Кіріспе

Жаңа Зеландияның бұрынғы саясаткері

Паула Ли Беннетт (9 сәуір 1969 жылы туған) – Жаңа Зеландияның бұрынғы саясаткері, 2016 жылдың желтоқсанынан 2017 жылдың қазанына дейін Жаңа Зеландияның 18-ші вице-премьері қызметін атқарған. 2016 жылдан 2020 жылға дейін Ұлттық партиясының жетекші орынбасары, ал 2014 жылдан 2020 жылға дейін Үстіңгі Порт округінің депутаты болды. Бұрын Беннетт 2014 жылғы жалпы сайлауға дейін таратылған Уайтакер сайлау округін өкілдік еткен. 2017 жылға дейін бесінші Ұлттық үкіметте Мемлекеттік қызмет, Әйелдер, Туризм, Полиция және Климаттық өзгерістер мәселелері министрлігінің портфелін басқарды. Ол 2020 жылғы жалпы сайлауда Парламенттен зейнеткерлікке шықты.

Ерте өмір және мансап

Беннетт 1969 жылғы 9 сәуірде Жаңа Зеландияның Окленд қаласында Боб Беннетт пен Ли Беннетттің қызы ретінде дүниеге келді. Оның тайнуи тегі – маори әжесі Айльса Беннеттен. Әкесі Оклендте еден жабу бизнесін жүргізіп, 1974 жылы Таупо қаласына жақын Кинлохтағы ауылдық дүкенді сатып алды. Беннетт Тауподағы Таупо нуи а Тиа колледжінде оқыды. 17 жасында Ана есімді қызы дүниеге келді және ол қонақжайлылық және туризм саласында жұмыс істей отырып, қызын өзі тәрбиеледі, ал кейде әлеуметтік жәрдемақы алды. 1992 жылы Беннетт Оклендке көшіп, зейнеткерлер үйінде жұмыс істеді, бастапқыда асхана көмекшісі, кейін медбике көмекшісі болып жұмыс істеді. 1994 жылы Масси университетінің Олбани кампусында әлеуметтік жұмыс мамандығын оқуға түсті, бірақ парламентке депутаттық тізім бойынша өтті. Ұлттық партияның үкімет құруға жеткілікті парламенттік қолдауы болмады. Оппозицияда Беннетт 2005-2006 жылдары Дон Браш басшылығымен әлеуметтік саясат және қоғамдық және ерікті сектормен байланыс жөніндегі ұлттық партияның өкілі, ал 2006-2008 жылдары Джон Кей басшылығымен білім беру (мектепке дейінгі білім беру) жөніндегі өкіл болып тағайындалды. Беннетт жаңа Ұлттық партия басқаратын үкіметте бірнеше кабинеттік лауазымдарға тағайындалды.

Бесінші ұлттық үкімет, 2008-2017

Бесінші Ұлттық үкіметтегі аға министр ретінде Беннетт 2008 жылдан 2014 жылға дейін әлеуметтік даму министрі қызметін атқарып, әлеуметтік қамсыздандыру реформаларын жүргізгенімен есімдері таныс болды. Сол кезеңде ол жастар ісі жөніндегі министр (2008–2013), мүгедектер мәселелері жөніндегі министр (2008–2009) және тұрғын үй шаруашылығының вице-министрі (2013–2014) болып тағайындалды. Сайлауға дейін партия тізімінде 41-орында тұрды, ал әлеуметтік даму портфеліне дейін аға депутат Джудит Коллинз басшылық еткен. Беннетт бұрын әлеуметтік жәрдеме алған адам болғандықтан, портфель Коллинске қарағанда "жағымдырақ" болатыны күтілген, ал Коллинс полиция министрі және түзету министрі болып тағайындалды. Сондай-ақ, үй шаруашылығына жәрдемақы алатын жалғыз ата-аналарға қойылатын талап өзгертілді, яғни баласы 18 жасқа толғаннан кейін емес, 6 жасқа толғанда жұмыс іздеуге міндетті болды. Беннетт 17 жасында алғашқы баласын дүниеге әкелді және кейде үй шаруашылығына жәрдемақы алған. Сынаптауларға жауап ретінде Беннетт 25 жыл өткен соң жағдайдың өзгеретінін және 2012 жылы әлеуметтік жәрдеме алушылар оған ұқсас жағдайда болған кезде алғаннан гөрі көбірек көмек алатынын айтты. 2011 жылғы сайлауда Беннетт қайтадан Уайтакер округінен кандидат болып тіркелді және сайлау күні 349 дауыспен көпшілік дауысын қамсыздады. Бірақ 10 күннен кейін арнайы дауыстарды санағаннан кейін, нәтиже Лейбористтік партиядан келген Кармель Сепулониге бұрылды. Содан кейін Беннетт соттағы қайта санаудан кейін жеңімпаз деп жарияланды. Кармель Сепулони Лейбористтік партияның тізімінде жеткілікті биікке көтеріле алмағандықтан, парламенттен шығарылды. 2013/14 жылғы сайлау округтерінің қайта қаралуы Беннетттің Уайтакер округін жойды және оның орнына Батыс Оклендтегі Келстон және Жоғарғы Порт есімді екі жаңа округ құрылды. 2014 жылғы сайлауда Беннетт Жоғарғы Порт округінен кандидат болып, 9 692 дауыспен жеңіске жетті. Ұлттық партия 2014 жылы үшінші рет үкімет құрды. Премьер-министр Джон Кей жаңа кабинетті жариялау алдында Беннетт әлеуметтік даму портфелінен бас тартып, оның орнына қаржылық немесе экономикалық лауазымға ие болатынын айтты. Ақырында Беннетт Мемлекеттік қызмет, әлеуметтік тұрғын үй және жергілікті басқару портфельдерін ұстап, ең жоғары дәрежедегі әйел министр болып тағайындалды. Ол сонымен қатар Қаржы және Туризм вице-министрі болды. 2015 жылдың желтоқсанынан бастап ол Климаттық өзгерістер жөніндегі министр болды. Джон Кей 2016 жылдың желтоқсанында Ұлттық партияның басшылығынан кетті. Оның орнына Билл Инглиш Премьер-министр болды. Беннетт Ұлттық партияның жетекші орынбасары болып тағайындалды және 2016 жылдың 12 желтоқсанында Премьер-министрдің орынбасары болып ант берді. Ол үкімет мерзімінің соңына дейін осы лауазымды, сондай-ақ Мемлекеттік қызмет, Әйелдер, Туризм, Полиция және Климаттық өзгерістер кабинетінің портфельдерін атқарды.

