Кіріспе

Эмансипация дубы – АҚШ-тың Вирджиния штатындағы Хэмптон университетінің кампусындағы тарихи ағаш. 200 жылдан астам ғасырлық болған деп саналатын, кең жайылған оңтүстік мәңгі жасыл еменің (Quercus virginiana) диаметрі 98 фут (30 метр), бұтақтары тік және бүйірге қарай созылған. National Geographic Society оны әлемнің 10 ұлы ағашының бірі деп таныған және ол Хэмптон университетінің ұлттық тарихи ескерткіш ауданының құрамына кіреді.

Тарих

Америка Азамат соғысы кезінде Монро форты құлдықтан қашқан афроамерикалықтарға пана берді. АҚШ армиясы бұрынғы құлдарды «соғыс контрабандасы» деп белгілеп, оларға заңды түрде баспана ұсынды. 1831 жылы Нат Тернер көтерілісінен кейін Вирджиния заңдары құлдардың білім алуына тыйым салған. 1861 жылдың қараша айында Америка миссионерлер қауымдастығы (АМА) Мэри С. Пикке Вирджиниядағы Гранд Контрабанда лагерінде босатылғандардың балаларын оқытуды тапсырды (Jones Wilson және басқалар, 1996). Ол сабақтарын ағаш астында, сыртта бастаған екен. Пик АМА-ның алғашқы афроамерикалық мұғалімі болды және оның жұмысы Оңтүстіктегі көптеген білім беру мекемелерін қолдауға дейін кеңейді. Пиктің базасы Монро фортының қауіпсіздігінен 5 шақырым қашықтықта орналасқан, бірақ оның сабақтарына түнде ересектер де келіп үйренді. Көп ұзамай АМА оның сабақтары үшін Браун Коттеджін ұсынды. Ол күндіз 50 балаға, ал түнде 20 ересекке сабақ берді. 1863 жылы Вирджиния түбегіндегі афроамерикалық қауым президент Авраам Линкольннің Оңтүстік Америка Құрама Штаттарындағы Азат ету туралы жарлығының алғашқы оқылуын естіп, осы емен астына жиналды, содан бері бұл емен «Азат ету емені» деп аталады. Соғыс аяқталғаннан кейін генерал Сэмюэл С. Армстронг пен Америка миссионерлер қауымдастығы 1868 жылы Хэмптон Нормальдық және Ауыл шаруашылығы институтын құрды. 1872-1875 жылдар аралығында оның студенттерінің бірі Букер Т. Вашингтон болды, ол босатылған адамның ұлы еді. Вашингтон 1881 жылы Алабама штатындағы Таскиги институтын құрған белгілі педагог болды. 20 ғасырдың басында, филантроп Джулиус Розенвальдпен және Таскиги институтының қызметкерлерімен бірлесіп, Вашингтон АҚШ-тың Оңтүстігінде афроамерикалық балаларға арналған ондаған ауылдық мектептер ашуға көмектесті. 1930 жылы Хэмптон Нормальдық және Ауыл шаруашылығы институты Хэмптон институты болып өзгерді. 1984 жылы университет мәртебесіне ие болып, Хэмптон университеті аталды. Қазір ол Вирджиния штатының ірі жоғары білім беру орталықтарының бірі. 21 ғасырда Азат ету емені әлі де мектеп студенттері мен қызметкерлеріне баспана мен шабыт сыйлап тұр.