Кіріспе

Корольдік әскери-теңіз флотының сынақ ұшқышы, автор (1920–2016)

Капитан Эрик Мелроуз "Винкл" Браун, Hon FRAeS (21 қаңтар 1920 – 21 ақпан 2016) – тарихта ең көп, 487 түрлі ұшақты ұшқан британдық Корольдік әскери-теңіз флотының офицері және сынақ ұшқышы. Браун әуе кемесі палубасынан ұшу мен қону бойынша әлемдік рекордты иеленді (сәйкесінше 2407 және 2271 рет).

Ерте өмір

Браун Лондонның шығыс бөлігіндегі Хакниде дүниеге келді, бірақ асырап алуға берілді. Сол кезде Лондонда асырап алуға мүмкіндік аз болды, ал Шотландияда көбірек мүмкіндіктер болды. Оны Эдинбургте Евфемия мен Роберт Браун асырап алды. Роберт бұрынғы Корольдік әуе корпусының (RFC) балонды бақылаушысы және ұшқышы болған. Кейіннен Браунды асырап алған әкесі оны 1936 жылы Берлинде өткен Олимпиада ойындарына алып барды. Герман Геринг жақында Люфтваффе құрылғанын жариялаған еді, Браун мен оның әкесі кездесіп, жаңадан құрылған ұйымның мүшелерімен әлеуметтік жиналыстарға қатысты. Осы кездесулердің бірінде Бірінші дүниежүзілік соғыстың бұрынғы асыққыш ұшқышы Эрнст Удет аға Браунмен, бұрынғы RFC ұшқышымен танысуға қызығушылық танытты және ұлы Эрикті өзімен бірге ұшыруды ұсынды. «Аэробатика туралы айтатын болсаңыз, мен ойлағанның бәрін жасадық, мен ішкі органдарымды ұстап тұрып қиналдым. Қонғанда, ол мені қатты қорқытты, себебі біз төңкерілген күйде жақындадық, содан кейін ол жерге қонғанға дейін уақытында түзетті. Мен кокпиттен шыққанда, ол маған иықтарымнан шапалақ салып, Бірінші дүниежүзілік соғыстағы ұшқыштардың сәлемі – «Hals und Beinbruch» деді. Бұл «мойын мен аяқ сынуы» дегенді білдіреді, бірақ олар осылай амандасатын. Бірақ ол маған: «Сен керемет ұшқыш боласың. Менен екі нәрсе жаса: неміс тілін жетік біл және ұшуды үйрен» деді. Олимпиада кезінде Браун Гитлердің Джесси Оуэнспен қолдасып тұрғанын көрді. 1937 жылы Браун Корольдік орта мектепті бітіріп, Эдинбург университетіне түсті, ол қазіргі заманғы тілдерді, әсіресе неміс тілін оқыды. Онда ол университеттің әуе бөліміне қосылып, алғашқы ресми ұшу сабақтарын алды.

Соғыс уақытындағы қызмет

Соғыста болған Ұлыбританияға оралғаннан кейін ол Корольдік әскери-теңіз еріктілер резервіне флоттың әуе күштері қатарына қосылды. Ол 802 әскери-теңіз авиациялық эскадрильясына тағайындалды, бастапқыда 1941 жылдың шілдесінде түрлендіріліп, сол атаумен аталатын алғашқы эскорт тасымалдағышында қызмет етті. Ол тасымалдағыштың Grumman Martlet ұшақтарының бірін ұшырды. Audacity кемесінде қызмет еткен кезінде ол екі Focke Wulf Fw 200 Condor теңіз патрульді ұшағын атып түсірді, олардың қорғаныс қару-жарағындағы соқыр аймақты пайдалану үшін алға шабуыл жасады. Алғашқы құтқару кемесі жақын маңдағы U қайығы туралы ескертулерге байланысты кетіп қалды, ал Браун аман қалғандардың азайып бара жатқан тобымен бірге түн бойы теңізде қалды, келесі күні құтқарылды. 480 адамның ішінде 407-і аман қалды.

