Кіріспе
Грек Крымы Қырым түбегіндегі ежелгі грек қоныстарына қатысты. Грек қала-мемлекеттері алғаш рет біздің заманымыздан бұрын 7 немесе 6 ғасырда Қырымның Қара теңіз жағалауында отарлар құрды. Керчь тұзағының маңында, ол кезде Кимер Босфоры деп аталатын, бірнеше отарлар құрылды. Кимер Босфоры маңындағы отарлардың тығыздығы грек отарлаулары үшін ерекше болды және бұл аймақтың маңыздылығын көрсетті. Бұл колониялардың басым көпшілігін Кіші Азиядағы Милет қаласынан келген иондықтар құрды. Б.з.д. 1-ғасырдың ортасына қарай Босфор патшалығы Рим империясы кезінде Рим Крымы дәуірін бастаған Рим Республикасының клиенті болды.
Аттар
Таурика, Таурикалық Херсонес және Таурис - Крым түбегі классикалық антикалық және ерте заманауи дәуірлерде белгілі болған атаулар. Херсонес Таурика - гректің латынша нұсқасы.
Грек отарлары
Ең ерте грек колониясы Пантикапеум (Παντικάπαιον), б.з.д. 7 ғасырдың аяғында немесе 6 ғасырдың басында құрылған, Милеттің апоикиясы ретінде құрылған (яғни, шынайы колония және жай ғана антрепот емес). Ең үлкен көлемінде ол Кимер Босфорының Қырым жағындағы басқа Милезиялық отарларға Феодосия, Киммерикон, Тиритак және Мирмекион кірді. Теодосия (Θεοδοσία), қазіргі Феодосия, б.з.д. Ол алғаш рет тарихта 390 жылы Босфор патшалығының билеушісі Сатирдің шабуылына қарсы тұрғаны туралы жазылған. Оның орнын басқан Леукон оны Грекияға, әсіресе Афинаға, бидай жеткізу үшін маңызды портқа айналдырды. Киммерикон (Κιμμερικόν) б.з.д. V ғасырда Керчь түбегінің оңтүстік жағалауында, Опук тауының батыс беткейінде, Пантикапеумның оңтүстік-батысында құрылған. Оның атауы осы жердегі бұрынғы киммериялық қонысқа қатысты болуы мүмкін. Киммерикон Боспор патшалығын скифтерден қорғайтын маңызды бекініске айналды. Тиритак (Τυριτάκη) Крымның шығыс бөлігінде, Пантикапеумның оңтүстігінде орналасқан. Бұл ғимарат Кимер Босфоры жағалауындағы Керчь ауданындағы Камыш Бурун (Аршинцеве) руиндарымен салыстырылып отыр. Тиритак туралы ежелгі әдеби дереккөздерде аз ғана айтылған. Археологиялық жобалар б.з.д. Алғашқы ғасырларда балық аулау мен шарап өндіру қаланың негізгі экономикалық саласына айналды. Мюрмекион (Μυρμήκιον) Пантикапейдің солтүстігінде, Кимер Босфоры жағалауында орналасқан. Ол б.з.д. VI ғасырдың ортасында тәуелсіз полис ретінде құрылған, ол көп ұзамай аймақтағы ең байлардың бірі болды. Біздің заманымыздан бұрынғы V ғасырда қала шарап жасаумен айналысты және өз ақшасын шығарып отырды. Ол қалың қабырғалармен қоршалған еді. Нимфайон (Νύμφαιον) 580 және 560 жылдар аралығында Милеттің сайысшысы Самостан келген отаршылар құрған. Ол Пантикапеумнан оңтүстікке қарай орналасқан. Қала құрылғанға дейін бұл жерде скифтердің болғанына археологиялық дәлел жоқ. Қала өзінің жеке ақшаларын шығарды және жалпы алғанда классикалық антикалық кезеңде астық саудасын бақылаудан өркендеді. Афина Нимфаионды аймақтағы негізгі әскери база ретінде таңдады. 444 жылы және Демосфеннің атасы Гиллон Пелопоннес соғысы кезінде Нимфеумға сатқындық жасады деген айыппен Афинадан қуылды. Ол ғасырдың аяғына қарай Босфор патшалығына қосылды. Б.з.д. V ғасырда Қара теңіз жағалауындағы Гераклия Понтикадан Дориялықтар Крымның оңтүстік-батысында (қазіргі Севастопольдің сыртында) Херсонес теңіз портын құрды. Бұл жер жергілікті Тауриан халқының аумағының шетінде орналасқан терең сулы порттар бар жер еді. Классикалық кезеңнің басым бөлігінде Херсонес демократиялық мемлекет болды, оны сайланған архонттар тобы және Демиурги деп аталатын кеңес басқарды. Уақыт өте келе билік олигархиялық сипатқа ие болды, билік архонттар қолына шоғырланды. Б.з.д. 4 ғасырдың ортасына дейін Херсонес шағын қала болып қала берді. Кейін ол солтүстік-батыстағы Крым жерлеріне дейін кеңейіп, Керкинитида колониясын қосты және көптеген бекіністер салды. 2013 жылы Херсонес Дүниежүзілік мұра ретінде тіркелген. Керкинитида - қазіргі Евпаторияға жақын орналасқан, Тауриканың солтүстік-батысындағы ең көне колония. Ол б.з.д. VI-V ғасырлар аралығында, мүмкін, Гераклея Понтиканың дорийлері немесе басқа белгісіз Иондық қала мемлекеті құрған. Б.з.д. 4 ғасырдың ортасына дейін қала кішкентай тәуелсіз қала-мемлекет болды, содан кейін ол Херсонес қала-мемлекетіне қосылды. Б.з.д. 2-ғасырда Керкинитида скифтермен қолға түсті, бірақ кейін Диофанттың екінші жорығында қайтадан қолға түсті. Археологиялық табылған деректерге сәйкес, қала біздің заманымыздың 2 және 3 ғасырларының аяғына дейін сақталған. 2018 жылы археологтар Бахеров қаласының маңында біздің заманымызға дейінгі IV-III ғасырларға жататын бұрын белгісіз ежелгі грек қонысын тапты. Зерттеушілердің айтуынша, бұл елді мекен Манитра деп аталды. Елді мекеннің аумағында тікбұрышты мұнараның қалдықтары, ал елді мекеннің жанында тоналмаған некрополь табылды.
