Кіріспе

Корея ақыны (1908–1967)

Ю Чи Хван (хангул=유치환; 1908–1967), сонымен қатар өнер есімі Чонма (хангул=청마) арқылы танымал, ХХ ғасырдың көрнекті корей ақыны болды.

Өмірбаян

Ю Юн-сан провинциясында дүниеге келген. Ол кем дегенде он томдық өлең жинағын жариялаған. Жапон отаршылдығы жылдары ақын оккупациялық билікпен ынтымақтастық еткен. 2005 жылы Баңхари, Дундок мёны, Геоже қаласы, Оңтүстік Кёнсан провинциясындағы ақынның қабірінде оның бюсті мен бес ескерткіш ашылды, әрқайсысына оның өлеңдерінен үзінділер жазылған. Ю жапондық Тойояма орта мектебінде төрт жыл оқыған, содан кейін Кореяға оралып, Донграе орта мектебін бітірген. 1927 жылы Йонхи колледжінің (қазіргі Йонсей университеті) гуманитарлық факультетіне қабылданды, бірақ бір жылдан кейін оқуын тастап кетті. 1937 жылы «Физиология» (Саенни) журналын басқарды. 1940 жылдың сәуір айында Маньчжурияға көшті. 1946 жылдың маусымында Кореяға оралғаннан кейін Тонгён мәдени қауымдастығын (Тонгён мунхуа хёопхое) құрды және бірнеше басқа да ұйымдарға қосылды. 1952 жылы Тэгудегі «Поэзия және поэтика» (Сива сирон) үйірмесіне қатысты, ал 1955 жылы Кёнсан-Намдо ақындарының үйірмесі шығарған «Жасыл арпа» (Чонмаэк) журналының жариялануын ұйымдастырды. 1957 жылы Корея ақындары қоғамын құрды. Оның марапаттарына Сеул мәдениет сыйлығы, Корея өнер академиясының Еңбегі үшін марапат (Есурвон гонгносан) және Пусан мәдениет сыйлығы жатады. 1967 жылдың 13 ақпанында дүниеден озды. Ақынның туындылары өлім мен мәнсіздікке қарсы күресу ниетімен сіңген, бұл – адам өмірінің табиғи жағдайы. Бұл ниет ақынның рухани ізденісімен байланысты, сондықтан оның поэзиясында алуан мағыналар кездеседі. Бір жағынан, жапон империализмінің соңғы жылдарындағы қиын жағдайлардың тарихи контекстінде мазохистік ашу мен қатал жігер байқалады, ал екінші жағынан, адамзатқа тағдырланған өлімде өмірге деген қайырымдылық пен қайғылы сезімдер орын алады. Өмірлік күш пен қайғының осы екі параллель бейнесі оның ең танымал өлеңдерінің бірі – «Ту» (Gitbal) өлеңінде жақсы көрсетілген. Ту – бұл сезімтал сана, ол адамзатқа деген қайырымдылық пен көк теңіз бейнеленген утопияға деген құштарлықты бірдей сезініп, ақырында сол утопияға жете алмайды. Өмірлік күшті зорлықпен сүюге және күшті жігермен мәнсіздікті жеңуге тырысқандықтан, Ю Чихван «өмірлік күш» немесе «өмір» мектебінің ақыны ретінде танымал; ал оның өлеңдерінің жоғары поэтикалық тақырыптарды еркін жеткізуіне байланысты сыншылар оның туындыларында қазіргі корей поэзиясында сирек кездесетін еркектік поэтикалық әлемді көреді.

Аудармадағы шығармалары

"Уақыт суреттері", Ким Хён Чан аударған. Verbum: Madrid, 2005.
"Жел мен толқындар: төрт заманауи корей ақыны"; Санг Иль Ли аудармасы және кіріспесі. Asian Humanities Press: Berkeley, Cal., 1989.
"Көк айғыр: Ю Чиханның өлеңдері", Сун Ир Ли аударған. Homa & Sekey Books, 2011.
"Корей әдебиеті бүгін": "Ю Чи Хван өлеңдері: "Кешкі жарқырау"" және т.б. 2-том, 2-сан, 11-бет;
"Ю Чи Хван өлеңдері: "Нарцисс"" және т.б. 4-том, 4-сан, 6-бет;
"Ю Чи Хван өлеңдері: "Қапа" және т.б. 6-том, 1-сан, 11-бет.