Қайтыс болғандардың саны соншалық болды, 802-ші эскадрилья 1942 жылдың ақпанына дейін таратылды. 1942 жылдың 10 наурызында Браун Audacity кемесіндегі қызметі үшін, әсіресе "Дұшпан ұшақтарына қарсы әрекеттегі батылдығы мен шеберлігі және конвойды ауыр және үздіксіз жау шабуылдарынан қорғауы үшін" Ерекше қызмет орденімен марапатталды. Audacity кемесінің жоғалуынан кейін Браун операциялық ұшуды қайта бастады, Корольдік Канада Әуе күштерінің (RCAF) эскадрильяларына жіберілді, ол АҚШ-тың Boeing B-17 Flying Fortress бомбалаушыларын эскорттау операцияларын жүзеге асырды. Оның міндеті - оларды палубаға қону техникасына оқыту болды, бірақ оқу әуежайларда өтті. Ол олармен бірге жауынгерлік операцияларға қатысып, оларға бір нәрсемен жауап ретінде көмектесті. Бұл жолы ол эксперименттік ұшуды жүзеге асырды, соның ішінде Адмиралтействоның тәжірибелі сынақ ұшқышы лейтенант-командир Рой Сидней Бейкер Фолкнердің эксперименттік Fairey Barracuda ұшағын Клайдтағы тасымалдағыш палубасына қондыруын да қамтыды. Дерлік бірден ол Оңтүстік Италияға барып, жаулап алынған Regia Aeronautica және Luftwaffe ұшақтарын бағалауға жіберілді. Браун мүлдем оқу ақысыз осы жұмысты атқарды, ақпаратты қолжетімді құжаттардан алуға тура келді. Осы міндеттерді орындағаннан кейін, оның өнімділігіне әсерленген командирі оны Фарнбородағы Ұлттық әуе кемесі институтына (RAE) қайта жіберді, оны Аэродинамикалық ұшу бөлімінде жұмыс істеуге ұсынды. Ұшудың алғашқы айында Браун 13 түрлі ұшақты ұшырды, соның ішінде жаулап алынған Focke Wulf Fw 190 ұшағы да бар. Браун Фарнбородағы Корольдік әуе кемесі институтына (RAE) жіберілді, онда оның палубаға қону тәжірибесіне мұқтаждық болды. Ол жаңадан теңізге шығарылған Sea Hurricane және Seafire ұшақтарын сынақтан өткізді. Палубаға қонуға бейімделуі оны әуе кемелерінің қону құрылғыларын сынауға жіберді. Сынақтарда қону нүктесі мен ұшақ түрінің әртүрлі комбинациялары қолданылды, нәтижесінде 1943 жылдың соңына қарай ол 22 түрлі тасымалдағышта 1500-ге жуық палубаға қонуды орындады. Браун RAE-де алты жыл жұмыс істеген кезінде бір күн де демалыс алмағанын еске алды. Ұшқыштардың бірі соқтығысу кедергісіне тиіп, шанағын қиып, винтін қиратты, бірақ ол жарақат алмады. Фарнбородағы бас теңіз сынақ ұшқышы ретінде Браун британдық тасымалдағыштардан ұшырылған ең ауыр ұшақ де Хавиленд Sea Mosquito палубаға қону сынақтарына қатысты. Браун оны алғаш рет 1944 жылдың 25 наурызында қондырды. Бұл екі қозғалтқышты ұшақтың тасымалдағышқа алғаш рет қонғаны болды. Палубаға қонудың ең жылдамдығы , ал ұшақтың тоқтау жылдамдығы болды. Осы кезеңде RAE-ге АҚШ Әуе күштерінің (USAAF) генерал Джимми Дулиттл көмек сұрады, өйткені 8-ші әуе күштерінің Lockheed P-38 Lightning, Republic P-47 Thunderbolt және North American P-51 Mustang истребительдері бомбалаушыларға жоғарғы қорғаныс бергенде, неміс истребительдеріне шабуыл жасағанда, кейбір американдық истребительдер жылдамдық аймақтарына тап болды, онда оларды басқару қиын болды. Дулиттлдің өтініші бойынша 1944 жылдың басында P-38H Lightning, Packard Merlin P-51B Mustang және P-47C Thunderbolt ұшақтары RAE-де Браун және басқа бірнеше ұшқыштармен сығымдалу қабілетін сынау үшін суға түсті. Сынақтардың нәтижелері бойынша тактикалық Мах сандары, яғни маневрлік шектер, Lightning үшін 0,68 Мах, Thunderbolt үшін 0,71 Мах болды; Fw 190 және Messerschmitt Bf 109 үшін сәйкес көрсеткіш 0,75 Мах болды, бұл оларға секіруде артықшылық берді. Алайда Браун мен оның әріптестерімен жүргізілген сынақтар Mustang үшін 0,78 Мах көрсетті, нәтижесінде Дулиттл өзінің жоғары лауазымды тұлғаларымен Mustang ұшағын P-38 және P-47-ге қарағанда барлық эскорт міндеттеріне таңдауға мүмкіндік алды, ол 1944 жылдың басында көптеп қол жетімді болды. Бұл Дулиттлдің әуе билігін іске асыруға және ұрысшыларды бомбалаушы ұрыс қорабынан 75-100 мильге дейін ұшуға мүмкіндік берді, оларды әрдайым бомбалаушылармен бірге болуды талап етпейді.

