Кіріспе

1980 жылғы желтоқсан айында мына оқиғалар болды:

1980 жылдың 1 желтоқсаны (дүшәмбе)

Оңтүстік Корея мемлекеттік Корея телерадио хабар тарату жүйесі (KBS) 7-арнада "KBS2" екінші желісін іске қосқанда түсті теледидар хабарларын таратуды бастады. Оған дейін, Оңтүстік Кореяның Samsung сияқты өндірушілері әлемдегі ең ірі түсті телевизор мониторларын өндірушілердің біріне айналуға ұмтылып жатқандарымен, оларды ішкі нарықта сата алмады. Үкімет бұл шектеуді тек 1 тамызда алып тастады. Чехословакияның танымал әншісі Марика Гомбитова, өзінің тобының концертіне жол апатынан ауыр жарақат алып, парализацияланды. Ол Брнодан Братиславаға бара жатқанда, көлігі бақылаудан шығып, Хустопече маңында бірнеше рет аударылды. Мүгедектігіне қарамастан, Гомбитова жазбаларды жасауға және концерттер өткізуге қайта оралды және Чехословакияның тарап кеткеннен кейін Словакия мен Чехияда танымал болды. 2001 жылы NBC сатып алған кабельдік телеарна Bravo АҚШ-та "сахналық өнерге толығымен арналған" арна ретінде іске қосылды, кешкі сағат 8:00-де өзінің жаңалықтар бағдарламасы Bravo Magazine-мен басталып, композитор Аарон Копландқа арналған құрмет көрсетумен жалғасты. Бастапқыда Bravo бағдарламалары тек жексенбі және дүйсенбі күндері, сағат 20:00-ден 2:00-ге дейін қолжетімді болды. Сан-Диего қаласының маңындағы Калифорния штатының Поуэй қаласы, Сан-Диего округінің біріктірілмеген аймағындағы сайлаушылардың 4 қарашадағы дауысымен құрылды. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, Поуэйдің халқы шамамен 50,000 адамды құрайды. Сан-Диегоның тағы бір маңындағы Калифорния штатының Санти қаласы да сол күні құрылды.

1980 жылдың 2 желтоқсаны (сексенбі)

Сальвадордағы азаматтық соғыс кезінде қайырымдылық жұмыстарын атқаруда болған миссионер (Жан Донован) және үш католик монах (Маура Кларк, Ита Форд, Дороти Казел) – барлығы американдықтар – Сальвадор Ұлттық гвардиясының әскери өлім жасағының мүшелері тарапынан зорланды және өлтірілді. Төрт адам әуежайдан үйлеріне қайтып бара жатқанда, оларды бес күзетші тоқтатып, шеткері маңда атқылады. Төрт американдықтың денелері екі күннен кейін табылса, жергілікті судья ешкімге хабарламай, оларды жерлеуге бұйрық берді. АҚШ президенті Джимми Картер Алясканың ұлттық мүдделерін қорғау туралы заңға (ANILA) қол қойды, осы арқылы Алясканың 68000 шаршы милі (176,119 км²) жері АҚШ Ұлттық паркі қызметінің аумағын екі есеге арттырды. Польшаның басқаратын коммунистік партиясы, Польша Біріккен жұмысшылар партиясының Орталық комитеті, "Солидарлық" одағына қарсы жазалау шараларын талап еткен партияның Политбюросының төрт мүшесін қызметтен босатылған. Бұрынғы Бас хатшы Эдвард Гиеректің (6 қыркүйекте қызметтен босатылған) қолдаушылары болған Владислав Кручек, генерал Станислав Ковальчик, Алойзи Каркошка және Анджей Верблан, жаңа Бас хатшы Станислав Канияға адал адамдармен ауыстырылды. Журналист Роберт Дрейфус алғаш рет "Қазан айының тосын сыйы" деген ұғымды ұсынды, ол Рональд Рейганның президенттік науқаны мен Иран үкіметінің Ирандағы кешірілген дағдарысты АҚШ президенттік сайлауынан кейінге дейін ұзарту туралы шешімі арасындағы байланыс еді. Дрейфус бұл мәлімдемені солшыл саяси белсенді Линдон Ларуштің "Executive Intelligence Review" журналындағы "Ирандағы ерекше дипломатия" атты мақаласында жасады. Қайтыс болды: 66 жастағы Ромен Гари, француз жазушысы және дипломаты, өзін-өзі атып өлтірді.

