Кіріспе
Австралиялық заңгер және белсенді, австралиялық заңгер Ноэль Пирсон (Noel Pearson; 25 маусым 1965 жылы туған) – Кейп-Йорк серіктестігінің негізін қалаушы, Кейп-Йорк аймағының экономикалық және әлеуметтік дамуын ілгерілететін ұйым. Ол сондай-ақ Австралияның барлық студенттерінің білім деңгейін арттыруға бағытталған "Good to Great Schools Australia" ұйымының негізін қалаушы. Пирсон жергілікті австралиялықтардың жерге құқығын қорғаушы ретінде танылды және бұл позициясын сақтап келеді. 1990 жылдардың соңынан бастап оның назары басқа да мәселелерге ауысты: ол жергілікті халық саясатының бағытын өзгерту қажеттігін, әсіресе әлеуметтік көмек, есірткіге қарсы күрес, балаларды қорғау, білім беру және экономикалық даму салаларында батыл түрде айтты. Пирсон осы мәселелерге "прогрессивті" деп сипатталатын тәсілдерді сынға алады, оның пікірінше, олар жергілікті халықты әлеуметтік жәрдемге тәуелді етіп, "нақты экономикадан" шеттетеді. Ол бұл ұстанымын 2000 жылы "Төбедегі жарық" (The light on the hill) атты сөйлеуінде жариялады. 2000 жылдардың басында Пирсон дәстүрлі солшыл саясатқа альтернативаны ұсынды, оны "радикалды орталықшылдық" деп атады. Оның таңдамалы жазбаларының бірі "Радикалды орталықты іздеу" (The Quest for a Radical Centre) деп аталады. 2019 жылдың қарашасында Пирсон үкіметке жергілікті халықтың дауысын бірлесіп құруға көмектесу үшін құрылған Аға кеңесшілер тобының 20 мүшесінің бірі болып тағайындалды. Оның інісі Герхардт Пирсон. Хоуп-Вейлдегі бастауыш мектепті бітіргеннен кейін Пирсон Брисбендегі Сент-Питерс лютеран колледжінде интернат студенті болып оқыды. Пирсон Сидней университетін тарих және құқық мамандықтары бойынша бітірді. Оның тарих диссертациясы Хоуп-Вейл лютерандық миссиясына арналған және "Карталар, армандар, тарих" (Maps Dreams History) атты жинақта тарих факультетімен бірге жарияланды.
the Australian lawyer
Noel Pearson (born 25 June 1965) is an Australian lawyer and founder of the Cape York Partnership, an organisation promoting the economic and social development of Cape York. He is also the Founder of Good to Great Schools Australia an organisation dedicated to lifting education outcomes for all Australian students. Pearson came to prominence as an advocate for Indigenous Australians' rights to land – a position he maintains. Since the end of the 1990s his focus has encompassed a range of additional issues: he has strongly argued that Indigenous policy needs to change direction, notably in relation to welfare, substance abuse, child protection, education and economic development. Pearson criticises approaches to these problems which, while claiming to be "progressive", in his opinion merely keep Indigenous people dependent on welfare and out of the "real economy". He outlined this position in 2000 in his speech, The light on the hill. In the first decade of the 2000s, Pearson began outlining an alternative to traditional left wing politics that he called radical centrism. One part of his selected writings is entitled "The Quest for a Radical Centre". In November 2019, it was announced that Pearson would be one of 20 members of the Senior Advisory Group set up to help co design the Indigenous voice to government. His brother is Gerhardt Pearson. After attending primary school in Hope Vale, Pearson became a boarder at St Peters Lutheran College in Brisbane. Pearson graduated from the University of Sydney with degrees in history and law. His history thesis focused on the Hope Vale Lutheran Mission, and was published by the History Department in "Maps Dreams History".