Алтыншы лейбористік үкімет, 2017-2020

Ұлттық партия 2017 жылғы сайлаудан кейін үкіметте қалу үшін жеткілікті парламенттік қолдауға ие болмады. 2018 жылы Билл Инглиш зейнеткерлікке шыққаннан кейін Беннетт Саймон Бриджестің орынбасары болып қалды және әлеуметтік инвестициялар мен әлеуметтік қызметтер, әйелдер және есірткі реформасы мәселелері бойынша партияның өкілі болды. Беннетт үкіметтің есірткі реформалау саясаты денсаулық сақтау, білім беру және әділет салаларын ескеруі керек деп мәлімдеді. 2019 жылдың тамыз айының ортасында Беннетт 2020 жылы Upper Harbour округінен сайлауға түспей, тек тізім бойынша кандидат ретінде қатысатынын хабарлады. Ол сондай-ақ 2020 жылғы сайлау науқанының жетекшісі болып тағайындалды. COVID-19 пандемиясының алғашқы жылы Парламент жұмысын тоқтатқан кезде Беннетт пандемияға жауап беру жөніндегі комитеттің мүшесі болды, бұл комитет үкіметтің пандемияға қатысты шараларын қарады. 2020 жылдың 18 мамырында жарияланған Newshub Reid сауалнамасының нәтижесінде Ұлттық партия мен оның басшысы Саймон Бриджестің беделі төмендеді. Осыған байланысты Беннетт вице-лидер ретінде Окленд орталық округінен сайланған Никки Кейдің сынға ұшырады. Бай-Пленти округінен сайланған Тодд Мюллер Бриджестің Ұлттық партияны басқаруына қарсылық көрсетті. 22 мамырда Ұлттық партияның төтенше отырысында басшылыққа сайлау өтті, нәтижесінде Бриджес пен Беннетт Мюллер мен Кейге жеңіліп, партия басшысы мен орынбасары лауазымдарын Мюллер мен Кей иеленді. Кейіннен Беннетт Мюллердің көлеңке кабинетінде 13-орынға орналасты, ал 29 маусымда қыркүйектегі жалпы сайлауда саясаттан кететінін мәлімдеді. 2 шілдеде Беннетттің бұрынғы әйелдер және есірткі реформасы портфеліне тиісінше Никки Кей мен Эми Адамс тағайындалды.

Саяси мансаптан кейінгі өмір

2020 жылдың 19 қазанында, жалпы сайлаудан кейін, Беннетт Бейлидің жылжымайтын мүлік компаниясына стратегиялық кеңесші директор ретінде жұмысқа орналасты. 2021 жылы ол британдық ойын шоуы Give Us a Clue-нің TVNZ арнасында қайта жаңғыруын жүргізуге шақырылды. 2024 жылы Денсаулық сақтау вице-министрі Дэвид Сеймур Беннетті Pharmac төрағасы қызметіне тағайындады.