1980 жылғы 4 желтоқсан (сәрсенбі)

Португалияның премьер-министрі Франсиско де Са Карнейро, қорғаныс министрі Аделино Амаро да Коста және тағы бес адам ұшақ апатынан қаза тапты. Са Карнейро генерал Антонио Соарес Карнейроның сайлауалды науқанына қатысу үшін Портуға бара жатқан еді. Екі қозғалтқышты Cessna 421 Лиссабондағы Портела әуежайынан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай Камараттағы бір үйге құлады. Бастапқыда апат деп танылған бұл оқиға кейіннен бірнеше кісі өлтіруге қатысты тергеулерге айналды. 2005 жылы қылмыстық қудалау мерзімі өткеннен кейін бірнеше адам Са Карнейро мен да Костаны ұшаққа бомба орнату арқылы өлтіруге жасалған сөз байластықтың бір бөлігі болғанын мәлімдеді. Нью-Йорк штатының Харрисон қаласындағы қонақ үйде болған өртте Arrow Electronics Corporation компаниясының 13 жоғары лауазымды қызметкері және швейцариялық Nestle SA конгломератының американдық еншілес компаниясы Nestle USA, Inc. компаниясының 11 қызметкері қаза тапты. Өрт Stouffer's Inn қонақ үйінің үшінші қабатындағы бірнеше конференц-залдарда басталды. Жеті адам қашқанда өрттен шығу есігі деп жаңылысқан шкафтың ішінде табылса, тағы үш адам құлыпталған өрттен шығу есігінің жанынан табылды. Қонақ бөлмелерінде спринклерлік жүйе болғанымен, конференц-залдарда мұндай жүйе орнатылмаған еді. Пекиндегі "Төрттік" ісінде марқұм төраға Мао Цзэдунның жесірі Цзян Цин 1968 жылы Мәдени революция кезінде Қытай мемлекетінің басшысы Лю Шаоциді қудалауға бұйрық бергенін сотта мойындады. Лю Қытай Коммунистік партиясынан шығарылып, түрмеге қамалып, азапталды, кейін келесі жылы пневмониядан қайтыс болды. Людың жесірі Ван Гуанмэй Мао қайтыс болғаннан кейін босатылғанға дейін 10 жылдан астам уақыт жеке камерада отырды. Оңтүстік Африкадағы коса тілінде сөйлейтін халық өз аймағын жартылай тәуелсіз Ciskei Республикасы, Оңтүстік Африканың төртінші бантустаны немесе "отан" деп жариялау үшін дауыс берді. Кинг-Уильямстаундағы астанасы бар Ciskei-дің халқы екі миллион адамды құрады, оның тек 600 000-ы оның шекарасында тұрды. Ciskei-ден тыс "ақ аймақтарда" тұратын және жұмыс істейтін 1,4 миллион ақ емес адамдар енді Оңтүстік Африка азаматтығына ие бола алмайтындығы жарияланды, бірақ Оңтүстік Африка үкіметі қара және аралас нәсілділерге бөлген шектеулі тұрғын үй және жұмыс құқықтарын сақтап алатын еді. Шартты түрде тәуелсіз мемлекет 1994 жылдың 27 сәуіріне дейін өмір сүрді, содан кейін апартеидтің көпшілік билікке жол беруімен Оңтүстік Африкаға қайта қосылды. Ciskei және басқа коса тілінде сөйлейтін бантустан, Транскей, қазір Шығыс Кейп провинциясының бір бөлігі болып табылады. 1981 жылғы ең танымал фильмдердің бірі – «Супермен II» Австралияда алғашқы көрсетілімін өткізді. Sydney Morning Herald газетінің сыншысы Меган Моррис көрермендерге «бір сезімтал жан сізге барлығын айтып, жаңалықты бұзғанша» фильмді көруге кеңес берді және Суперменнің «өзінің сексуалдығымен санасуына» мүмкіндік бергені үшін және «күлкілі біржолғы сөздердің» тізбегі үшін мақтады, бұл оқиғаны «жылдың ең қызықты фильмдерінің біріне» айналдырды. Кристофер Рив Кларк Кент және Супермен рөлін қайталап ойнаған фильм төрт айдан кейін Ұлыбританияда 9 сәуірде, ал АҚШ-та 1981 жылдың 19 маусымында шықты. Пенсильвания штатының Саксонбург қалашығында полиция бастығы Грегори Б. Адамс Дональд Юджин Веббті тұраққа тоқтатып, ұрып-соғып, атып өлтірді. Бұл Саксонбург тарихындағы екінші кісі өлтіру оқиғасы болды және 1942 жылдан бері алғашқы оқиға. Вебб кейін ФБР-дің ең іздестірілген 10 адам тізіміне енді және 25 жылдан астам уақыт сонда болды, бірақ ешқашан ұсталмады. 2017 жылы Веббтің денесі Нью-Гэмпшир штатының Дартмут қаласындағы оның әйелінің үйінен табылды, ол оны 1999 жылдың 30 желтоқсанында инсульттан қайтыс болғанша жасырып келген. Адамс өлмес бұрын Веббтің бетін қисайтып, жарақатының дұрыс жазылуына мүмкіндік бермейтін сындыруды жасады. Қайтыс болды: Дон «Джип» Уоррингтон, 32 жас, Канада футбол лигасының шабуылшысы, Альберта штатының Шервуд паркіне жақын жердегі көлік апатынан жарақат алғаннан кейін екі күннен кейін қайтыс болды.

