонсалес Лопес тіпті Марианизм біздің латын Америкасы мен АҚШ арасындағы гендерлік қатынастар мен теңсіздіктерді түсінуімізге зиян келтірді деп айтады. S Latina әйелдері Қазір сенімсіз, марианизм бастапқыда әйелдердің гендерлік сәйкестіктері мен қарым-қатынастарын теңсіздік жағдайында зерттеуге тырысты, діни иконаға негізделген модельді (Мария), мойынсұнушылық пен рухани биліктің негізгі көрінісін жасады. Латын Америкасындағы әйелдер туралы бұл түсінік мәдениетшілдік эсенциализмге негізделген, ол бұрыс идеяларды таратудан да көп нәрсені жасайды: ол, ең соңында, гендерлік теңсіздікті көтермелейді. Марианизм де, мачизм де латын америкасынан шыққан әйелдер мен еркектердің ойдан шығарылған және карикатуралық бейнелерін жаратты".

Мариандықтардың он өсиеті

Терапевтер Роза Мария Гил мен Кармен Иноа Васкес өздерінің көптеген пациенттерінің марианизмге тән сенімдерін былай деп түсіндіреді: "Әйелдің орнын ұмытпаңыз; дәстүрлеріңізден бас тартпаңыз; қарт қыз, тәуелсіз немесе өз пікірлеріңізге ие болмаңыз; өз қажеттіліктеріңізді бірінші орынға қоймаңыз; үй шаруасындағы әйел болудан басқа ештеңе қаламаңыз; жыныстық қатынас - бұл нәресте жасау, ләззат емес екенін ұмытпаңыз; сіздің еркегіңізбен бақытсыз болмаңыз, ол сізге не істесе де; күйеуіңізден тыс жерден көмек сұрамаңыз; үйден тыс жерде жеке проблемаларыңызды талқыламаңыз; және өзгермеңіз ".

Отбасылық

Фамилизм - жеке адамның ядролық және кеңейтілген отбасымен байланысы және оған берік байланысы. Отбасының атын ақтау үшін испандық әйелдер "отбасылық мәселелер" деп саналатын мәселелерді басқалармен бөлісуден бас тартады. Олар бұл туралы отбасы мен достарына айтып береді. Алайда, достары мен отбасы мүшелеріне бұл туралы айту болашақта латындық әйелдерге қатысты зорлық-зомбылық қаупі жоғарылаумен байланысты. Сондықтан, отбасында зорлық-зомбылық туралы мәселелерді жасырудың дәстүрлі құндылықтарын ұстану, оны хабарлауға кедергі келтіреді және зорлық-зомбылық көргендердің денсаулығына ауыр зардаптар әкелуі мүмкін. Сұхбаттасушылардың көпшілігі зорлық-зомбы күйеумен қарым-қатынасты тоқтатудың орнына зорлық-зомбылықты тоқтату, серіктестерімен қарым-қатынасты жақсарту, серіктестеріне көбірек қолдау көрсететін күйеулер мен әкелер болуға көмектесу туралы мақсаттар айтты. Испан мәдениетіндегі ерлер мен әйелдер өз отбасыларын бағалайды деп күтіледі, бірақ құндылықты білдіру жолдары жыныстық тыйым салуларға байланысты әртүрлі болады. Ерлер қаржылай көмек, қорғану және басшылық беруі керек болса, әйелдер эмоциялық және физикалық жағынан көмек көрсетуі керек, яғни бала тәрбиелеу мен үй шаруасын атқаруы керек. Себебі жыныстық қатынас көбінесе ұрпақ алу немесе эротизм үшін деп екіге бөлінеді. Бұл көбінесе әйелдер өздерінің өмірінің қалған бөлігінде, тіпті егер олар қорлық көрсе, өздерінің серіктестерімен бірге болуы керек деген түсінікке әкеледі. Әйелдер жыныстық қатынаста пассивті болады деп күтіледі, бұл презервативтерді аз қолданумен байланысты, сондықтан ЖҚТБ, әсіресе ВИЧ/СПИД-тің жоғары тәуекелі. Әйелдер жыныстық қатынас туралы күйеулерінен үйренуі керек, ал егер әйелдер тым қызығушылық танытса немесе өздерін батыл ұстаса, кейде оған "күмәнді" деп қарайды. Алтын ереже бар, құрметтен айрылмау керек, ол адамдарға жоғары тұрғандарға қарсы сөйлемеуді айтады. Сондай-ақ әйелдерге зорлық-зомбылық қарым-қатынаста болуға ықпал етеді.

