Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батыс Африкадағы мемлекет (1834–1857)
Country in West Africa (1834–1857)
Мэриленд Республикасы (Мэриленд Тәуелсіз мемлекеті, Мэриленд Африкада, Мэриленд Либерияда) – Батыс Африкада 1834 жылдан 1857 жылға дейін, қазіргі Либерия құрамына енгенге дейін болған мемлекет. Алғашқы қоныс 1834 жылы АҚШ-тың Мэриленд штатынан босатылған африкалық-американдық құлдар мен еркін афроамерикандықтармен құрылды, бұл Мэриленд штатының отарлау қоғамының қолдауымен жүзеге асты. Ірі Америка отарлау қоғамы 1816 жылы құрылды. Ол Батыс Африкадағы Либерия колониясына мыңдаған бос түрлі-түсті адамдардың қоныстануын қолдады. Бастапқыда Миссисипи (Африкадағы Миссисипи), Кентукки (Африкадағы Кентукки), Джорджия, Пенсильвания және Луизиана штаттарының отарлау қоғамдары құрған жеке қоныстар да болды. Нью-Джерси колониясын құру жоспарланған. 1838 жылы бұл африкалық-американдық қоныстар Либерияның Достастығына біріктірілді, ол 1847 жылдың 26 шілдесінде Америка отарлау қоғамынан тәуелсіздігін жариялады. Мэриленд колониясы Либерия Достастығынан бөлек қалды, себебі отарлау қоғамы аймақтағы сауда монополиясын сақтап қалуды қалады. 1841 жылдың 2 ақпанында Африкадағы Мэриленд штаты Мэриленд Тәуелсіз мемлекеті болып жарияланды. 1853 жылғы тәуелсіздік туралы референдумнан кейін, мемлекет 1854 жылдың 29 мамырында Харпер қаласын астана етіп, Либериядағы Мэриленд деген атпен тәуелсіздігін жариялады.
The Republic of Maryland (also known variously as the Independent State of Maryland, Maryland in Africa, and Maryland in Liberia) was a country in West Africa that existed from 1834 to 1857, when it was merged into what is now Liberia. The area was first settled in 1834 by freed African American slaves and freeborn African Americans primarily from the U. S. state of Maryland, under the auspices of the Maryland State Colonization Society. The larger American Colonization Society was founded in 1816. It supported the settlement of thousands of free people of color to its colony of Liberia, in West Africa. There were also initially separate settlements founded by state colonization societies of Mississippi (Mississippi in Africa), Kentucky (Kentucky in Africa), Georgia, Pennsylvania, and Louisiana. A New Jersey colony was planned. In 1838, these African American settlements were united into the Commonwealth of Liberia, which declared independence from the American Colonization Society on July 26, 1847. The Maryland colony remained separate from the Commonwealth of Liberia, as the colonization society wished to maintain its trade monopoly in the area. On February 2, 1841, Maryland in Africa became the Independent State of Maryland. Following an independence referendum in 1853, the state declared its independence on May 29, 1854, under the name Maryland in Liberia, with its capital at Harper.
Тарих
Америкалық отарлау қоғамы 1816 жылы құрылды, оның бір себебі – 1804 жылы елге тәуелсіздік әкелген Гаитидегі құлдар төңкерісі және оның салдарынан туындаған алаңдаушылықтар еді. АҚШ-тағы құлдарды азат етудің салдарынан қорқыныш туды. Осы кезеңде құл иелері мен құлдарды жоюшылар әр түрлі себептермен, африкалық американдықтарды Африкаға тасымалдау жобасында ынтымақтасты. Олар мұны «қайта оралу» деп есептеді, бірақ сол кезде африкалық американдықтардың көпшілігі АҚШ-та туған және өздерін британдықтардан гөрі америкалықтардай сезінді. Құл иелері бостандыққа шыққан африкалық американдықтар өздерінің құл қоғамдарының тұрақтылығына қауіп төндіреді деп сенді. Нат Тернердің 1831 жылғы көтерілісі оңтүстік штаттарды қорқытып, Гаитиде болғандай тағы бір құл көтерілісі мен елдің басып алынуынан қауіптендірді. Аболиционистер, олардың көпшілігі дін қызметкерлері, құл иелерін өз діндері арқылы құлдарын азат етуге (бостандыққа шығаруға) көндіруді үміттенеді, сонымен қатар АҚШ-тағы африкалық американдықтарға қатысты кемсітушіліктер туралы алаңдады. Батыс Африкаға көшіруді қолдағандар африкалық американдықтар онда жақсы үкімет құрады деп сенді (немесе сенгендей болды); бастапқыда белгісіз колониялар түрінде, содан кейін ақ нәсілділердің нәсілшілдігінен, кемсітушілігінен және экономикалық қанаушылығынан алыс елдер ретінде. Мыңдаған бостандыққа шыққан африкалық американдықтар колонияларға көшіп барса да, көптеген африкалық американдықтар бұл жобаға қарсы болды, АҚШ-та туғандықтарын мойындап, өмірін жақсартуды қалады. АҚШ-тың Мэриленд штатындағы афроамерикандықтардың арасында бостандыққа шыққандардың саны артып келеді. Америка революциясынан кейінгі алғашқы екі онжылдықта құлдардың шамамен 25%-ы азат етілді, себебі құл иелері соғыстың идеяларына шабыланды. Сонымен қатар, еңбек нарыбының өзгеруіне байланысты құлдардың қажеттілігі азайды. Келесі екі онжылдықта штаттың солтүстік бөлігінде бостандыққа шыққан африкалық американдықтардың саны айтарлықтай өсті, олардың көпшілігі штаттың және оңтүстіктің ең ірі қаласы Балтиморда шоғырланды. Бірақ, олардың көп бөлігі тасымалдауға жіберілген жоқ.