Браунның реактивті ұшақпен алғашқы кездесуі

Браун 1941 жылғы мамыр айында реактивтік жылдамдатқыштар саласындағы британдық жетістіктер туралы білді. Ұшу кезіндегі нашар ауа райы салдарынан RAF Cranwell әуежайына қонғаннан кейін ол Глостер E.28/39 ұшағы туралы естіп, содан кейін Франк Уиттлмен танысты. Одан кейін, реактивтік қозғалтқышты теңіз күштеріне бейімдеу үшін жақсартулар ұсыну сұралғанда, "Глостер Метеор" Корольдік теңіз-әскери флотының алғашқы реактивтік истребителі ретінде таңдалды, бірақ олардың көпшілігі қолданылмады. Браун сондай-ақ Майлз M.52 жоғары жылдамдықты зерттеу бағдарламасының пилоты ретінде таңдалды және M.52 үшін арналған құрамдас бөліктері бар өзгертілген ұшақтарды сынап көрді. Алайда, соғыстан кейінгі үкімет 1945 жылы жобаны тоқтатты, M.52 дайын болуға жақын тұрғанда.

Браунның тікұшақтармен алғашқы кездесуі

1945 жылдың ақпан айында Браунға Аэродинамикалық ұшуға үш Sikorsky R 4B Hoverfly / Gadfly тікұшағы бөлінгенін хабарлады. Ол бұрын мұндай құйрық роторлы машиналарды көрмегендіктен, Фарнбороға сапар ұйымдастырылып, Браун жолаушы ретінде бір тікұшақта қысқа ұшу жасады. Бірнеше күннен кейін Браун мен Мартиндейл екі жаңа R 4B-ді алу үшін RAF Speke-ке жіберілді. Олар келген кезде американдық механиктер машиналарды құрастырып жатқандарын көрді. Браун бас сержанттан өзі мен Мартиндейлге оларды қалай басқаруға үйрететінін сұрағанда, оған "ірі, қызғылт сары кітапша" беріліп, "Не дейсің, бала? Міне, сенің оқытушың" деді. Браун мен Мартиндейл кітапшаны қарап шығып, бірнеше рет тікұшақтың қалқып-түсуін және басқаруын жаттығу арқылы үйренген соң, бір стақан ішімдік ішіп, Фарнбороға аттанды. Браун мен Мартиндейл сапарды қауіпсіз, бірақ бірте-бірте, бірінен-бірі бірнеше шақырым қашықтықта жасады. 4 сәуірде Браун өзінің күнделігіне тағы бір "алғашқы" жазбасын қосты. Ол HMS Pretoria Castle кемесінің икемді палуба концепциясы бойынша сынақтар жүргізіп, Bell Airacobra ұшағымен эскорт тасымалдаушысына бірнеше қонуға тырысты, бұл ұшақ сәйкессінше құйрық ілгегімен жабдықталған еді. Осы ұшулардың бірінде Браун төтенше жағдай жариялап, палубаға қонуға рұқсат алды; бұл алдын ала кеме капитаны Каспар Джонмен келісілген амал еді. Қону қиындықсыз орындалса да, Airacobra ұшағының ұзақ ұшып кету қашықтығы кеменің толық жылдамдықпен жүзіп бара жатқанына қарамастан, қателікке орын аз болды. Бұл үш дөңгелекті шассиі бар ұшақтың алғашқы қонуы және ұшып кетуі болды.