Other Milesian colonies on the Crimean side of the Cimmerian Bosporus included Theodosia, Kimmerikon, Tyritake, and Myrmekion. Theodosia (Θεοδοσία), present day Feodosia, was founded in the 6th century BC according to archaeological evidence. It is first recorded in history as resisting the attacks of Satyrus, ruler of the Bosporan Kingdom, about 390 BC. His successor Leucon transformed it into an important port for shipping wheat to Greece, especially to Athens. Kimmerikon (Κιμμερικόν) was founded in the 5th century BC on the southern shore of the Kerch Peninsula, at the western slope of Mount Opuk, roughly southwest of Panticapaeum. Its name may refer to an earlier Cimmerian settlement on the site. Kimmerikon would become an important stronghold defending the Bosporan Kingdom from the Scythians. Tyritake (Τυριτάκη) was situated in the eastern part of Crimea, about south of Panticapaeum. It is tentatively identified with the ruins in the Kerch district of Kamysh Burun (Arshyntseve), on the shore of the Cimmerian Bosporus. There are only few short mentions about Tyritake in ancient literary sources. Archaeological projects have established that the colony, founded about the mid 6th century BC, specialized in crafts and viticulture. In the first centuries, fishing and wine production became the economic mainstay of the town. Myrmēkion (Μυρμήκιον) was situated on the shore of the Cimmerian Bosporus, north of Panticapaeum. It was founded in the mid 6th century BC as an independent polis, which soon became one of the richest in the region. In the 5th century BC, the town specialized in winemaking and minted its own coinage. It was surrounded by towered walls, measuring some thick. Nymphaion (Νύμφαιον) was founded by colonists from Miletus’ rival Samos between 580 and 560 BC. It was situated of about south of Panticapaeum. There is no archaeological evidence for the presence of Scythians in the area before the city's founding. The town issued its own coins and generally prospered in the period of classical antiquity from its control of the cereal trade. Athens chose Nymphaion as its principal military base in the region ca. 444 BC and Gylon, the grandfather of Demosthenes, suffered banishment from Athens on charges that he had betrayed Nymphaeum during the Peloponnesian War. It was annexed to the Bosporan Kingdom by the end of the century. In the 5th century BC, Dorians from Heraclea Pontica on the Black Sea coast of Asia Minor founded the sea port of Chersonesos in southwestern Crimea (outside modern Sevastopol). It was a site with good deep water harbors located at the edge of the territory of the indigenous Taurians. During much of the Classical Period, Chersonesus was a democracy ruled by a group of elected archons and a council called the Demiurgi. As time passed the government grew more oligarchic, with power concentrated in the hands of the archons. Up to the middle of the 4th century BC, Chersonesos remained a small city. It then expanded to lands in northwest Crimea, incorporating the colony of Kerkinitida and constructing numerous fortifications. In 2013, Chersonesus was listed as a World Heritage Site. Kerkinitida is the earliest colony in northwestern Taurica, located near present day Yevpatoria. It was founded around the turn of the 6th 5th centuries BC, possibly by Dorians of Heraclea Pontica, or by another unknown Ionian city state. Until the middle of 4th century BC the city was a small independent city–state, before being incorporated into the city state of Chersonesos. In the 2nd century BC Kerkinitida was captured by the Scythians, but later retaken in the second campaign of Diophantus. According to archeological finds, the city lasted until around the turn of the 2nd and 3rd centuries AD. In 2018, archaeologists discovered a previously unknown ancient Greek settlement of the 4th 3rd centuries BC near the town of Baherove. According to the researchers, the settlement was called Manitra. On the territory of the settlement the remains of a rectangular tower were discovered and near the settlement an unplundered necropolis.
Мифологияда
Грек мифологиясына сәйкес, Қырым - Ифигенияны құдай әйел Артемида әкесі құрбандыққа шалуға дайындалып жатқанда құтқарып қалған жері. Артемида жас ханшайымды жарым аралға алып кетіп, сонда ол өзінің ғибадатханасында діни қызметкер болды. Бұл жерде ол Таурия патшасы Тоастың еркімен жағаға келген кез келген шетелдіктерге адам құрбандығын шалуға мәжбүр болды. Басқа тарихшылардың айтуынша, Таурилер жабайы рәсімдер мен қарақшылықпен танымал болды және олар аралдың ең алғашқы жергілікті халқы болды. Таврис жері мен оның гректерді өлтіру туралы әдет-ғұрыптары Геродоттың IV, 99 100 және 103 кітаптарында да сипатталған.