1990 жылдар
1990 жылы Пирсон Кейп-Йорк жер кеңесін құрды және 1996 жылы одан кетті. 1993 жылы Пирсон Флиндерс аралы мен Кейп-Мельвилл ұлттық паркіне қатысты алғашқы жер талабында дәстүрлі жер иелерінің өкілі болды, бұл талап табысқа жетті, бірақ иелері әлі күнге дейін құқық белгісін алмады. Ол Кейп-Йорктегі бірнеше түпкілікті ұйымдарға кеңес беруді жалғастыруда. 1993 жылы ол әлемнің түпкілікті халқының халықаралық жылында "Елдің дауысы" атты Бойер лекцияларын бірлесіп таныстырған алты австралиялық түпкілікті халықтың бірі болды. Австралияның Жоғарғы Сотының Мабо шешімінен кейін Пирсон 1993 жылғы Туған жерге құқық туралы заңға қатысты келіссөздерде маңызды рөл атқарды.
2000 жылдар
2000 жылдың 12 тамызында Пирсон Бен Чифлидің естелік лекциясын – «Таудағы жарық» тақырыбында өткізді. 2007 жылдың 26 қаңтарында Сэр Лоуренс Стриттің тергеуінен кейін, айыптау үшін жеткілікті дәлелдер бар екені анықталған соң, офицерді соттауға шешім қабылдағанын Пирсон құптады. Сонымен қатар, Пирсон Палм аралы үшін 20 немесе 30 жылдық жоспар қажет екенін айтты. 2007 жылдың 11 мамырында Пирсон және Түпкілікті халықтар ісі жөніндегі министр Мал Бро Пирсонның туған қаласы Хоуп Вейл үшін жаңа әлеуметтік қолдау бағдарламасын іске қосты. Бағдарлама тұрғын үйді жақсартуға қаражат беруді және тұрғын үй сатып алуға арзан пайыздық қарыз алу мүмкіндігін ұсынады. 24 мамырда Пирсон «Ақ кінә, құрбандық және радикалдық орталықты іздеу» атты мақаласын жариялады, онда саясатты қалыптастыру және іске асырудың қиындықтарына қатысты өз түсінігін кеңінен баяндады. 2007 жылдың 14 маусымында Пирсон Кейп-Йорк институтының әлеуметтік реформа жөніндегі баяндамасын ұсынды. Бұл баяндаманы Түпкілікті халықтар ісі жөніндегі министр Мал Броу жылы қарсы алды. 2007 жылдың 17 қыркүйегінде премьер-министр Говард сайлауда жеңіліске ұшырауы мүмкін екенін ескере отырып, Ноэл Пирсон оған 6000 сөзден тұратын хат жолдады. Хатта Говардтың қайта сайлануының ең жақсы мүмкіндігі – аборигендермен келісімге қатысты айқын қадам жасау екені айтылды. Пирсон Говардтың түпкілікті халықты мойындау жөніндегі референдум өткізуге уәде беруі керектігін, сондай-ақ Говардтың түпкілікті қатынастар бағытын өзгертуге ерекше мүмкіндігі бар екенін, бірақ ол үшін Говардтың Австралиялық сайлаушыларға «жан-жүрегін ашуы» керектігін мәлімдеді. Говард Пирсонның кеңесін қабылдады және 11 қазанда референдум өткізу жоспарларын жариялады, бірақ сайлауда сәтсіздікке ұшырады. 2014 жылдың қарашасында Пирсонның бұрынғы премьер-министр Гоф Уитлэмге арнаған сөзі зор мақтауға ие болды, ал Австралия БАҚ оны «заманымыздың ең үздік саяси сөздерінің бірі» деп бағалады. 2019 жылдың қарашасында Пирсонның Австралияның түпкілікті халықтары жөніндегі министрі Кен Уайт құрған үкіметке түпкілікті халықтың дауысын бірлесіп әзірлеуге көмектесетін Аға кеңесшілер тобының 20 мүшесінің бірі болатыны хабарланды. Топтың төрағалары Уайт, Марша Лэнгтон және Том Кальма.
