Кіріспе

Француз сиқыршысы Буатье де Колта (шынайы аты – Джозеф Буатье; Caluire et Cuire, 18 қараша 1845 – Нью-Орлеан, 7 қазан 1903) – 1800 жылдардың соңғы жартысында Еуропа мен Америка Құрама Штаттарында өнер көрсеткен француз сиқыршысы.

Өмірбаян

Жозеф Буатье Калуир-э-Кюирде (Рон, Франция) дүниеге келген. Оның ата-анасы мата сатушылар болған. Алты жасында ол сиқыр туралы кітаптар оқып, жасөспірім шағында мектептегі әуесқой сиқыр шоуларында өнер көрсеткен. Бірақ, оның діншіл католик әкесі оның дін қызметкері болуын қалап, семинарияға түсуге көндірген. 18 жасында ол семинарияны тастап, суретші болып жұмыс істеді және Лиондағы студиясын талантты досы Эли Жозеф Лоранмен (1841–1926) бөлісті. Ол сондай-ақ әуесқой сиқыршы ретінде өнер көрсетуді қайта бастады, оны венгр импресариосы Юлиус Вида де Кольта байқап, оны сиқырды кәсіп етінуге көндірді. Оның шоулары бірден табысқа ие болды және ол Буатье де Кольта деген сахналық есімді алды, импресариоға алғысын білдірді. 1870 жылы ол Италия, Германия, Нидерланды және Испанияға сапар шеккен еуропалық турнеге шықты, сондай-ақ Париждегі Театр Роберт Ходинде өнер көрсетуге шақырылды. 1874 жылы ол Вида де Кольтадан бөлініп, басқа импресариомен жұмыс істеді, ол 1875 жылы оны Лондонның Египет залына және Ресейге алып барды. 1891 жылы ол алғаш рет Америка Құрама Штаттарына сапар жасады. 1902 жылы ол екінші турнеге шықты, бірақ 1903 жылы Нью-Орлеанда өткір бүйрек ауруынан (Bright’s disease) қайтыс болды. Ол 1879 жылы британдық әйел, Элис Констанс Мамфордқа үйленді, ол оны Лондонның Хендон зиратында жерледі. Де Кольта Пьер Уорлоктың «Буатье де Кольта: Иллюзия генийі» атты кітабының тақырыбы болды. Лион қаласы оның құрметіне Квартьер Ле Вернайдағы бір көшені оның есімімен атады. Мансабында оның ең танымал иллюзиясы «Көбейетін ойыншықтар» (Expanding Dice) деп белгілі болды. Бірақ, бұл иллюзияны орындау қиын болғандықтан, Гудини осы құралды пайдаланмайтын болды. Дэвид Копперфилд кеңейтілген ойыншық иллюзиясын орындады, ал түпнұсқа ойыншық Копперфилдтің жеке мұражайында сақталады.