1980 жылдың 6 желтоқсаны (сенбі)

Тайвань парламентінің екі палатасына өткен сайлауда сайлаушылар төменгі палатадағы 70 орынның 58-ін және Ұлттық Ассамблеядағы 76 орынның 65-ін билеуші Гоминьдан партиясының кандидаттарына берді. Төменгі палатадағы қалған 27 орынды Гоминьдан өкілдері бұрыннан-ақ иеленген еді. Intelsat V F 2 (Халықаралық телекоммуникациялық спутник) – жаңа буын байланыс спутниктерінің біріншісі, Капе-Канавералдан геостационарлық орбитаға сәтті ұшырылды. Үндістанның Ассам штатындағы президенттік билік бір жылдан кейін аяқталды, ал премьер-министр Индира Ганди өзі таңдаған жергілікті кандидат Анвара Тайморды штаттың жаңа бас министрі етіп тағайындады. Нигерияның Окунаде Сиджувадесі король Олубусе II атанды, ол Нигериядағы Ифе Корольдігінің йоруба тілінде сөйлейтін халқының жаңа дәстүрлі билеушісі болды. Ол 1930 жылдан бері Ифе Оони болған, қайтыс болған Адесоджи Адеремиден кейін оның орнын басты және 2015 жылдың шілдесінде қайтыс болғанға дейін шамамен 35 жыл билік құрды.

1980 жылдың 7 желтоқсаны (жексенбі)

Португалия президенті Антонио Рамалхо Эанес екінші төрт жылдық мерзімге қайта сайланды, ол алты қарсыласына қарсы 56 пайыздан астам дауыс алды. Рамалхо Эанес көп дауыс жинап, екінші турдан қалыс қалдырмауға тырысқан генерал Антонио Соарес Карнейро шамамен 40 пайыздан сәл астам дауысқа ие болды. "Pan American World Airways" әуе компаниясының 747 ұшағы жергілікті уақыт бойынша кешкі сағат 10:00-ден кейін Пекинге қонды, бұл АҚШ пен Қытай Халық Республикасы арасындағы коммерциялық әуе қатынасының басталуын және 1949 жылғы революциядан бері Қытай материгіне жасалған алғашқы АҚШ коммерциялық рейсі болды, сол революция нәтижесінде коммунистер билікке келген еді. Қайтыс болды: Дарби Краш (нағыз аты Ян Пол Биам), 22 жаста, американдық панк-рок әншісі, "The Germs" тобының мүшесі, қасақана героиннің көп дозасын қабылдап өзіне қол жұмсады.

1980 жылдың 8 желтоқсаны (дүшәмбе)

Битлз тобының мүшесі Джон Леннон Нью-Йорктегі әйгілі "Дакота" пәтер үйіне қайтып бара жатқанда өлтірілді. Леннон және оның әйелі Йоко Оно лимузиннен түсіп, ғимараттың кіреберісіне қарай басып бара жатқанда Марк Дэвид Чепмен оған төрт рет арқасынан оқ атты. Алты сағат бұрын Леннон Чепменнің өтініші бойынша өзінің жаңа альбомы "Double Fantasy" альбомына қол қойған еді. Чепмен оқиға орнында болып, полицияның өзін ұстауына келісті. Леннон Рузвельт ауруханасына жеткізілген кезде қайтыс болды деп жарияланды. Мексикалық "El Pollo Loco" мейрамханалар желісінің АҚШ-тағы алғашқы франшизасы Лос-Анджелестегі MacArthur Park-тың қарсы бетінде ашылды. Сәтті аталған желінің АҚШ-тың оңтүстік-батысында 500 мекемесі бар, ал оның негізгі компаниясы Мексикада 50-ге жуық "Pollo Loco" мейрамханасын басқарады. Саяси мазмұндағы "Bloom County" комиксі алғаш рет ұлттық синдикат арқылы "The Washington Post" және басқа да газеттерде жарияланды. Автор Берк Брейд 1989 жылдың 6 тамызында бұл танымал комикстің жабылуын жариялады, кейін кейбір кейіпкерлерді "Outland" және "Opus" атты екі қысқа мерзімді комиксте орналастыруға тырысты, содан кейін "Bloom County" комиксін интернетте қайта жаңғыртты.