2020 жылдар
2022 жылдың 27 қазанында Пирсон өзінің Бойер лекцияларының біріншісін оқыды: «Біз кім болдық және кім бола аламыз: «Мүмкіндіктер»». Бұл лекцияларында Пирсон Австралия Конституциясына түзету енгізу жөніндегі ұсынысты зерттейді, ол Австралияның бірінші халықтары ретінде аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының халықтарын мойындауға және Парламентке үн беруге мүмкіндік береді.
Солтүстік территорияға көмек көрсету
2007 жылдың 20 маусымында Пирсон абориген балаларына қатысты жыныстық зұлымдық мәселесіне араласу қажеттігін айтты. 21 маусымда "Балалар қасиетті" атты есепке жауап ретінде Австралия премьер-министрі Джон Говард Солтүстік территориядағы абориген қауымдастықтарындағы балаларға қатысты зұлымдық мәселелері дағдарыс деңгейіне жеткенін мәлімдеді және "ұлттық төтенше жағдайға жауап беру" бастамасын іске қосты. Бұл жауап шаралардың қатарына, басқалармен қатар, нәсілдік кемсіту туралы заңның тоқтатылуы, аборигендердің табысын міндетті түрде басқару, полиция және денсаулық сақтау қызметкерлерін жөнелту, рұқсат беру жүйесінің жойылуы, аборигендердің жерін міндетті түрде сатып алу және алкогольге тыйым салу кірді. Пирсон бұл шараларды шартты түрде қолдады, бірақ осыдан кейін сынға ұшырады. 18 шілдеде Жергілікті халықтар ісі жөніндегі министр федералдық үкіметтің Кейп-Йорк аймағындағы "Қолдан қолға" бағдарламасы бойынша ұсынылған әлеуметтік реформаларды қаржыландыратынын жариялады. Пирсонның араласуға қатысты ұстанымы басқа жергілікті көшбасшылар мен Австралия қоғамының мүшелерінен қолдау мен қарсылықты қамтыды. 2007 жылдың 30 қарашасында көрнекті жергілікті ғалым Марсия Лэнгтон Солтүстік территориядағы төтенше жағдайға жауап беру қажеттігін айтты. Лэнгтон Пирсонның алкоголь сату орындарын жабу және әрбір қауымдастықта балалар комиссияларын және паналау орындарын құру туралы ұсыныстарын қолдады. 7 желтоқсанда, керісінше, 2006 жылдың қарашасы мен 2007 жылдың мамыры аралығында Пирсонның Кейп-Йорк серіктестігі аясында Аурукундағы әл-ауқатты реформалау жобасында жұмыс істеген Филип Мартин, Пирсонның әл-ауқатты реформалау тәсілі полицияның жеткіліксіздігі және тұрғын үй мәселелері сияқты басқа да проблемалар шешілмесе, тиімді болмайтынын мәлімдеді. 2007 жылдың 20 қыркүйегінде 12 тамызда Пирсон Мал Броу мен Солтүстік территорияның жергілікті көшбасшысы Галарруи Юнупингу арасындағы құпия кездесуді ұйымдастырғаны хабарланды. Кездесуде Юнупингу Солтүстік территориядағы төтенше жағдайға қатысты өз ұстанымын өзгертті: шараларға қарсылық көрсетудің орнына, Юнупингу араласуды жергілікті қауым үшін мүмкіндік деп санады. Юнупингу сондай-ақ Арнем Лендтегі Гуньянгара (Ски-Бич) ауданында 99 жылға жалға беру туралы меморандумға қол қойды. Ол сонымен қатар Солтүстік территориядағы араласу барысы бойынша үкіметке кеңес беру үшін ақсақалдар кеңесін құруға келісті. Кейін Юнупингу араласу туралы өз ұстанымын өзгертіп, оның сәтсіз аяқталғанын айтты: "Бұл араласу үш жылдан бері жүріп келеді, бірақ ол абориген халқын байытқан жоқ, денсаулығын жақсартқан жоқ немесе бақытты еткен жоқ. Бұл шынымен де адамдарды құлдыратып, одан да көп қайғы-қасіретке ұшыратады. Жаңадан бастайық". 