Кіріспе

Чарльз Фрэнсис Бруш (1849-1929) – американдық инженер, өнертапқыш, кәсіпкер және қайырымдастық ісіне атсалысқан адам. Делия сонымен қатар Америка революциясы кезінде Бірінші және Екінші Континенттік Конгрестің мүшесі болған Генри Уайзнердің, сондай-ақ Томас Корнеллдің (қоныс аударушы) және Уинтроптар отбасының ұрпағы еді. Бруш Кливленд қаласынан шамамен 10 шақырым қашықтықтағы фермада өскен. Ол ғылымға, әсіресе Хамфри Дэвидің доғалық шаммен жасаған тәжірибелеріне зор қызығушылық танытты; 12 жасында ата-анасының фермасындағы шеберханада статикалық электр машинасы сияқты қарапайым электр құрылғыларын жасап, тәжірибелер жүргізді. Бруш Кливлендтегі Орталық орта мектепте оқыды, онда ол өзінің алғашқы доғалық шамын жасады және 1867 жылы үздік бітірді. Оның мектеп бітіру салтанатындағы сөйлеуі «Күшті сақтау» тақырыбына арналды. Ол Мичиган университетінде жоғары білім алды, онда тау-кен инженерлігін оқып, 1869 жылы бітірді (қазіргідей электр инженерлігі мамандықтары болған жоқ). Мичиганда Бруш Delta Kappa Epsilon студенттік қауымдастығының мүшесі болды. Бруш 1880 жылы Батыс резервтік университетінде (қазіргі Кейс-Вестрен Резервтік университетінде) докторлық диссертациясын қорғап, ғылым кандидаты атағын алды.

Жаңа динамоның дизайны

1876 жылы ол Кливлендтегі Wetting Supply Company компаниясының қолдауына ие болды, ол "динамо" (электр генераторы) аркалық шамдарды қуаттандыру үшін жобалады. Бруш Зенобе Граммның динамо дизайнынан бастады, бірақ оның соңғы дизайны Антонио Пачиноттиден бастау алған сақина арматурасы идеясын сақтап, айқын ерекшеленді. Бруш генераторды жетілдіруге ынтасының себебін былай түсіндірді: "Қазіргі уақытта көпшілікке ұсынылып отырған магнитоэлектрлік құрылғылардың ең жақсы түрлері қажетсіз көлемді, ауыр және қымбатқа түседі, сондай-ақ механикалық қуатты аз мөлшерде ысыраптайды". 1878 жылы сынақтарды аяқтағаннан кейін, Филадельфиядағы Франклин институты Грамм динамосымен және басқа еуропалық үлгілермен салыстырғаннан кейін, Бруштің динамосын оның қарапайым дизайны мен техникалық қызмет көрсетуге қолайлылығы үшін жоғары бағалады. Оның шамдарын күтіп ұстау оңай, автоматты функциялары бар және Яблочков шамдарынан екі есе ұзақ жануға қабілетті болды. Оның генераторлары сенімді жұмыс істеді және ток тұрақты сақталғанда жүктеме артқан сайын кернеуді автоматты түрде арттырды. Нью-Йорктегі орталық электр станциясының динамолары қоғамдық жарықтандыру үшін аркалық шамдарды қуаттандырды. 1880 жылдың желтоқсанында 133 West Twenty Fifth Street мекенжайында жұмысын бастады, ол екі мильге созылған тізбекті қуатпен қамтамасыз етті. Сан-Франциско жүйесі – тарату желілері арқылы бірнеше тұтынушыларға электр қуатын сатудың алғашқы мысалы болды. Калифорния электрлік жарық компаниясы (қазіргі PG&E) 1879 жылы Чарльз Бруш компаниясынан екі генератор сатып алды және көп ұзамай төрт қосымша генератормен екінші стансаны ашты. Күн батқаннан түн ортасына дейін жарық беру үшін қызмет ақысы аптасына алты күнге шамамен 10 АҚШ долларына тең болды. Бруштің жүйесі Бродвейді жарықпен қамтамасыз етті, ал Эдисонның Перл-стрит станциясы Нью-Йоркті жарықпен қамтамасыз етуді бастар алдында екі жыл бұрын. 1879 жылы Англияның Лондон қаласындағы Ламбетте Бруштің өнертабыстарын пайдалана отырып, Англо-Американдық Электр жарық корпорациясы құрылды. Бұл компания кейін Англияның Лофборо қаласына көшіп, Brush Electrical Engineering Company Limited болып қайта құрылды. 1880 жылы Бруш АҚШ-та Brush Electric Company компаниясын құрды және сәтті болғанымен, аркалық шамдарын өздігінен өшіруге болатын Thomson Houston Electric Company және Эдисоннан, оның қыздырғыш шамдары жұмсақ, жылы жарық берді, жыпылықтамады және аркалық шамдарға қарағанда күтіп ұстауға арзан болды, бәсекелестік күшті болды. 1882 жылы Brush Electric Company компаниясы АҚШ-та су энергиясынан электр энергиясын өндіруші алғашқы стансалардың бірі болған Минеаполистегі Сент-Энтони шарлауығындағы гидроэлектр стансасына генерациялық жабдықты жеткізді. Thomson Houston 1889 жылы Brush компаниясын сатып алды және ақырында 1891 жылы General Electric компаниясының құрамына кірді. Brush Electric компаниясындағы үлесін сатқаннан кейін Бруш электр өнеркәсібіне қайта оралмады. 1884 жылы Бруш Кливлендтегі Евклид даңғылында көптеген өнертабыстарын көрсеткен сарай салдырды. Ол онда отбасын тәрбиеледі және өмірінің соңына дейін сонда тұрды. Жеке зертханасы жертөледе орналасқан. 1888 жылы ол сарайды әлемдегі алғашқы автоматты түрде жұмыс істейтін жел турбинасы генераторымен қамтамасыз етті, ол үйдің 12 аккумуляторын зарядтады. Бұл Кливлендтегі электр қуаты бар алғашқы үй болды. 1898 жылы Бруш жаңа газ ашқанын мәлімдеді, оны "этерион" деп атады. Бұл газдың ерекше қасиеттері болды, ол сутекке қарағанда 10 000 есе жеңіл және одан 20 есе жылдам жылуды өткізеді. 1900 жылы Мариан Смолуховски газды су буы деп анықтады. 1910-1929 жылдар аралығында ол электромагниттік толқындарға негізделген гравитацияның кинетикалық теориясы туралы бірнеше мақала жазды. 1929 жылдың 15 маусымында Огайо штатының Кливленд қаласында қайтыс болды және сол жердегі Лейк-Вью зиратына жерленді.

Мұра

Огайо штатының Линдхерст қаласындағы Чарльз Ф. Бруш орта мектебі Бруштің құрметіне аталған, ал оның спорт командалары мен басқа да ұйымдары Бруштің шамдарынан шабыттанған "Аркс" деп аталады. Олар қоңыр және алтын түстерін киеді. 2018 жылы Эфиопияның Данша қаласында Чарльз Ф. Бруш дайындық орта мектебі ашылды, оны Бруштің түлектері мен Тиграй даму қауымдастығы салған. Summit County-дің Ричфилд қаласындағы Furnace Run Metro Park-қа қызмет ететін Metro Parks, Чарльз Ф. Бруш отбасынан жер сыйлығын алды. Сыйланған жер "Брашвуд" деп аталады. USS Brush (DD 745) 1943-1969 (кейін Тайваньдың "Хсян Ян" кемесі, 1993 жылы құрылыстан алынған) Бруштің есімімен аталып, оның шөбере қызы демеушілік еткен.