1980 жылдың 10 желтоқсаны (сәрсенбі)

1962 жылдан бері Угандада өткен алғашқы парламенттік сайлау екі күндік дауыс беруден кейін (сейсенбі және сәрсенбі) бірпалаталы заң шығарушы орган – Уганданың Бунгесіндегі 126 орын үшін аяқталды. "Chama cha Kidemokrasia" (Демократиялық партия) президент Милтон Оботенің "Уганда Халық Конгресі" партиясынан сәл көп дауыс алғанымен, UPC 75 орынды жеңіп алды, ал "Kidemokrasia" 50 орынға ие болды. Оботе сол сайлауда президенттікке екінші мерзімге сайланды, себебі парламентте көпшілік дауысқа ие болған партия президентті таңдау құқығына ие болды. АҚШ Конгресінің өкілі Джон У. Дженретте (D S. C.) Конгрестен кетіп қалды, себебі Өкілдер палатасының арнайы этика комитеті оны қызметтен шеттету туралы дауыс беруге дейін тергеу бастады. Дженретте, "Abscam" тергеуінен кейін пара алу және сөз байласу қылмыстары үшін сотталғаннан кейін қайта сайлануға үміткер болмады, оның өкілеттік мерзіміне 24 күн қалғанда, Палата оның қызметтен шеттету туралы дауыс беруге үлкермес бұрын кетіп қалды.

1980 жылғы 11 желтоқсан (сәрсенбі)

АҚШ-тың Суперфонды, бастапқыда улы ластану орындарын тазалауға 1,6 миллиард доллар бөлді, және ол CERCLA (Қамтитын қоршаған ортаға жауап беру, өтемақы және жауапкершілік туралы заң) АҚШ Президенті Картер қол қойғаннан кейін құрылды. Оңтүстік Кореяның әскери үкіметі сегіз саяси тұтқынды, оның ішінде алты жылдан астам уақыт түрмеде отырған диссидент ақын Ким Чи ханы босатты. Бұл босату үкімет бұрынғы оппозициялық көшбасшы Ким Дэ Чжунды босатуы мүмкін деген күмәнді тудырды, ол өлім жазасынан құтылмаған еді. АҚШ-тың Қағаз жұмысын азайту туралы заңына Президент Картер қол қойды. Заң 1982 жылдың 1 қазанына дейін қажетті федералдық формалардың беттер санын 15%-ға, ал 1983 жылдың 1 қазанына дейін 25%-ға азайтуды мақсат етті. Том Селектің Гавайидегі детективтік телесериалы "Magnum, P.I." екі сағаттық пилоттық сериямен CBS телеарнасында дебют жасады, бұл "Hawaii Five-O" бос қалдырған орынды иеленді. Бір сыншы сериалды "қызықтыруға көп үміт бермейтін, полиция мен қарақшылардың әдеттегі формуласы" деп бағалап, "Магнумның" алғашқы эпизоды "күнде қалғандай көрінеді" деп қосты. Селектің әрекет пен юмордың үйлесімі сегіз маусымдық және 162 эпизодтық шоуды сүйемелдеді.

1980 жылдың 12 желтоқсаны (жұма)

Чехословакиялық диссидент Ярослав Шабата екі жылға жуық түрмеде отырғаннан кейін босатылды, бірақ бірнеше сағаттан соң Прагадағы қызының пәтерінде қайтадан тұтқындалды, онда оның көптеген достары оны қарсы алуға асығып тұрған еді. Чехословакия үкіметі Шабатаны "Хартия-77" адами құқықтар қозғалысының бұрынғы байланыстарымен араласу арқылы босатылу шарттарын бұзды деп айыптады. Джин Уайлдер мен Ричард Прайор Сидни Пуатье режиссерлік еткен "Аяңнан шаша бер" фильмінде бірге түсті, ол жылдың ең танымал фильмдерінің бірі болды.

1980 жылдың 13 желтоқсаны (сенбі)

Сальвадордың сыртқы істер министрі Хосе Наполеон Дуарте, билік құрған хунтаның төрт мүшесінің бірі, хунта төрағасы болып сайланғаннан кейін Орталық Америка елінің жаңа президенті болып жарияланды. Дуарте 1931 жылғы 2 желтоқсанда Артуро Араухо биліктен құлатылғаннан бері әскери шенеуніктер басқарған Сальвадор президенті қызметін атқарған соңғы 50 жылдағы алғашқы азаматтық президент болды. Полковник Арнольдо Маяно мен бұрынғы бес мүшелі хунта отставкаға кеткеннен кейін үш азаматтық адамнан (Дуарте, Антонио Моралес және Хосе Рамон Авалос) және Сальвадор армиясының полковнигі Хайме Абдул Гутьеррестен тұратын жаңа басқару комитеті құрылды. Дуарте 22 желтоқсанда қызметке кірісті.

