Сараево қор биржасы – Босния және Герцеговинадағы бағалы қағаздар саудасының орталығы. 2001 ж. құрылған, 2002 ж. жұмысын бастады. Брокерлерге арналған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сараево қор биржасы немесе SASE – Босния және Герцеговинаның Сараево қаласында жұмыс істейтін қор биржасы.
The Sarajevo Stock Exchange or SASE is a stock exchange which operates in Sarajevo, Bosnia and Herzegovina.
Тарих және құрылымы
Сараево қор биржасы (SASE) 2001 жылдың 13 қыркүйегінде құрылды және 2002 жылдың 12 сәуірінде сауда-саттықты бастады. Ол Босния және Герцеговина Федерациясындағы бағалы қағаздармен сауда-саттық жасаудың орталық алаңы ретінде құрылды, ал Серб Республикасымен бірге соғыстан кейінгі Босния және Герцеговинаны құрайды. SASE акционерлік қоғам ретінде тіркелді. Оның сегіз құрылтайшы мүшесі болды. Бағалы қағаздар туралы заңға сәйкес, SASE мүшелері тек Босния және Герцеговинада тіркелген, бағалы қағаздармен сауда-саттықпен ғана айналысатын заңды тұлғалар – брокерлік үйлер ғана бола алады. Биржаның бастапқы капиталы 200 000 Бам (1 Бам = 0,51 €) құрады. SASE мүшелерінің барлығы Босния және Герцеговина Федерациясының Бағалы қағаздар жөніндегі комиссиясынан бағалы қағаздармен сауда жасауға лицензия алуы міндетті. Тек SASE мүшелері бекіткен және брокерлік емтиханды сәтті тапсырған брокерлерге ғана сауда жасауға рұқсат беріледі. Бағалы қағаздар жөніндегі комиссия емтиханды қабылдау және лицензияны жою тәртібі мен шарттарын анықтайды. Брокердің Агенттік берген жарамды лицензиясы болуы керек. Қазіргі уақытта SASE-де 16 мүше бар, олардың кеңселері Босния және Герцеговина бойынша орналасқан, көпшілігі елдің астанасы Сараевода. Акционерлер жиналысы төрт жылдық мерзімге бес мүшеден тұратын қадағалау кеңесін сайлайды. Қадағалау кеңесі стратегиялық жоспарлаумен және күнделікті операцияларды басқаратын Биржаның басқарушысын тағайындайды. Сараево қор биржасының және Вена қор биржасының (Wiener Börse) басқарма мүшелері 2006 жылдың 21 наурызында өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды. Осылайша Босния және Герцеговина – Румыния, Хорватия және Сербиядан кейін – Будапешт қор биржасы мен Вена қор биржасымен ынтымақтастық туралы келісім жасасқан Оңтүстік-Шығыс Еуропаның төртінші қор биржасы атанды. Меморандум Сараево мен Вена биржалары арасындағы ынтымақтастықты күшейтуге негіз салады. Бірінші бірлескен жоба – индекс.
The Sarajevo Stock Exchange (SASE) was founded on 13 September 2001 and commenced trading on 12 April 2002, as a central marketplace for trading in securities in the Federation of Bosnia and Herzegovina, which together with Republika Srpska, makes up the post war Bosnia and Herzegovina. The SASE was founded as a joint stock company. It had eight founding members. According to the Securities Law, SASE members can only be legal entities brokerage houses whose sole activity is trading in securities, with headquarters in Bosnia and Herzegovina. The founding capital of the exchange was BAM 200.000 (1 BAM = 0.51 €). All SASE members must be licensed for securities trading by the Securities Commission of the Federation of Bosnia and Herzegovina. Only those brokers authorized by the SASE members, who have passed a brokers' exam are allowed to trade. The Securities Commission defines the manner and conditions for taking the exam and for revoking the licence. A broker is required to hold a valid licence issued by the Agency. The SASE currently has 16 members, whose headquarters are spread around Bosnia and Herzegovina, the majority being in the country's capital, Sarajevo. The shareholder assembly elects a five member supervisory board for a four year term. The supervisory board appoints the Manager of the Exchange who is in charge of the strategic planning and daily operations. The members of the management board of the Sarajevo Stock Exchange and Wiener Börse (Vienna Stock Exchange) signed a memorandum of understanding on 21 March 2006. This made Bosnia and Herzegovina – after Romania, Croatia and Serbia – the fourth Southeast European stock exchange to enter into a cooperation agreement with the Budapest Stock Exchange and the Wiener Börse. The memorandum of understanding lays the foundation for closer collaboration between the exchanges of Sarajevo and Vienna. The first joint project was an index.
Өнер көрсету
Сараево қор биржасының алғашқы жылдары өнімділігі күрт өсті. 2002 жылдан бастап нарықтық капитал шамамен жиырма есеге көтеріліп, 2005 жылдың соңында 3,3 миллиард еуроны құрады. Алғашқы бірнеше жылда орташа тәуліктік сауда көлемі де күрт өсіп, 2005 жылы 1,5 миллион еуроға жетті. Сараево қор биржасының басты индексі – BIFX 2002 жылдың соңында 1,264,20-ден 2005 жылдың соңында 4,045,57-ге дейін өсті. 2019 жылдың сәуір айында нарықтық капитал 5,36 миллиард Бам құрады, ал 2020 жылы орташа тәуліктік сауда көлемі 541,031 миллион Бам болды.
The performance of the Sarajevo Stock Exchange exploded in the first few years. From 2002, market capitalization rose by around twenty times and, at the end of 2005, it was €3.3 billion. The average daily trading volumes also soared in the first few years and hit €1.5 million by 2005. The leading index of the Sarajevo Stock Exchange, the BIFX, rose from 1,264.20 at the end of 2002 to 4,045.57 points at the end of 2005. In April 2019, market capitalization was BAM 5.36 billion, while the average daily trading volumes in 2020 were at BAM 541.031 million.