Сымбаттылық

Симпатия - бұл татулықты сақтау және "мүсірбандық" құндылығы, ол әйелдерді келіспеушіліктен және қарым-қатынастарды үйлесімді сақтау үшін өздерін ұстанудан аулақ болуға шақырады.

Рухани

Бұл тірек әйелдерге рухани өсу мен діни тәжірибеде өз отбасыларына басшылық ету үшін берілген қабілетке және сол себепті жауапкершілікке назар аударады. Росио Риваденейраның осыған ұқсас зерттеуінде теленовелаларда гендерлік бейнелеу қарастырылды. Оның зерттеуінде әйелдердің еркектерге қарағанда бала-шағаға көбірек уақыт бөлетіндері, үй шаруасына көбірек көңіл бөлетіндері немесе жұмыссыз жүргендері анықталды. Алайда, екі зерттеуде де әйелдер мен еркектер бұқаралық ақпарат құралдарында бірдей жиілікпен бейнеленген. Мексиканың ұлттық теледидарындағы жарнамаларды зерттеу әйелдердің өз рөлін атқару үшін басқа адамға тәуелді болуына (аналар / әйелдер) немесе тәуелсіз болуына (жалғыз әйелдер / қызметкерлер) байланысты әйелдердің суреттелу тәсілдерінің айырмашылығын анықтады. Зерттеуге сәйкес тәуелсіз әйелдер тәуелді әйелдерге қарағанда көбірек объективізацияланады және сексуалдық сипатқа ие болады. Дегенмен тәуелсіз және тәуелді әйелдер ерлерге қарағанда жыныстық қатынасқа көбірек тартылады, олар тар киім киіп, төмен кесу / түймеленбеген көйлек киіп, жалаңаштықты көрсетеді. Тәуелсіз әйелдердің іс-әрекетке деген ынта-жігерлері ерлердің мақұлдауы мен әлеуметтік асқазанға тәуелді әйелдерге қарағанда әлдеқайда көп болды. Сонымен қатар, осы жарнамаларда тәуелді әйелдер ерлерге қарағанда көбірек үйлер мен мейрамханаларда және дүкендер мен кәсіптік орталарда жиірек көрінеді. Тәуелді әйелдер үйде және сыртта жұмыс істейтін тәуелсіз әйелдерге қарағанда көбірек кездеседі. Сонымен қатар, әйелдер кеңес берушілер мен кеңес алушылар және көмек алушылар ретінде жиі көрінеді, ерлер көбінесе басқаларға көмек береді. Жарнамалар мәдени көзқарастарды көрсетеді, ал олар әйелдердің күтілетін рөлдерін түсінуді көрсете алады. Әйелдерді дәстүрлі суретке түсіру әйелдер мен қыздардың өздерін қалай көріп, қалай әрекет ететіндеріне әсер етеді.