1980 жылдың 14 желтоқсаны (жексенбі)

Кеме жасаушылар тәуелсіз кәсіподақ құру үлгісімен, Польшадағы шаруалар "Ауылдық ынтымақ" (Rolników Indywidualnych Solidarność), ресми түрде "Тәуелсіз өзін-өзі басқарушы жеке шаруалар кәсіподағы "Ынтымақ"" (Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych "Solidarność"), 1981 жылдың 12 мамырында үкіметтік мойындау алды. Лос-Анджелестегі Ла-Сиенега бульвары бойындағы "Бобс Биг Бой" мекемесінде қарулы екі қарақшы төрт адамды өлтіріп, тағы төртеуін жарақаттады. Бұл қала тарихындағы ең қатыгез қылмыстардың бірі болып есептеледі.

1980 жылдың 15 желтоқсаны (дүшәмбе)

Америка Құрама Штаттарының 538 сайлаушысы Конституцияға сәйкес АҚШ Президенті мен Вице-президентін сайлады. 4 қарашада әр штаттың сайлаушылары үміткерлердің өзіне емес, белгілі бір үміткерге адал болуға міндеттенген сайлаушылардың арасынан таңдау жасады, содан кейін сайлаушылар тиісті штат астаналарында бас қосты. Күтілгендей, соңғы нәтиже Рональд Рейган мен Джордж Буш жұбының 489 дауысқа 49 дауыспен Джимми Картер мен Уолтер Мондейл жұбынан жеңіске жеткенін көрсетті. Рейган халықтың 50,7% дауысын алып, сайлаушылардың 91% дауысына ие болды. Оңтүстік Америка елдерінің бірі – Гайананың 53 мүшеден тұратын Ұлттық Ассамблеясына дауыс берілуі де өтті. Премьер-министр Форбс Бернхэм және оның Халықтық Ұлттық Конгресс партиясының өкілдері 41 орынды жеңіп алды. Гайананың тұңғыш премьері Чедди Джаган басқаратын Халықтық Прогрессивтік Партиясы бар болғаны 10 орынға ие болды. Италияда 23 қарашада болған жер сілкінісінен кейін үш аптадан астам уақыт өткен соң, Неапольдегі жер сілкінісінің салдарынан тағы тоғыз адам қаза тапты. "Кедейлер үйі" аталған қарттар үйі Неаполь Корольдығының билеушілері үшін 400 жыл бұрын салынған ғимаратта орналасқан еді. Үш түрлі инспекторлар тобы ғимараттың құлау қаупі бар екенін анықтағанмен, эвакуациялау туралы келісе алмады. Содан кейін ғимараттың бір бөлігі құлап, сегіз әйел тұрғыны мен медбике қаза тапты. 1933 жылы Германиядағы Рейхстаг өртіне қатысты қылмыстық іс бойынша Марин ван дер Люббеге қатысты айыптау үкімі Батыс Германия соты тарапынан нацистік Германия сотының үкімінен кейін 47 жыл өткен соң күштен шығарылды. Голландияда туған коммунист Ван дер Люббе 1934 жылы ғимараттың қираған жерінен ұсталғаннан кейін өрт сөндіру және мемлекетке қарсы қылмыс жасағаны үшін жазаланды. Шешім Ван дер Люббе кінәлі екенін дәлелдейтін нақты дәлелдің болмауына қарамастан, тергеушілерге өрттің шығуына басқа адамдардың (соның ішінде нацистік партия мүшелерінің) қатысы бар-жоғын анықтауға мүмкіндік бермей жасалды. Бұл шешім сондай-ақ 1967 жылғы сот шешімін де жойды, ол Ван дер Люббеге өлім жазасын сегіз жылдық түрме жазасына ауыстырғанмен, кінәлі деп таныған үкімді күшінде қалдырған еді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бері Маринус ағасы Дж. М. ван дер Люббе азаматтық сот арқылы сотқа қайта қарауды талап етіп келе жатқан еді. Сот процесі 1980 жылы Батыс Германияның емес, Шығыс Германияның құрамына кірген Лейпциг қаласында өтті.

1980 жылғы 18 желтоқсан (сәрсенбі)

Солтүстік Ирландияның Мейз түрмесіндегі жеті тұтқынның аштық ереуілі жеті аптадан астам соң аяқталды. Тұтқындар Ольстер маңында 27 қазанда басталған ереуілді тоқтату туралы шешім қабылдады, себебі дәрігерлер ораза ұстаған екі адамның өміріне 24 сағаттан аз уақыт қалғанын анықтады. Ереуілшілердің бірі Шон МакКенна комаға түскеннен кейін Рим-католик дін қызметкері оған соңғы қасиетті дұға оқыды. Израиль АҚШ-қа қосымша алты миллион доллар төлеуге келісті, бұл 1967 жылғы 8 маусымда болған, американдық USS Liberty тыңшы кемесінің экипажының 34 адамын қаза қылған және 75 адамды ауыр жарақаттаған шабуылдан туындаған талаптарды өтеу үшін жасалды. Төлем Liberty кемесіне келтірілген зиянды жою шығындарына жұмсалатын еді және үш жыл ішінде төленуге тиіс болды. 1968 жылы Израиль қаза тапқандардың отбасыларына 3 323 500 доллар, ал 1969 жылы аман қалғандарға 3 452 275 доллар төледі. Президент Милтон Оботе Уганданың премьер-министрі етіп Отема Алимадиді тағайындады, ол 1985 жылғы 27 шілдеде үкімет құлағанға дейін қызмет етті. Туған: Кристина Агилера, американдық поп әншісі; Нью-Йорк штатының Стейтен-Айленд қаласында. Қайтыс болды: Алексей Н. Косыгин, 76 жас, 1964 жылдан 1980 жылға дейін Ресейдің премьер-министрі, денсаулығы нашарлағаннан кейін зейнетке шыққаннан кейін шамамен екі айдан соң қайтыс болды.

