Кіріспе
Микония кальвесценс, бархат ағашы, микония немесе бұталық құлпынай – гүлді өсімдіктердің меластоматалар тұқымдасына жататын түрі. Мексика, Орталық және Оңтүстік Америкаға тән бұл өсімдік әлемдегі ең қауіпті инвазивті түрлердің біріне айналды. Микония ағаштары жылына бірнеше рет гүлдеп, бір уақытта жеміс бере алады. Гүлшоғыры – ақтан ашық қызғылт түске дейінгі гүлдерден құралған үлкен паникл. Оның диаметрі шамамен жарты сантиметр, ал жемісінде 120–230 өте ұсақ тұқым болады. Дәмді жемістер құстар мен басқа жануарларды қызықтырады, олар тұқымдарды таратуға көмектеседі. Тек екі гүлшоғыры бар жас ағаш өзінің алғашқы жеміс беру маусымында тұқымдарды өндіре алады. Тұқымның көп мөлшерде өндірілуі және алысқа таралу мүмкіндігі миконияны инвазивті қауіпке айналдырады. Тұқымдар орман топырағында 12 жылдан астам ұйықтап жатуы мүмкін, ал ағаш қапталындағы жарықтар арқылы күн сәулесі топырақтың бір бөлігіне жеткенде, тұқымдар өне бастайды. Өсімдік толық бойға жеткенде, оның үлкен жапырақтары төмендегі кеңістікті көлеңкелеп, басқа өсімдіктердің жақын жерде өсуіне кедергі жасайды. Сондай-ақ, оның тамыр жүйесі беткей болғандықтан, топырақ эрозиясына себеп болады. Ағаштың биіктігіне байланысты, ал жапырақтарының ұзындығы 2,5 метрге жетеді. Оның қызғылт-жасыл жапырақтары мен жарқын ақ тамырлары оны әдемі өсімдік ретінде танымал етті, сондықтан ол 20 ғасырдың ортасында Гавайи және басқа жаңа аймақтарға әкелінді.
Miconia calvescens, the velvet tree, miconia, or bush currant, is a species of flowering plant in the family Melastomataceae. It is native to Mexico and Central and South America and it has become one of the world's most invasive species. Miconia trees can flower several times a year and bear fruit simultaneously. The inflorescences are large panicles of white to light pink blossoms. The tiny purple fruits are about half a centimeter in diameter and packed with about 120–230 minuscule seeds. The sweet fruits are attractive to birds and other animals which disperse the seeds. A young tree with only two flower panicles can produce seeds in its first fruiting season. This heavy seed production and potential for long distance dispersal help make miconia an invasive threat. The seeds can lie dormant in the soil of the forest for more than 12 years, and whenever a break in the canopy allows sun to shine through to a patch of soil the seeds there undergo germination. Once the plants grow to full height, their enormous leaves shade out all the space below them, preventing any other plant from growing nearby. It also has a shallow root system that facilitates soil erosion. The tree can grow to a height of and has very large leaves, each up to in length. Its purple and green leaves with flashy white veining made it attractive as an ornamental, and it was imported to Hawaii and other new areas in the mid twentieth century.
Инвазивті түрлер
Инвазивті түрлер жөніндегі мамандар тобы бұл ағашты әлемдегі ең инвазивті 100 түрдің бірі ретінде Global Invasive Species Database дерекқорында тіркеді. Тұқымдары бау-бақшалардан жеміс жейтін құстар арқылы табиғи орман мекендеріне таралады. Тропикалық ылғалды ормандарға тарағаннан кейін ол күшті өріс алады, күн сәулесі түсетін орманның кез келген жерін басып алады және зиянды арамшөпке айналады. Бұл Гавайидегі ең зиянды инвазивті өсімдік ретінде белгілі, онда оны "қызғылт оба" деп атайды және бүкіл экожүйелерді жою қаупі бар. Бауырсақ ағашы Гавайи тауларындағы жергілікті өсімдіктердің жапырақ қабатын ығыстырып шығаратыны мәлім. Өсімдіктің тамыр жүйесі жергілікті түрлерге қарағанда шамалы тереңдеу, сондықтан топырақты жақсы ұстай алмайды, бұл Гавайидің кейбір аймақтарындағы көшкіндерге себеп болады. Гавайидегі миконияның алғашқы популяциясы 1990 жылдары табылды, және өсімдіктің инвазивті потенциалы белгілі болғандықтан, оны бақылау және жою жұмыстары дереу басталды. Өсімдіктерді жою үшін тамырдан жұлу және гербицидтер қолданылады, бірақ биологиялық бақылау әзірге үлкен табысқа жете қойған жоқ. Еріктілер тобы жиі орманға экспедициялар ұйымдастырып, микония өсімдіктерін қолмен алып тастайды. Бұл ағаш Таитиде де инвазивті түрге айналды, ал аралдағы жаңбырлы ормандардың ширегі микониядан тұрады. Сондықтан, аралда оны көбінесе "жасыл қатерлі ісік" деп атайды. Шри-Ланкада ол таулы орман аймақтарына еніп, жергілікті өсімдіктерді көлеңкелейтін монотипті топтарды құрайды.