Кіріспе
Фин саясаткері Тимо Юхани Соини (30 мамыр 1962 жылы туған) – фин саясаткері, «Финдер партиясының» (Finns Party) негізін қалаушы және бұрынғы төрағасы. Ол 2015 жылдан 2017 жылға дейін Финляндия Премьер-министрінің орынбасары, ал 2015 жылдан 2019 жылға дейін Сыртқы істер министрі қызметін атқарды. 2000 жылы Эспоо қалалық кеңесіне, 2003 жылы Финляндия Парламентіне депутат болып сайланды. 2009 жылғы Еуропалық парламент сайлауында ол Финляндия бойынша ең көп жеке дауыс жинап (барлық дауыстың шамамен 10%), «Финдер партиясының» Еуропалық парламенттегі алғашқы өкілі болды. 2009 жылдан 2011 жылға дейін Еуропалық парламент мүшесі болды, содан кейін Финляндия Парламентіне қайта оралды. 2011 жылғы парламент сайлауында оның партиясы дауыстардың 19,1%-ын алды, бұл фин медиасы тарапынан «таң қалдыратын» және «ерекше» деп сипатталды. Соини өзі барлық үміткерлердің арасында ең көп дауыс жинады, Уусимаа сайлау округінде Финляндияның Сыртқы істер министрі Александр Стубб пен Қаржы министрі Йирки Катайненді артта қалдырды. «Хелсинг Саномат» газеті «Тимо Соини сайлау тарихын жаңартты» деген қорытынды жасады. Соини Еуропалық Одақтың қаржылық көмек және қауіпсіздік механизмдерін халықаралық деңгейде сынға алатын белгілі бір саясаткерлердің біріне айналды. 2015 жылғы парламент сайлауынан кейін оның партиясы коалициялық үкіметке қосылды, ал Соини 2015 жылдың мамырында Премьер-министрдің орынбасары және Сыртқы істер министрі болды. 2017 жылдың наурыз айында Соини 2017 жылдың маусым айында «Финдер партиясының» төрағасы лауазымынан кететінін мәлімдеді, бұл партия төрағасын сайлауға қатысты қызу бәсекеге әкелді. Юсси Халла ахо партияның жаңа төрағасы болып сайланғаннан кейін – бұл Премьер-министр Юха Сипиля мен «Финдер партиясының» арасындағы қарым-қатынастың уысуына себеп болды – Соини жаңа парламенттік фракция құру және үкіметте қалу ниетін білдірді, бұл партияда жарылысқа алып келді. Соини және басқа да партиядан шығарылған депутаттар партиядан қуылды. Соини 2019 жылғы парламент сайлауына қатыспады және сайлаудан кейін көп ұзамай саясаттан кетуін хабарлады.
Timo Juhani Soini (born 30 May 1962) is a Finnish politician who is the co founder and former leader of the Finns Party. He served as Deputy Prime Minister of Finland from 2015 to 2017 and Minister of Foreign Affairs from 2015 to 2019. He was elected as a member of the Espoo city council in 2000, and the Parliament of Finland in 2003. In the 2009 European Parliament election, he won a seat in the European Parliament with Finland's highest personal vote share (nearly 10% of all votes), becoming the first member of the Finns Party in the European Parliament. He was a member of the European Parliament from 2009 until 2011, when he returned to the Finnish Parliament. In the 2011 parliamentary election, his party won 19.1% of the votes, which was described as "shocking" and "exceptional" by the Finnish media. Soini himself won the most votes of all candidates, leaving behind the Finnish Foreign Minister Alexander Stubb and the Minister of Finance Jyrki Katainen in their Uusimaa electoral district. Helsingin Sanomat concluded that "Timo Soini rewrote the electoral history books". Soini has become one of the internationally best known critics of European Union bailouts and safety mechanisms. Following the 2015 parliamentary election, his party joined a coalition government and Soini became Deputy Prime Minister and Minister of Foreign Affairs in May 2015. In March 2017, Soini announced that he would step down as Chair of the Finns Party in June 2017, causing a hotly contested leadership election. After the selection of Jussi Halla aho as new party chairman – prompting a break between Prime Minister Juha Sipilä and the Finns Party – Soini declared his intention to form a new parliamentary group and remain in the government, causing a split in the party. Soini was subsequently expelled from the party along with the other defector MPs. Soini did not take part in the 2019 parliamentary election and announced soon after the election that he was leaving politics behind.