1980 жылдың 19 желтоқсаны (жұма)

АҚШ-тағы негізгі пайыздық мөлшерлемесі, банк несиелеріне қолданылатын пайыздық мөлшерлемеге негіз болатын және баға инфляциясының өзгеруінің көрсеткіші, 211/2 пайызға дейін көтерілді. Бұл көрсеткіш рекордтық деңгей есептеледі және Джимми Картер президенттік лауазымға келгеннен бері өткен төрт жыл ішінде 61/4 пайыздық көрсеткіштен өсті. (201/2 пайыздан) жасалған бұл өсім, Федералдық резервтің жеті мүшесі мен 12 Федералдық резерв банкінің бесеуінің президенттері Федералдық ашық нарық комитетінің бірлескен отырысында дауыс беру арқылы бекітілді. Кеңес Одағындағы серийлі кісі өлтіруші Николай Джумагалиев, Қазақ КСР-інде шамамен екі жыл ішінде кем дегенде тоғыз адамды өлтіргеннен кейін Ұзынағаш қаласында ұсталды. Мартин Скорсезенің Роберт Де Нироның басты рөлде ойнаған боксшы Джейк ЛаМотта туралы "Ашулы бұқа" фильмі бүкіл елде көрсетілімге шықты. Фильм коммерциялық сәттілікке жете қоймаса да, Де Ниро "Үздік актер" номинациясында "Оскар" сыйлығын жеңіп алды және кейіннен фильм Ұлттық кино тізіліміне енгізілді. Сол күні 1927 жылғы осы аттас фильмнің қайта түсірілімі – дыбысты киноның бастауы болған "Джаз әншісі" фильмі, Аль Джолсонның танымал еткен рөлін Нил Даймонд сомдап, жарық көрді. Фильмнің өзі коммерциялық және сын тұрғысынан сәтсіз болғанымен, Даймондтың фильм саундтрегіне жазған әндері жылдың ең көп сатылған үшінші альбомы атанды. Социалистік Вьетнам Республикасы Солтүстік Вьетнамның Оңтүстік Вьетнамды басып алып, қосып алғаннан кейін, 1959 жылғы Солтүстік Вьетнам конституциясын алмастыратын жаңа конституцияны қабылдады. Вашингтон, Нью-Йорк және Бостон қалалары арасындағы қалалық рейстермен шектелген "Нью-Йорк Эйр" әуе компаниясы, кәсіподаққа мүше емес қызметкерлерді жұмысқа алып, сағаттық рейстерді арзан бағада ұсына бастады. Бұл әуе компаниясы кейіннен АҚШ-тың шығыс және оңтүстік аймақтарындағы 13 штатқа кеңейді және 1987 жылы "Continental Airlines" компаниясы сатып алды. Туған: Джейк Джилленхол, американдық киноактер; Лос-Анджелесте. Қайтыс болды: Чак Купер, 73 жас, американдық кәсіби баскетболшы және 1950 жылы лиганы біріктірген Ұлттық баскетбол қауымдастығының таңдауында алғаш рет қатысқан афроамерикалық.

1980 жылдың 20 желтоқсаны (сенбі)

Ол кезде "Үнсіз арена" деп аталған NBC телеарнасы, ойынды баяндаушыларсыз, тікелей эфирдегі баяндамасыз және түсіндірмелерсіз көрсету арқылы спорттық жарысты таратудағы ерекше тәжірибе жасады. Олар Нью-Йорк Джетс пен Майами Дельфинс арасындағы тұрақты маусымдық ойынды Майамиден тікелей эфирде көрсетті. Ойын өтетін кезде Майами (8-7-0) де, Джетс (3-12-0) та плей-оффқа өту мүмкіндігіне ие болмады, ал Джетс 24:17 есебімен жеңіске жетті. Теледидар көрермендерінің пікірлері әртүрлі болғанымен, БАҚ өкілдері бұл тәжірибені сынады. AP жазушысы Фред Ротенбург: "Баяндаушысыз футбол ойыны – альманахты оқу сияқты", – деп мәлімдеді. "The Sound of Music" мюзиклі мен фильмінде танымал болған отбасыға тиесілі "Трапп отбасы" қонақ үйі Вермонт штатының Стоу қаласында өрт сөндірушілердің күшіне бағынып, толығымен қирады. Мария фон Трапп және оның отбасы 1942 жылы Австриядан қашып Вермонтқа көшіп келді, ал 1938 жылы нацистік Германия Австрияны Остмарк деп атап аннексиялады. Мария және 44 қызметкер мен қонақ қашып үлкерді, бірақ бір тұрғын өртте қаза тапты.