The American Colonization Society was founded in 1816, in part due to alarms over the violence of the Haitian slave revolution and its aftermath, which resulted in independence for that country in 1804. Fears were raised about the effects of emancipation of slaves in the United States. In this period, both slaveholders and abolitionists collaborated on the project to transport free blacks to Africa, though for different reasons. They suggested it was "repatriation", but by this time most African Americans were native born in the United States, and said they were no more African than the Americans are British. Slaveholders believed that free blacks threatened the stability of their slave societies. Nat Turner's rebellion of 1831 panicked Southerners, who feared another slave uprising and seizure of the country, as had recently happened in Haiti. Abolitionists, many of them ministers, hoped to persuade slaveholders through their religion to manumit (free) their slaves and also worried about the discrimination faced by free blacks in the United States. Those who supported relocation to West Africa believed (or said they believed) that the African Americans would create there better polities; first as some vague type of colonies, then countries, away from white prejudice, discrimination, and economic exploitation. While thousands of free blacks did relocate to the colonies, most free African Americans opposed this project, claiming the right of their birth in the United States and wanting to improve their lives there. The U. S. state of Maryland had an increasing proportion of free blacks among its African American population. During the first two decades after the American Revolution, about 25% of blacks were freed, in part because slaveholders were inspired by the war's ideals. Practically, changing labor needs meant that fewer slaves were required. In the next two decades the number of free blacks increased markedly in the northern part of the state, and many congregated in Baltimore, the state's and the South's largest city. Nowhere near that number were actually transported.
Палмас мысығының қоныстануы
Болашақтағы Мэриленд Республикасында Мэриленд отарлау қоғамы алғашқы қоныстанған аймақ 1834 жылы Палмас мүйісі болды, ол Америка колониясының қалған бөлігінен оңтүстікке қарай орналасқан. Отарлау қоғамының ұйымдастырушылары Африкалық американдықтарды Батыс Африкаға көшіру арқылы жаңа сауда байланыстарын құруға болатынын ойлады. Колония 1834 жылдың 12 ақпанында Африкадағы Мэриленд (кейде Либериядағы Мэриленд деп те аталады) деп аталды.
The first area in the future Republic of Maryland to be settled by the Maryland Colonization Society was Cape Palmas, in 1834, somewhat south of the rest of the American colony. The Colonization Society organizers thought they could establish new trading ties by relocating African Americans to West Africa. The colony was named Maryland in Africa (also known as Maryland in Liberia) on February 12, 1834.
Джон Браунның тұқымдас құрттары
1836 жылы Отарлау қоғамы алғашқы аралас нәсілдік губернаторы Джон Браун Руссвурмды (1799–1851) тағайындады, ол өліміне дейін оннан астам жыл губернатор болып қызмет етті. Руссвурм африкалық американдықтардың Африкадағы Мэрилендке көшіп келуін ынталандырды және ауыл шаруашылығы мен сауданы қолдады. Ол 1830-1834 жылдар аралығында Америка Отарлау қоғамының колониялық хатшысы болып жұмыс істей бастады. Ол сонымен қатар «Либерия геральды» газетінің редакторы болып та жұмыс істеді. 1835 жылы Американың отарлау саясатына наразылық білдіргендіктен ол осы лауазымынан бас тартты. 1838 жылы Африканың батыс жағалауындағы бірнеше американдық қоныстар бірігіп, Либерия Республикасын құрды, ол 1847 жылдың 26 шілдесінде тәуелсіздігін жариялады. 1851 жылы екі американдық саяхатшы «Либериядағы Мэриленд» халқының саны 900-ден 1000-ға дейін екенін, онда төрт шіркеу және алты мектеп бар екенін хабарлады. Либериядағы Мэриленд колониясы тәуелсіздігін сақтап қалды, себебі Мэриленд штатының Отарлау қоғамы аймақтағы сауда монополиясын сақтағысы келді. 1841 жылдың 2 ақпанында Африкадағы Мэриленд штаты мемлекеттік мәртебесін жариялады және Мэриленд штаты атанды. 1847 жылы Мэриленд штатының Отарлау қоғамы АҚШ Конституциясына негізделген Либериядағы Мэриленд Конституциясы мен заңдарын жариялады.
In 1836 the Colonization Society appointed its first mixed race governor, John Brown Russwurm (1799–1851), who served as governor for more than a dozen years, until his death. Russwurm encouraged the immigration of African Americans to Maryland in Africa, and supported agriculture and trade. He had begun his career working as the colonial secretary for the American Colonization Society between 1830 and 1834. He also worked as the editor of the Liberia Herald. He resigned this post in 1835 to protest America's colonization policies. In 1838, a number of other American settlements on the west coast of Africa united to form the Commonwealth of Liberia, which declared its independence on July 26, 1847. Two American visitors in 1851 reported the population of "Maryland in Liberia" to be between 900 and 1,000, with four churches and six schools. The colony of Maryland in Liberia remained independent, as the Maryland State Colonization Society wished to maintain its trade monopoly in the area. On February 2, 1841, Maryland in Africa declared its statehood and became the State of Maryland. In 1847 the Maryland State Colonization Society published the Constitution and Laws of Maryland in Liberia, based on the United States Constitution.