Ерте өмір және білім
Тимо Соини 1981 және 1982 жылдары екі жазда Linkosuo Oy азық-түлік компаниясында жұмыс істеді және 1983 жылдан 1992 жылға дейін Kehittyvän Suomen Nuorten Liitto (Дамушы Финляндияның жастар лигасы) бас хатшысы және төрағасы болды. Ол 1988 жылы Хельсинки университетін саяси ғылым магистрі дәрежесімен бітірді, саяси теория мамандығын таңдады. Оның әскери шені – капрал.
Жеке өмір
Ол католик дінін шын жүректен ұстанады, бұл оның Ирландияға жасаған көптеген сапарларындағы тәжірибелерінің нәтижесінде болды. (Финляндияда католик шіркеуі 11 мың мүшесі бар шағын діни қауымдастық). Сондай-ақ, ол папаның коммунизмге және дінсіздікке қарсы тұруының ықпалында болды. Соини Израиль мемлекетімен достығын көп рет жария етті. BBC хабарлағандай, Соини – ағылшын футбол клубы «Миллуоллдың» жанкүйері. 2011 жылға дейін Соини Эспоо қаласының Каита ауданында, Үлкен Хельсинки аймағында тұрды және 1968 жылдан бері сол үйдің пәтерінде өмір сүрді. Ол үйленген және екі баласы бар. Университет профессоры және саяси талдаушы Ян Сандберг мырза Соинидің шешендік өнері мен қарапайым халыққа жағымды сөйлеу қабілеті, сондай-ақ күрделі нәрселерді оңай түсіндіре білуіне назар аударды. Соини үкіметке Премьер-министрдің орынбасары және Сыртқы істер министрі ретінде кірді.
АҚШ-пен қарым-қатынас
Ол АҚШ-қа жиі сапарлап, бірнеше беделді жиынға шақырылды, мысалы, Президент Барак Обама өткізген Ұлттық дұғалық таңғы асқа. Ол сондай-ақ американдық консервативті ақпарат құралдарында, мысалы Fox News арнасында еуропалық мәселелерге қатысты пікір білдірді. Финляндияда Соини 2014 жылдың сәуір айында консервативті бұрынғы президенттік үміткер Мишель Бахман сияқты жоғары лауазымды американдық саясаткерлерді қабылдаған.
Климаттың өзгеруі
2011 жылдың қаңтар айында Соини Финляндияны климаттың өзгеруіне қатысты барлық халықаралық келісімдерден шығуға шақырды. Оның пікірінше, эмиссиямен сауда жасау Еуропадағы ірі қаржылық қылмыс есебінде қарастырылады. Еуропалық Одақтың эмиссиялық сауда жүйесі 2005 жылы енгізілді. Соини энергия және қоршаған ортаға салынатын салықтардың соңғы өзгерістерін жоюды қалады. Ол: «Жасыл салықтар – өзіңнің аяғыңа оқ тигізгенмен тең» деген тұжырымды айтты. Жасыл партиядан депутат Орас Тинккинен Соиниді климаттық шешімдерді тежеп тұрғандығы үшін, ал социал-демократ депутат Миапетра Кумпула Натри Финляндияны климат саясатының Солтүстік Кореясы деп атағаны үшін сынға алды. Соинидің сөзіне сүйенсек, ол партияның климаттық саясаты бағдарламасының үстінде бір жарым жыл жұмыс істеген. Жарияланған бағдарлама бір жыл бұрынғы Металл одағының құжатынан, оны бұрынғы қызметкері Матти Путконен жазып, қазір «Фин партиясында» жұмыс істеп жүрген.
Дін
Соини - діншіл католик. Оның діни және моральдық мәселелерге қатысты пікірлері абортқа, гомосексуализмге және әйелдерді дін қызметкерлеріне бекітуге қарсылық білдіруді қамтиды. Соини 1988 жылы лютерандықтан Рим католицизміне ауысты. Католицизм Финляндиядағы діни азшылық, ел тұрғындарының шамамен 0,3% католик болып табылады.
Аборт
2018 жылдың мамыр айында Соини католик дінінің өкілі ретінде Ирландиядағы аборт референдумын сынады, бұл Сипиля кабинетінің және Финляндия үкіметінің аборт құқықтарын қолдау туралы ресми позициясына қарамастан жасалды.