"РЭА-ның жау қашуы"

Еуропалық соғыс аяқталуымен, RAE неміс авиациялық технологиясы мен ұшақтарын, олар жазатайым түрде жойылғанға немесе кеңес әскерлерімен алынғанға дейін иеленуге дайындалды. Ол тіл білу дағдыларының арқасында "Дұшпан ұшуы" операциясының командирі болып тағайындалды. Браун Солтүстік Германияға ұшып барды; RAE-нің мақсаттарының бірі – одақтастардың, әсіресе американдықтардың қызығушылығын тудырған жаңа реактивтік бомбалаушы Arado Ar 234 болды. Көптеген ұшақтар Даниядағы әуежайда орналасқан, неміс әскері сонда шегінген еді. Ол британ армиясы басып алғаннан кейін босатылған әуежайға жетеді деп күтті; бірақ одақтастардың шабуылына неміс қарсыласының кешігуіне байланысты, жердегі күштер кешікті және әуежай әлі де Люфтваффе базасы болып қала берді. Браун үшін бақыты, Гровтағы Люфтваффе әуежайының командирі капитуляциясын ұсынды, ал Браун әуежайды және оның 2000 адамнан тұратын штабын одақтас күштер келесі күні келгенше басқарды. Кейін Браун мен Мартиндейл, Аэродинамикалық топтың басқа мүшелерімен бірге, сондай-ақ көмектескен неміс ұшқышымен бірлесіп, он екі Ar 234 ұшағын Солтүстік теңіз арқылы Фарнбороға жеткізді. Осы кәсіп тәуекелсіз болған жоқ, себебі тұтқындалғанға дейін немістер ұшақтардың барлық қозғалтқыш журналдарын жойды, Браун мен оның әріптестері машиналардың қалған қозғалтқыш жұмыс уақыты туралы ешқандай ақпарат алған жоқ. Құрылысында қолданылатын арнайы жоғары температуралы қорытпалардың тапшылығына байланысты Junkers Jumo 004 қозғалтқыштарының қызмет ету мерзімі тек 25 сағатты құрады – сондықтан қозғалтқыштар жаңа болған ба, әлде тозуға жақын болған ба белгісіз еді. Осы кезеңде Брауннан Бригадир Глин Хьюз, жаңадан босатылған Берген-Бельзен концлагерін басып алған британдық Екінші армияның медициналық офицері, бұрынғы лагерь командирі мен оның көмекшісін тексеруге көмектесуді сұрады. Ол келісімін берді және көп ұзамай Йозеф Крамер мен Ирма Греземен сұхбаттасты, ал тәжірибе туралы былай деді: "Олардан да жаман екі адамды көзге елестету қиын" және соңғысын "Мен кездестірген ең жаман адам" деп сипаттады. Крамер мен Грезе кейіннен соғыс қылмыстары үшін сотталып, дарға асылды.