Бенефициарлар туралы жеке ақпаратты жариялау

Әлеуметтік даму министрі ретінде Беннетті қарсыластары әлеуметтік жәрдемақы саясатына қатысты "күшті" ұстаным танытқаны үшін сынады. Беннет жалғыз аналар аптасына 1000 доллардан астам мемлекеттік қолдау алатынын мәлімдегенде, Наташа Фуллер мен Дженнифер Джонстон өзінің жәрдемақысының бір бөлігін жария етіп, Үкіметтің Оқу-жаттығу жәрдемақысын (TIA) жою саясатын сынады. Жауап ретінде Беннет екі әйелдің жәрдемақысы туралы толық мәліметтерді жариялады. Оппозициялық партиялар мен БАҚ-тың жеке мәліметтерді жариялауына қатысты сұрақтарына жауап берген Беннет, әйелдердің өздері мәліметтерін жариялағандықтан, ақпаратты жариялауға "шартты келісім" алғанына сенетінін айтты. Жасыл партия бұл әрекетті "жәрдемақы алушыларды кемсіту" деп бағалады, ал Лейборист партиясының әлеуметтік қамсыздандыру жөніндегі өкілі Аннет Кинг оны Роберт Малдун үкіметімен салыстырды, онда үкімет саясатына қарсы сөйлейтін әркім "саяси балғамен ұрылып" жазаланған. Еңбек партиясының депутаты Чарльз Шоуэлл әйелдердің атынан шағымданатынын мәлімдеді, ал Фуллер шағымын жалғастыратынын айтты. Жеке өмірге қатысты комиссар Фуллерден шағым алғаннан кейін Беннеттің әрекеттерін тергеді, содан кейін мәселені Адам құқықтары комиссиясының Адам құқықтары ісін жүргізу директорына жіберді. 2012 жылдың тамызында директор шағымның шешілгенін жариялап, былай деді: "Министрдің маған жолдаған хатына сүйене отырып, мен өз ісін жабуға келістім. Мәселе барлық тарапты қанағаттандыратын деңгейде шешілді". 2010 жылдың сәуір айында TV3 News Беннеттің Фуллерге жеке өмірге қатысты дауды реттеу үшін ақша төлегенін хабарлады, бірақ екі тарап та бұл мәлімдемені жоққа шығарды. Кейіннен, 2012 жылы Адам құқықтары комиссиясының шешімінен кейін, OIA сұрауына жауап берген Беннет "Мен Фуллер ханыммен жеке келісімге келген жоқпын, өйткені оның жеке өмірін бұзғанымды мойындамаймын" деп, дәл осындай жауап берді.

Кристин Ранкинді тағайындау

2009 жылдың мамырында Беннетт даулы Кристин Ранкинді Отбасылар комиссары қызметіне тағайындады; оның мерзімі 2013 жылы аяқталды.

Жұмыс орындарының саны бойынша талаптар

2012 жылдың қарашасында, жұмыссыздық 7,3 пайызға жеткені хабарланғаннан кейін бір апта өткен соң – соңғы 13 жылдағы ең жоғары көрсеткіш – Беннетт парламентте жұмыс орындарының тізімін оқып, егер біреу қаласа, The Warehouse сауда желісінде "300 жұмыс орны" бар екенін, ал Bunnings сауда желісінде 40 жұмыс орны бар екенін мәлімдеді. The Warehouse бұл мәлімдемені жоққа шығарып, тек 30 жұмыс орны бар екенін, ал Bunnings үш жұмыс орнын ғана жариялағанын хабарлады.

Қаруларды бақылау

2017 жылдың қазан айында, Крайстчерч мешіттеріне жасалған шабуылдарға дейін, Беннетт атыс қаруын заңсыз иелену туралы арнайы комиссияның сауалнамасы бойынша ұсынылған 20 ұсыныстың 12-сін қабылдамады. Бұл шешімді сол кезде Жаңа Зеландия Полиция қауымдастығының президенті Крис Кахилл сынға алды және Stuff жаңалықтар сайтына берген сұхбатында: "мүмкіндік қалып қойды, және оны қайтадан қарастыру үшін не қажет екенін білесіз, өкінішке орай, бұл трагедияға әкеледі" деді.

Жеке өмір

Беннет 2012 жылы Алан Филпспен үйленді. Филпс көп жұртқа танылмайды және оны Беннет 2016 жылдың қазан айында есімдерін атады. 2020 жылғы Жаңа Зеландияның жалпы сайлауында зейнетке шығуын жариялағаннан кейін, Беннет бизнеске қадам басуды жоспарлап отырғанын айтты. 2017 жылдың соңында Беннет салмақ түсіру үшін асқазан айналдыру операциясы жасағанын хабарлады. 2018 жылдың қарашасында ол өткен жыл ішінде салмағынан айырлғанын мәлімдеді. 2009 жылдың қаңтар айында Беннет Хендерсон сауда орталығында 30 жасөспірімнің арасындағы төбелес салдарынан туған жағдайды полиция келгенге дейін реттеді, осылайша ол "қатаң әйел" деп мақталып, беделге ие болды. Ол сондай-ақ мәселенің түбіне жететіндей қоғамдық байланыстарды ұйымдастырды. 2010 жылдың наурыз айында Беннет Эйзенхауэр стипендиясын алды. АҚШ-тағы беделді алты апталық стипендия әлем бойынша ерекше лидерлік қасиеттерімен көзге түскен 20 әйелге ғана берілді. 2020 жылдың қарашасында ол Дэвид Хартнелл MNZM-нің "Ең жақсы киінген әйелдер" тізіміндегі ең стильный әйелдердің бірі деп танылды.