2007 жылдың 12 желтоқсанында 10 жасар қызға қатысты Аурукундағы зорлау оқиғасына жауап ретінде Пирсон бұл оқиғаның "трагикалық айсбергтің ұшы" екенін және абориген балаларын дисфункционалды және қауіпті отбасылық жағдайлардан алуға ешқандай себеп болмауы керектігін айтты. Ол, алайда, Солтүстік территориядағы төтенше жағдайды Квинслендке дейін кеңейту туралы ұсынысты қолдамады. 15 желтоқсанда Пирсон абориген балаларына қатысты жыныстық зұлымдықты азайту үшін әлеуметтік жәрдемақы алушылардың міндеттемелерін орындауын бағалауға уәкілеттік берілген "Отбасылық жауапкершілік комиссиясын" құруға болатынын мәлімдеді. Премьер-министр Радд жақын арада араласуды Квинслендке кеңейтуді жоққа шығарды, бірақ ол Квинсленд үкіметімен Пирсонның "Отбасылық жауапкершілік комиссиясы" туралы ұсынысын талқылап жатқанын мәлімдеді.
Wild Rivers талқылауы
2007 жылдың 14 қарашасында Пирсон Анна Блай басқаратын Квинсленд үкіметін және Кевин Радд жетекшілік ететін федералды лейбористік оппозицияны "аборигендерді сатып жатыр" деп айыптады, сондай-ақ Кейп-Йорк аймағының дамуын тоқтату жоспарының мақсаты – Жасыл партияның қолдауын алу екенін мәлімдеді. Пирсон Кейп-Йорк аймағында әлеуметтік реформалар жүргізіліп жатқанда, мұндай қадам абориген халқының экономикалық мүмкіндіктерін "жойып жіберетінін" айтты. 2009 жылдың сәуірінде Пирсон 2004 жылы құрған Кейп-Йорк институтының директоры лауазымынан уақытша демалысқа шықты (бірақ ол сол кезде толығымен кетіп бара жатқанын мәлімдеді). Пирсон Квинсленд үкіметінің аборигендердің жеріндегі белгілі бір өзендерді "жабайы өзендер" деп жариялаған заңға қарсы шықты. Ол бұл заңның өзен бойындағы аймақтардың экономикалық дамуын қиындататынын немесе толығымен мүмкін емес ететінін, Анна Блай үкіметінің сайлау мақсатында Жасыл партиямен жақын байланыс орнатуға тырысуының нәтижесі екенін және бұл жергілікті абориген халқының мүддесіне қайшы келетінін айтты. Сондықтан ол директорлық лауазымынан кетуге шешім қабылдағанын, себебі бұрынғысы сияқты жер мәселелеріне қайта оралуға ниеттенгенін мәлімдеді. Кейін Пирсоннің директорлықтан кетпегені, тек уақытша демалыс алғаны белгілі болды. 2009 жылы Пирсон өзінің жазбаларының жинағын "Миссиядан жоғары: Таңдамал жазбалар" (Up from the Mission: Selected Writings) деген атпен, сондай-ақ "Радикалды үміт: Австралиядағы білім және теңдік" (Radical Hope: Education and equality in Australia) атты тоқсандық эссесін жариялады.