Соғыстан кейінгі мансап

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Браун жау ұшақтарының ұшу тобына басшылық етті, бұл топ тұтқынға алынған неміс және итальян ұшақтарын сынақтан өткізетін элиталық пилоттардан құралған. Осы тәжірибе Браунды соғыс кезінде одақтас және оське қатысты ұшақтарды салыстыруға қабілетті санаулы адамдардың бірі етті. Ол 53 неміс ұшағын, соның ішінде Мессершмитт Me 163 Komet зымырандық ұшағын сынақтан өткізді. Бұл Komet қазір Ұлыбританиядағы Эдинбургтің шығысында орналасқан Ұшу мұражайында қойылған. Оның осы зымырандық ұшақтың сынақ ұшуы, зымыран қозғалтқышын пайдаланатын одақтас пилоты жасаған жалғыз сынақ, ресми емес жолмен жүзеге асты: ол өте қауіпті гиперголикалық C Stoff отыны мен T Stoff тотықтырғышының комбинациясына байланысты өзін-өзі өлтіруге жақын деп есептелді. 2015 жылдың қыркүйек айында газетке берген сұхбатында ол: «Мен үшін бұл – көкжиегіндегі ең қызықты нәрсе, мүлдем жаңа тәжірибе болды. Ұшып кетер алдында жердегі экипажға мұқият қарап, олар менің мәңгілікке қоштасып жатыр деп ойлады ма, әлде бұл машина қайта оралады деп ойлады ма деп ойладым. Ол қатты шу шығарды, менің басымдағы аспаптар дүркіреп, мен қашқыш пойыздың бастығындай сезіндім. Барлығы тым жылдам өзгерді, мен ақыл-ойымды жинап алуым керек болды». Кейін ол Фарнборо әуешоуында He 162A ұшағын ұшырды және оны өзі ұшқан барлық ұшақтардың ең жақсы басқарылатыны деп сипаттады, бірақ оны басқару қиын болды. Оның Фарнбородағы әріптестерінің бірі осы типтегі ұшақты сынақтан өткізу кезінде қаза тапты. Неміс тілінде еркін сөйлейтін Браун Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көптеген немістермен сұхбаттасуға көмектесті, соның ішінде Вернер фон Браун, Герман Геринг, Вилли Мессершмитт, Эрнст Гейнкель және Курт Танк. Алайда ол сұхбаттарды Нюрнберг процесін бастау қажеттілігіне байланысты шектеулі деп сипаттады және олар авиациямен байланысты мәселелермен ғана шектелді. Ол соғыстан бұрын Германияда танысқан неміс пилоты Ханна Рейчпен де қайта кездесті. Ол 1945 жылы Германияның капитуляциясынан кейін тұтқындалған. Орыстар жақындап келе жатқандықтан қорқып, оның әкесі анасы, қарындасы және содан кейін өзін өлтірді. RAE сынақ пилоты ретінде ол соғыс кезеңіндегі Майлз M.52 үстіркіш жобасына қатысты, M.52-нің барлық қозғалмалы құйрығымен жабдықталған Spitfire ұшағын ұшырып, жоғары биіктіктен суға түсіп, жоғары үстіркіш жылдамдыққа қол жеткізді. Ол 1946 жылы M.52 ұшағын ұшуға тиіс болған, бірақ жоба тоқтатылғаннан кейін бұл жоспар орындалмады. Алайда, британдық үкіметтің нұсқауы бойынша америкалықтармен ақпарат алмасудың бөлігі ретінде (бірақ керісінше ешқандай ақпарат алынбады) берілген барлық қозғалмалы құйрық туралы ақпарат, Bell компаниясына XS 1-ді шынайы трансоникалық биіктікті басқару үшін өзгертуге мүмкіндік берді, бұл өз кезегінде Чак Йегерге 1947 жылы Мах 1-ден асатын алғашқы адам болуға мүмкіндік берді. Егер Өнімдер министрлігі Ральф Смиттің V2 негізіндегі Megaroc суборбиталды адаммен жүретін ғарыш кемесімен жұмыс істеген болса, Браун 1949 жылы жоспарланған алғашқы адаммен жүретін ғарыш ұшуына басты үміткер болар еді. Авиация институтында жұмыс істеген кезде Браун Avro Tudor ұшағын да сынақтан өткізді. Мақсаты – ұшақтың қауіпсіз шекті жылдамдығын анықтау және Тюдордың төрт қозғалтқышты нұсқасын жобалауға дайындық ретінде ірі азаматтық ұшақтың жоғары жылдамдықпен басқарылуы туралы деректерді жинау болды. 32 000 футтан ұшып, бастапқыда 0,6 Мах жылдамдыққа дейін секіруді жалғастыра отырып, ол Тюдорды 0,7 Мах жылдамдыққа дейін секіре алды, бұл мұндай үлкен поршеньді қозғалтқышпен жабдықталған ұшақ үшін ерекше көрсеткіш, бұл жылдамдық ұшқыштың қалауына байланысты болды, өйткені ұшақты секіруден шығару үшін Браун мен оның екінші пилотының бірлескен күші қажет болды. Алайда Тюдор ұшағы сәтті болмады. Тюдордың жоспарланған реактивті нұсқасы кейіннен Avro Ashton болады. 