Сындар

Марианизм испандық елдерде әйелдердің қалыпты мінез-құлқының негізін құрайды. Марианизм аясында әйелдер ерлердің үстемдігіне мойынсұнуды, адамгершілікке берік байланысты (әсіресе, Мария Мәриямға қатысты) және отбасының аты үшін бәрін тастауға дайын мінез-құлық танытуы керек. Мачизм сияқты, Марианизм де қоғаммен қарым-қатынаста болғанда қалай болу керектігін насихаттайтын ережелердің тізімін жасайды, қоғамның әртүрлі бағыттарында осы сенімдерді нығайту арқылы жыныстар арасындағы алшақтықты нығайтады. Марианизм мен мачизмнің конструкцияларына ұшыраған испандықтар испан мәдениетінде еркек пен әйел болудың қандай болғаны туралы нормалық мінез-құлыққа бейімделген. Әдептілік күтуі осы әлеуметтік құрылымдармен туылмай тұрып-ақ көріне бастайды, екі жынысты да латын мәдени құндылықтарымен сәйкес келетін көпіршікке кіруге мүмкіндік береді. Бұл әйелдердің жыныстық қатынасқа негізделген зорлық-зомбылықтың құрбаны болуына әкелуі мүмкін, әсіресе жақын серіктес зорлық-зомбылығы* әйелдің күйеуі оған қарсы физикалық немесе эмоционалдық зорлық-зомбылық жасауға құқылы деген сеніммен қорғалады. Оларды күтілетін мінез-құлықтарға шектеулер әйелдерді өз мәселелерін үнсіз қалдыруға талпындырады. Егер Марианизмнің артында тұрған әлеуметтік құрылымдардан алыстауға тырысу болса, сыртқы қоғамда сын-пікірлер пайда болады. Тіпті нормаға қарсы шықпастан, испаниялық әйелдер туралы стереотиптер ойға салынып, мачизмдегі ерлерге ұқсас. Олар "экзотикалық" деп саналады, яғни олар осы идеологиядан шығуды қалайтын жасырын жыныстық құмарлықтарға ие немесе "сексуалдық кітапханашы" архетипіне ұқсас "әділетсіз" өмір сүру үшін қауіпті әрекеттерге түсуді жөн көреді. Сонымен қатар, әйелдер нормаға қарсы күресетін әйелді остракизмге ұшыратады, ол өз мәдениеті мен сеніміне қарсы келеді деп мәлімдейді. Марианизмге қарсы күрес кезінде іспандық әйелдер жеке ара зорлық-зомбылықпен күреседі. Мариандық тазалыққа байланысты жыныстық моногамияға қарамастан, әйелдің ВИЧ-позитивті мәртебесі ол өзімен байланысы бар жеке тұлғаға қауіп төндіреді.

Феминисттік сын

Кейбір феминисттер марианизм концепциясын сынға алып, оны тек қана латын Америкасындағы әйелдердің әлеуметтік жағдайын заңды және қалыпты етіп көрсетеді деп болжайды. Олар сондай-ақ, марианизмді көбінесе мачизм емес нәрсе ретінде көрсетеді; сондықтан әйелдік "пассивтілік, пәктілік және өзін-өзі құрбан ету әлеміне" қойылады. Олардың пікірінше, марианизм әйелдің үйден тыс жерде жұмыс істеуі оның қасиеттері мен күйеуінің еркектігі күмәнге ұшырайды дегенді білдіреді.

Екібасты сексизм теориясы

Амбивалентті сексизм теориясына сәйкес, сексизм мен әйелдердің автономиясы мен қауіпсіздігі жағынан төмен мәртебесі сексизмнің екі түрі арқылы сақталады, олар жаушыл және ізгі ниетті. Достық сексизм - әйелдердің табиғи түрде жағымсыз қасиеттері бар деген сенім, ал қайырымды сексизм - әйелдердің қорғауға мұқтаждық тудыратын табиғи нәзік қасиеттері бар деген сенім. Марианизм мен екіжақты сексизмнің ұқсас белгілері бар, соның ішінде әйелдерге құрмет, жоғары мәртебе және қорғаныс беріледі, егер олар гендерлік күтулерге сәйкес келсе. Марианизм қауіп-қатер мен қорғаушы фактор ретінде жұмыс істейді.

Қазіргі заманғы Мариандық

АҚШ-тағы испан және латын әйелдері екі мәдениетті біріктіруге тырысып жатыр. "Бүгінгі латындықтар "Заманауи Марианизмді" (Гил және Васкес (1997) "Nuevo Marianismo" деп аталады) көрсетеді, бұл Марианизм идеалын (бағушы және қамқор болу) қабылдауға, бірақ бұрын (латындықтар үшін) ұсынылған сипаттамалардың кедергілерінен арылуға тиіс". Дамари Бонилла Родригес: Familia, Amor y Pasión (отбасы, махаббат және құмарлық) сияқты құндылықтар өз халқына ғасырлар бойы қиындықтарды жеңуге мүмкіндік берді, ал судья Соня Сотомайор, хатшы Хилда Солис және басқалар сияқты табысты латиноамерикалықтарды атап өту латиноамерикалық мәдени құндылықтарды негізгі американдық құндылықтармен байланыстыру үшін маңызды.