Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хорватияда фильм жасау
Filmmaking in Croatia
ХХ ғасырдың басында
Хорватияда кино өте ерте пайда болғанмен, 20 ғасырдың басында фильмдер көбінесе бірнеше жанкүйерлердің ғана қызығушылығында болды, олардың ішінде ең белгілілері – Сплиттегі Иосип Караман және кейін Загребтегі Октавиян Милетич. 1906 жылы Загребте алғашқы тұрақты кинотеатр ашылды. Жосип Халла 1911 және 1912 жылдары алғашқы деректі фильмдерді түсіріп, режиссерлік етті. Алғашқы толық метражды фильм – 1917 жылы шыққан Арсен Маас режиссерлік еткен «Бркко у Загребу» фильмі болды. Одан кейін сол жылы Ака Бинички режиссерлік еткен «Матия Губец» фильмі жарық көрді. Бұл фильмдердің ешқайсысы қазірге дейін сақталмаған. Мәдениет және медиа министрлігі сонымен қатар жылына шамамен 60 минут анимациялық фильмдерді, сондай-ақ Хорватияда бұрынғы Югославия елдерінен гөрі мәдени құндылығы жоғары деректі және тәжірибелік фильмдерді бірлесіп қаржыландырады. 4,5 миллион халқы бар елде кинотеатрларға орташа есеппен 2,7 миллион билет сатылады.
Although motion pictures appeared in Croatia relatively early, for most of the early 20th Century film was almost exclusively the domain of a few dedicated amateur enthusiasts, most notably Josip Karaman in Split and, later, Oktavijan Miletić in Zagreb. In 1906, the first permanent movie theater was established in Zagreb. Josip Halla produced and directed early documentaries in 1911 and 1912. The first full length movie was Brcko u Zagrebu released in 1917, and directed by Arsen Maas. It was followed by Matija Gubec, released in the same year and directed by Aca Binički. Neither of these movies survive to this day. The Ministry of Culture and Media also cofinances approximately 60 minutes of animation per year, plus documentaries and experimental films which have a bigger cultural prestige in Croatia then in other countries of former Yugoslavia. National cinema attendances average at 2.7 million tickets bought by a population of around 4.5 million.
Анимация
Хорватиядағы анимация тарихы 1922 жылы Jadran Film компаниясының құрамында Сергей Тагац салған екі қысқа анимациялық роликпен басталады. Содан кейін Dom narodnog zdravlja ұйымы "Ивин зуб (Ivo's Tooth)", "Мацин нос (Kitty's Nose)" сияқты анимацияларды жасады, олардың барлығын 1928 жылы Милан Мариянович режиссерлік етіп, ал Петар Папп суреттерімен бейнеледі. 1929 жылы "Мартин у небо, мартин из неба" деген тұңғыш толыққанды анимациялық қысқаметражды фильм жасалды.
The history of animation in Croatia begins with two short animated commercials by Sergej Tagatz in 1922 as a part of Jadran Film. This was followed by animations produced by Dom narodnog zdravlja such as Ivin zub (Ivo's Tooth), Macin nos (Kitty's Nose), all of which were directed by Milan Marijanović and drawn by Petar Papp in 1928. In 1929, the first completely animated short was made, entitled Martin u nebo, martin iz neba.
Загреб мектебі
Загребтің өзінің анимациялық кино мектебі бар, Zagrebačka škola crtanog filma (Загреб мультфильмдер мектебі). Бұл атау 1959 жылы Канн кинофестивалінде сегіз загребтік мультфильм көрсетілгенде, француз кинотарихшысы Жорж Садуль алғаш рет l'école de Zagreb (Загреб мектебі) деп атады. Мектептің негізі – өзінің символы – кішкентай жылқысымен танымал «Загреб Фильм» продюсерлік компаниясы. Мектептің ең көрнекті мүшесі (бұл ешқашан толыққанды білім беру мекемесі болған емес) Черногорияда туған автор Душан Вукотич, ол 1963 жылы «Сурогат» атты қысқаметражды анимациялық фильмі үшін «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Ол – анимациялық фильм үшін «Оскар» сыйлығын жеңіп алған алғашқы американдық емес режиссер. Басқа маңызды мүшелері – Ватрослав Мимика (кейіннен толықметражды фильмдер түсірген) және Владо Кристал, ол 1960 жылдардың басында авангардтық, эксперименталды мультфильмі «Дон Кихот» (Дон Кихот) тыйым салынғаннан кейін Хорватиядан кетіп қалды. Загреб мектебі 1950 жылдардың анимациясы үшін революциялық болды, өйткені ол Дисней стиліндегі мультфильмдерден бас тартып, авангардтық абстрактілі сурет, конструктивизм және кубизмнің визуалды элементтерін енгізді. Мектептің кемшілігі – ол мультфильмдерден басқа анимация техникаларын пайдаланбады. Сонымен қатар, ол толыққанды индустрия деңгейіне жетпеді, көбінесе көркемдік шеберхана сияқты қалды. 1960 жылдар мен 1970 жылдардың басында Загреб мектебі өте белсенді және табысты болды, бірақ содан кейін хорват анимациясы сөніп, бүгінде ол бұрынғы әлемдік беделіне ие емес.
Zagreb has its own animation film school, Zagrebačka škola crtanog filma (Zagreb Cartoon School). It was given that name at the Cannes Film Festival in 1959, when eight Zagreb cartoons were screened, and the French film historian Georges Sadoul first time named l'école de Zagreb (Zagreb School). The school was based on the production company Zagreb Film, famous for its symbol a little horse. The most notable member of school (which was never a school in a proper, educational sense) was Montenegro born author Dušan Vukotić, winner of the 1963 Oscar for his animated short Surogat. He was the first non American to win the Oscar for animated film. Other important members were Vatroslav Mimica (later a feature filmmaker), and Vlado Kristl, who left Croatia in the early 1960s after the banning of his avant garde, experimental cartoon Don Kihot (Don Quixote). The Zagreb school was revolutionary for the animations of the 1950s, because it abandoned the Disney like cartoon style, and introduced visual elements of avant garde abstract painting, constructivism and cubism. A failure of the school was that it never experimented with other animation techniques than cartoons. Also, it never reached level of proper industry, remaining more like an artistic workshop. The Zagreb school was lively and successful during the 1960s and early 1970s, but after that Croatian animation faded and today it does not have the global role it used to have.
Хорваттар әлемдік кинода
Көптеген хорваттар әлемдік кино саласына үлес қосты, оның ішінде актер және режиссер Раде Шербеджия, актер Горан Вишнич, продюсер Бранко Лустиг және актриса Мира Фурлан. Бұған қоса, Джон Малкович пен Эрик Бана хорват шыққан.
Many Croats have participated in world cinema, including actor director Rade Šerbedžija, actor Goran Višnjić, producer Branko Lustig, and actress Mira Furlan. Furthermore, John Malkovich and Eric Bana are of Croatian ancestry.