1949 жылы ол өзгертілген (күштірілген және басқаруды күшейткен) de Havilland DH.108 ұшағын сынақтан өткізді, ал ұқсас ұшақта сынақ жүргізу кезінде Геффри де Гавилленд, Жр. қаза тапқаннан кейін. Браун бастапқыда 35 000 фут биіктіктен сынақтарды бастады, 45 000 футқа дейін көтерілді, ал соңғысынан секірген кезде 0,985 Мах жылдамдығына қол жеткізді. Ол де Гавиллендтің сынақ жүргізгендей бірдей биіктіктен, 4000 футтан сынақтарды жүргізуге тырысқанда ғана ұшақтың осы биіктіктен 0,88 Мах жылдамдығымен секірген кезде бірнеше герц (Гц) жиілігінде жоғары g ауытқуға ұшырағанын анықтады. «Жол тегіс болды, содан кейін кенеттен бәрі қирады, ұшақ қатты соққы берді, менің жағым көкірегімді соқты, қатты соқты, қайтадан алға ұшты, қайта-қайта қайталанды, ұшақтың қорқынышты тербелісімен соққыланды». Браун жиі жаттығулар жасаған жаттығуды еске түсіріп, таяқ пен газды ақырын кері тартты, ал қозғалыс «басталғандай тез тоқтады». Ол сынақ ұшудан аман қалғанын, әсіресе де Гавиллендтің мойны сынған болуы мүмкін, себебі ол зор тербеліске ұшыраған. Браун ұшу кезінде тіркелген аспаптар тербеліс кезінде +4 және −3g үдеуін 3 Гц жиілігінде тіркеді. Браун DH 108 ұшағын «Қатті кісі өлтіретін. Жаман тоқтау. Жылдамдық кезіндегі қатты және басылмаған бойлық тербеліс» деп сипаттады. Барлық үш DH 108 ұшағы қаза болды. 1948 жылы Браун резеңке палубалық қондыру жүйесіндегі сынақтары үшін Бойд жүлдесімен марапатталды. 30 наурыз 1949 жылы ол лейтенант шенімен тұрақты Корольдік теңіз комиссиясына қабылданды, оның шені соғыс кезіндегі алғашқы өсімшесіне дейін кері қайтарылды. 12 тамыз 1949 жылы ол үш Saunders Roe SR.A/1 реактивті ұшақ-қондырғыш прототипінің үшіншісін, TG271-ді сынап көрген кезде су астындағы кедергіге тап болды, нәтижесінде ұшақ Коуз аралының жанындағы Солент суына батып кетті. Ол қираған ұшақтың кабинасынан есінен айырылып, Saunders Roe сынақ пилоты Джеффри Тайсон құтқарып алды. Ол 1 сәуір 1951 жылы лейтенант-коммандер, 31 желтоқсан 1953 жылы коммандер және 31 желтоқсан 1960 жылы капитан шеніне көтерілді. Браун авиация тарихында үш маңызды жаңалыққа жауапты болды: 4 сәуір 1945 жылы сынақ кемесінде үш дөңгелекті шассимен жабдықталған ұшақтың алғашқы қондыруы (Bell Airacobra Mk 1 AH574); 25 наурыз 1944 жылы кемеге екі қозғалтқышты ұшақтың алғашқы қондыруы (Mosquito); және 3 желтоқсан 1945 жылы Корольдік теңіз кемесіне реактивті ұшақтың алғашқы қондыруы (de Havilland Vampire LZ551/G). Осы Mosquito және Vampire ұшақтарымен жұмысы үшін ол Британ империясы орденінің офицері болып тағайындалды. 1950 жылдардағы Корей соғысы кезінде Браун екі жылға Naval Air Station Patuxent River, Maryland, АҚШ-қа алмасу офицері ретінде жіберілді, онда ол 36 түрлі тікұшақтарды қоса алғанда, көптеген американдық ұшақтарды ұшырды. 1952 жылдың қаңтарында Браун Патукст Риверде америкалықтарға бу катапультін көрсетті, Филадельфия теңіз кемежайының догында тұрған кемеден Grumman Panther ұшағын ұшырды. Браун кеменің қозғалыста және желге қарсы бағытта ұшыруы жоспарланған, бірақ күнінің желдің жоқтығына байланысты британдық шенеуніктер жаңа бу катапульті желдің болуын қажет етпесе, олар пилотын (Браунды) тәуекелге салуға дайын екендерін шешті. Ұшыру сәтті аяқталды және кейіннен американдық кемелерде бу катапульті пайда болды. Сол кезде тағы бір британдық өнертабыс американдықтарға ұсынылып жатты, бұрылысқан ұшу палубасы, және Браун тағы да осы тұжырымды ілгерілетуге шақырылды. Браунның ықпалы болған жоқ па, бірақ алғашқы американдық ұшақ тасымалдағышы, Antietam, жаңа палубамен жабдықталды және тоғыз айдан кейін дайын болды. Браун Германиядағы теңіз авиациясының қайта жандануына жетекшілік етті, нәтижесінде 1960 жылы Marineflieger эскадрильялары НАТО-ға енгізілді. Кейін Браун үш айлық қысқа ...