Антисемиттік пікірлер
2023 жылдың сәуірінде Австралияның түпкілікті халықтары мәселесі бойынша көлеңкелік министр Джулиан Лизер референдум өтсе, Парламенттегі түпкілікті халықтардың дауысына кім қатыса алатынын сұрады. Пирсон оған Австралияның түпкілікті халықтары киімдеріне белгілі бір белгі тағуы керек пе, әлде белгілі бір татуировка жасауы керек пе деп қайтарды. Sky News Australia телеарнасының жүргізушісі, «Дауысқа» қарсы Пета Кредлин, бұл сөздер Лизерді, оның еврей екеніне және иудаизмді ұстанатынына қарамастан, Адольф Гитлермен салыстырып отырғанын мәлімдеді. Ол былай деді: «Бұл [сұрақ] нацистер еврейлерге жасаған қатыгездікке тікелей сілтеме еді – киімдеріне тағылған Давид жұлдызы және, әрине, кейіннен өлім лагерьлерінде қолдарына салынған татуировкаланған нөмірлер. Бұл Лизерге, еврей дінін мақтан тұтатын адамға қасақана бағытталған, мұқият таңдалған сөздердің шабуылы болды». Пирсон бұл сөздерді Пасха мерекесінде айтты. «Дауысты» қолдау үшін көлеңкелік кабинеттен кетіп, Либералдық партияда қалған Лизер кейін Пирсонның сөздерін айыптап: «Мен Ноэльдің мәлімдемелеріне қатты көңіл көштім. Ол бұл сөздерді Пасха күні айтты. Шындығында, ол осы сөздерді айтып жатқанда, мен ұлымды синагогқа алып бара жаттым. Біз мұндай пікір алмасуларға бармауымыз керек. «Иә» деушілер күмәнданушылардың алаңдаушылықтарын түсінуі маңызды деп санаймын. Мен осы референдум науқанында да осылай әрекет етемін», деді. Пирсонның сөздерін басқа Sky News тілшілері, мысалы Эндрю Болт, сондай-ақ Викторияның бұрынғы Либералдық партиясының президенті Майкл Крогер де айыптады. Алайда, бұрынғы Лейборист сенаторы Стивен Конрой нацизммен салыстыруды жоққа шығарды, бірақ уақытты және сөздерді дұрыс таңдамағанын мойындады.
"This [the question] was a clear reference to what the Nazis did to Jews – the Star of David on their clothing, and of course, later in the death camps, the tattooed numbers on arms. It was a calculated attack of carefully chosen words, a deliberate low blow directed at Leeser who is a proud man of Jewish faith." Pearson made these comments during Passover. Leeser, who resigned from the Shadow Cabinet to support the Voice whilst remaining in the Liberal Party, later condemned Pearson's comments, saying:
"I was very disappointed in Noel's claims. He made those remarks during Passover. In fact the time he was making those remarks, I was taking my son to the synagogue. That’s not the sort of debate we should be conducting. I think it's important that those people who are advocating Yes, do understand the concerns and queries of people who doubt. And that's certainly how I will conducting myself in this referendum campaign." Pearson's comments were condemned by other Sky News reporters such as Andrew Bolt, as well as by former Victorian Liberal Party President Michael Kroger. However, former Labor Senator Stephen Conroy denied the comparison to Nazism, but still acknowledged that the timing and word choices were poor.
Сөйлеуге қарсы
Ол сондай-ақ өзінің кейбір саяси қарсыластарын сипаттау үшін, мысалы, "мойынқұс", "құрт", "қоқыс қазан" және "сатананың ұлы" сияқты ұятсыз тілдер қолданды деген айыптама бар. Пирсон бұл айыптамаларды жоққа шығарады.
Жеке өмір
2012 жылдың тамызында Пирсон лимфалық қатерлі ісіктен төрт ай бойы химиотерапиядан өткенін мәлімдеді. 2017 жылдың мамырында құпия құқықтық келісім аясында The Guardian Australia 2017 жылдың қаңтарында жариялаған, қорқытып жамандаушылық сипаттағы мәлімдемелері үшін Ноэль Пирсоннан кешірім сұрады. Газет "Бұл мақалада Ноэль Пирсонға қатысты пікірлердің жалған екенін қабылдайды, [ ] мақалада Ноэль Пирсонға қатысты жасалған мәлімдемелерді толығымен қайтарып алады және оған келтірілген зиян мен ауырсыну үшін кешірім сұрайды" деді.