1980 жылдың 22 желтоқсаны (дүшәмбе)

Франсиско Пинто Балсемао Португалия президенті Рамалхо Эанес тарапынан Португалияның жаңа премьер-министрі етіп тағайындалды. Пинто Балсемао 4 желтоқсанда ұшақ апатында қаза тапқан, қайтыс болған премьер-министр Са Карнейроның жақын досы болған.

1980 жылғы 23 желтоқсан (сәрсенбі)

Екі пакистандық бала, 7 жасар ұл мен 13 жасар қыз, Сауд Арабиясының әуе компаниясының 162-ші рейсінен құлап қаза тапты, себебі L 1011 TriStar ұшағының қону шасси доңғалағы жарылып кеткен. Жарылыс 29000 фут (8839 м) биіктікте кабина еденінде бір тесік жасады. Ұшақ Персия шығанағы үстінен Дахраннан Карачиге ұшып бара жатқан еді. Кенеттен қысымның төмендеуі салдарынан екі бала бір метрлік тесіктен сыртқа тартылып, құлап қайтыс болды. 20 адамнан тұратын экипаж және қалған 269 жолаушы Қатарға қауіпсіз қонды. Жарылыс жергілікті уақыт бойынша таңғы сағат 2:12-де болды; кейбір дереккөздерде апат 22 желтоқсанда, 2312 UTC бойынша орын алған деп көрсетілген. Кеңес үкіметінің келісімімен, Ресей православие шіркеуінің Киелі Синоды 1988 жылы Ресейге христиан дінінің келгенінің 1000 жылдығын тойлауға дайындық бастады. Мереке 1988 жылдың 5 маусымында өтеді. АҚШ Әуе қорғаныс командованиесінің алғашқы жеті Бірлескен қадағалау жүйесі радар станциялары іске қосылды, бұл SAGE (Жартылай автоматты жер ортасы) станцияларын алмастырды. Алғашқы жеті JSS орны: Пасо-Роблес (Калифорния штаты), Форт-Лонсом (Флорида штаты), Крос-Сити (Флорида штаты), Плейнс (Виргиния штаты) және тағы үш орын. Панай мемлекеттік политехникалық колледжі (қазіргі Капиз мемлекеттік университеті) Филиппиндегі Роксас қаласында Мамбусао ауыл шаруашылығы және техникалық колледжі мен Капиз ауыл шаруашылығы және балық шаруашылығы мектебінің бірігуі нәтижесінде құрылды.

1980 жылдың 24 желтоқсаны (сәрсенбі)

Корветтс, алғашқы арзан бағалы дүкендер желісі, соңғы дүкендерін жапты. Ең гүлденген кезеңінде Корветтстің Нью-Йорк қаласында және АҚШ-тың басқа да ірі қалаларында 50 дүкені болды, ал 1948 жылы алғашқы дүкенін ашқанда бағалары барлық бәсекелестерінен едәуір төмен болды. 1980 жылдың соңына қарай ол 17 дүкенге дейін азайды. Қайтыс болды: 89 жастағы Ұлы адмирал Карл Дёниц, бұрынғы неміс теңіз күштерінің офицері және нацистік Германияның соңғы мемлекет басшысы, Батыс Германиядағы Аумюле қаласындағы үйінде қайтыс болды. Дёниц 1945 жылдың 30 сәуірінде Адольф Гитлер өзіне-өзі қол жұмсағаннан кейін тағайындалды және бір апта бойы фюрер болып қызмет етті, одақтастарға капитуляция құжаттарына қол қойды.