Жазбалар

Браун Ұлыбритания, АҚШ, Германия, КСРО, Италия және Жапониядағы ұшақтарды ұшқан және Гиннес рекордтар кітабында ең көп түрлі ұшақтарды ұшқан рекордтық көрсеткіш ретінде тіркелген. Ресми көрсеткіш 487 түрді құрайды, бірақ тек негізгі түрлері ғана есепке алынады. Мысалы, Браун Spitfire және Seafire ұшақтарының 14 нұсқасын ұшқан, және бұл нұсқалар өте әртүрлі болғанымен, тізімде бір рет қана көрсетілген. Бұл тізімде Браун "басты капитан" ретінде ұшқан ұшақтар ғана бар. Ерекше жағдайларды ескере отырып, Браун бұл рекордты ешкімнің бұра алмайтынын ойлаған. Ол сонымен қатар, 2407 көтеріліспен ең көп әуе кемесіне қонған әлемдік рекордты иеленді, оның ішінде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 20-дан астам әуе кемесіндегі тежегіш кабельдерді сынау да бар.

Кейінгі өмірі

Браун 1982-1983 жылдары Корольдік авиациялық қоғамның президенті болды. Браун жартылай зейнеткерлікте Батыс Сассекстің Копторн қаласында тұрды. Ол 1942 жылы Эвелин (Линн) Макрориге үйленді. Ол 1998 жылы қайтыс болды. Ол көп рет сұхбат берді, соңғы рет 2013 жылдың сәуірінде үйінде BBC Radio 4 радиосымен сұхбаттасты. 2014 жылдың маусым айында ол BBC Two телеарнасының "Британияның ең ұлы ұшқышы: капитан Винкл Браунның ерекше тарихы" атты бір сағаттық деректі фильмінің батыры болды. 2014 жылдың қарашасында ол BBC Radio 4 бағдарламасының Desert Island Discs 3000-шы шығарылымының қонағы болды. 95 жастағы Браун әлі де көлік жүргізуден ләззат алатынын және жаңа спорттық көлік сатып алғанын айтты. Оның музыкалық таңдауларына Глен Миллер оркестрінің "At Last" және Корольдік шотландтық драгун гвардиясының "Amazing Grace" әндері кірді. Оның сүйікті әні Арти Шоу мен оның оркестрінің "Stardust" болды. 2015 жылдың 24 ақпанында Браун Эдинбург университетінде Маунтбеттен лекциясын оқыды, лекцияның тақырыбы "Жакын болашақта Британияның қорғанысы" деп аталды. 2015 жылдың мамыр айында Браунға Авиа лигасының Құрылтайшы медалі табыс етілді. Бұл марапатты Авиа лигасының меценаты, Эдинбург герцогы, Санкт-Джеймс сарайында өткен жылдық қабылдау кезінде "өмір бойы авиацияға қосқан үлесі мен ұшқыштық жетістіктері үшін" сыйлады. Браун 2016 жылдың 21 ақпанында Суррейдің Редхилл қаласындағы Шығыс Суррей ауруханасында қысқа аурудан кейін 97 жасында бейбіт түрде қайтыс болды. Оның қоштасу рәсімі Crawley қаласындағы Surrey және Sussex Crematorium-да жеке өтті, онда аза тұтушылардың арасында Бірінші теңіз лорды адмирал сэр Джордж Замбеллас және басқа да әскери өкілдер болды.

Есімдік

Браун Корольдік теңіз флотындағы әріптестерінен "Винкл" деген лақап ат алды. "Periwinkle" – кішкентай моллюск атауының қысқартылған түрі, Браунға оның бойының аласа болуына байланысты берілді. 1949 жылғы 1 қаңтарда лейтенант-коммандер Е. М. Браун, ОБЭ, ДСК, АФК, Әуедегі бағалы қызметі үшін Корольдің мақтау қағазымен марапатталды. 1970 жылғы 1 қаңтарда капитан Эрик Мелроуз Браун, ОБЭ, ДСК, АФК, Корольдік теңіз флоты Британ империясы орденінің командирі болып тағайындалды.