1980 жылдың 25 желтоқсаны (сенбі)

Рим-католик шіркеуінің басшысы әр Рождествода дәстүрлі түрде батасын беріп, Римдегі Қасиетті Петір базиликасының балконынан сөйлеген сөзінде, Папа Иоанн Павел II "Urbi et Orbi" ("Қалаға және әлемге") деп аталатын арнауын Қасиетті Петір алаңында 100 000-нан астам адамға және 31 елдегі миллиондаған теледидар көрермендеріне жеткізді. Батасын бергеннен кейін, Иоанн Павел әлемге латын тілінде, содан кейін 41 қазіргі тілде мерекелік тілек айтты, бұл осы шара үшін қолданылған ең көп тіл болып табылады. 1979 жылы ол 34 тіл қолданған еді. Иран 52 АҚШ елшілігінің қызметкерлерінің ешқандай зардап шекпегенін көрсететін фильмдер мен суреттерді жариялады және олардың жартысына туыстарына сәлем жолдауға рұқсат берді. 1979 жылғы 4 қарашада басталған 418-ші күні тұтқындарға Рождество қарсаңы мен Рождество күнін тойлауға рұқсат берілді, бұл қызметтерді Рим-католик шіркеуінің Ирандағы паптық нунциасы және ирандық протестант христиан дін қызметкерлері өткізді. Тұтқындар 1981 жылдың 20 қаңтарында босатылғанға дейін тұтқындалды.

1980 жылдың 27 желтоқсаны (сенбі)

АҚШ пошта қызметі өзінің «Ұлы американдықтар» сериясының алғашқы маркаларын шығарды, ол 19 центтік маркадан бастап, чероки тілі үшін 86 таңбадан тұратын жазу жүйесін ойлап тапқан чероки педагогы Секуаяны құрметтеді. Маркалар сериясының бірінші күні сатылымға Оклахома штатының Талекуа қаласында, чероки ұлтының астанасында шығарылды, негізінен халықаралық пошта карточкаларына арналған жаңа 19 центтік тариф үшін қолданылатын болды. Келесі 18 жыл ішінде АҚШ пошта қызметі әйелдер мен еркектерді құрметтеді, және 1999 жылдың 27 шілдесінде АҚШ конгрессмені және сенаторы Джастин Морриллге арналған 55 центтік маркамен аяқтады. Канадалық хоккейші, «Хартфорд Уэйлерс» командасының қорғаушысы Марк Хоу, «Хартфорд» қақпасының түбіндегі тік металл тіреуінен туған «тіке ішек аймағындағы терең тесілу жарақатын» алғаннан кейін ауруханаға жатқызылды. Ол «Нью-Йорк Айлендерс» командасына қарсы өткен ойын кезінде қақпаның артқы жағына сырғып түскен кезде бұл жарақат алды. Сол кезде Ұлттық хоккей лигасының қақпалары тіреуі тікенекке бекітілген металл жинақтан тұратын. Хоуға «Айлендерс» ойыншысымен соққы берілді, ол қақпа тіреуіне құлап, жинақ босатылып, тікенек сияқты тігізген. Терең ішкі тесілу жарақатынан кейін сепсис пайда болған Хоу екі операция жасады және алты аптаға дейін алаңнан шықты, 17 ойынды өткізіп алды, бірақ ақпан айында мұзға қайта оралды. Бұл жарақат НХЛ-ді қақпаларын қауіпсіз нұсқаға қайта жасауға мәжбүр етті. Джимми Картер қызмет етіп жүрген кезінде кездейсоқ түрде жарақат алған алғашқы АҚШ президенті болды, ол Кэмп-Дэвидте шаңғы тебу кезінде құлап, мойын сүйегін сындырды.

1980 жылғы 28 желтоқсан (жексенбі)

Италияда 100 тұтқыннан тұратын топ Трани түрмесінің ең қауіпті бөлімін басып алып, 19 күзетшіні кепілге алды. Келесі күні таңертең Италияның терроризмге қарсы арнайы күштері "Карабинерилер" түрмеге шабуыл жасап, 19 кепілдің 18-ін құтқарып, тұтқындардың бүліктерін тоқтатты. Жауап ретінде, өзін "Коммунистік күрес жасақтары" деп атаған топ 31 желтоқсанда ГИС-тің қолбасшысының орынбасары, генерал Энрико Кальвалигиді атып өлтірді. Ауғанстанға Кеңес әскерлерінің кірген күнінің бір жылдығында Тегеранда мыңдаған ауғандықтар Кеңес елшілігін басып алып, Кеңес үкіметіне қарсы ұрандар салды. Вашингтон, Нью-Дели, Бонн және Франкфурт қалаларындағы ауғандықтар да наразылық акцияларын өткізіп, Кеңес Одағының бас хатшысы Леонид Брежневтің және Ауғанстанның бас хатшысы Бабрак Кармалдың суреттерін өртеп жіберді.

1980 жылдың 30 желтоқсаны (сексенбі)

1978 жылы 3 қарашада бір саяхатшы Сан-Диего, Калифорния қаласының 19 жасар Питер Леонард Робертсонның денесін тапты. Ол Ұлы Каньондағы Пима нүктесінде серуендеу кезінде құлап қайтыс болған. Вильнюс телемұнарасы, 1071 фут (326 метр) биіктігімен Литвадағы ең биік құрылыс болып табылады және Совет үкіметімен 6 жарым жыл бойы салынғаннан кейін Литов ССР-інің астанасында ашылды.