Кіріспе

26-шы (Камерундық) жаяу әскер полкі – шотланд армиясының, кейіннен британ армиясының шотландтық жаяу әскер полкі, 1689 жылдан 1881 жылға дейін әрекет етті. Полк алғашқы полковнигінің атымен "Ангус графының полкі" деп аталғанмен, 1751 жылға дейін "Камерондар" деп белгілі болды, сосын 26-шы жаяу полкі деп саналды. Чайлдерс реформасы кезінде 90-шы жаяу полкімен (Пертшир еріктілері) бірігіп, 1881 жылы "Камерондар (Шотландтық мылтықшылары)" полкін құрды. Камерондар өздері 1968 жылы таратылды, яғни бүгінгі күні 26-шы жаяу полкінің тарихын жалғастыратын әскерлік бөлім жоқ.

Құрылу

Ол бастапқыда Конвент лордтарының Камерон гвардиясы ретінде құрылған, Камерондықтардың атымен аталып, олар пресвитериан Ричард Камеронның ізбасарлары еді. Ричард Камерон Стюарт монархтары Карл II және Джеймс VII-нің пресвитериандық дінді тыйым салу және Шотландия шіркеуіне епископтарды таңу әрекеттеріне қарсы Келісімдіктердің күресінде белсенді көшбасшы болған. Бұл қақтығыс Ұлы революциямен аяқталып, 1689 жылдың 14 наурызында Шотландияның Мүліктік Конвенті шақырылды. 11 сәуірде, Англия коронациясы күні, Конвент Джеймстің енді Шотландияның королі емес екенін ресми түрде жариялады және тәжді Уильям мен Мэриге бірлесіп ұсынды. 1689 жылдың наурыз айында Уильям қызметіне үш шотланд полкі Эдинбургке келді, ал Конвентті қорғау үшін жиналған уақытша күштер таратылды. Бірақ, келесі айда, Джеймс, Ангус графы Дуглас маңында Камерондықтардан жасақталған полк құрып, оны Уильям III қызметіне қойды. Бір күнде 1200 адам "барабан соғысы" (белсенді жұмылдыру) немесе сыйлық ақшасыз тіркелді делінеді. Полктің номиналды саны 1200 адамнан, жиырма компанияда, әрқайсысында алпыс адамнан тұрды. Оның ерекше діни тамыры әр компанияда ақсақал болуы керек екендігі және полк капелланының Камерондық болуы керек екендігі туралы ережеде көрінді.

Вильгельм III-дің тұсында қызмет ету

Полк 1689 жылы Шотландия королі Вильгельм II және Англия королі Вильгельм III басқаруымен мемлекеттік қызметке қабылданды. 21 тамызда Дункельд шайқасында Дундидің якобит әскерлерін жеңіп, сол жылғы Дундидің якобит көтерілісінде шешуші бетбұрыс жасады. Полк 1693 жылдың шілде айында Тоғыз жылдық соғыс кезінде Ланден шайқасына да қатысты.

Испания мұрагерлік соғысы

1701 жылы Испания мұрагерлік соғысы басталғанда, он үш полктан тұратын ағылшын экспедициялық күштері Нидерландыға жіберілді. 1702 жылдың басында екінші күш келді, оның ішінде Камерондықтар да болды, және екі топ та мамыр айында соғыс жарияланғанда Марлборо герцогының қолбасшылығындағы үлкен одақтас әскерге қосылды. 1702 және 1703 жылдары әскер бірнеше қалаларды қоршаумен басып алды, бірақ Камерондықтардың қатысуы осы оқиғалардың ешқайсысына тіркелмеген; олар келесі жылы толыққанды қатысуға тиіс еді. Олар 1704 жылдың мамыр айының ортасында Бедбургте науқанына жиналды, ал шілде айының басында Шелленберг шайқасында британдықтардың негізгі шабуылына қатысты. Ондағы жүз отыз адамның он тоғызы қаза тауып, ал алпыс екеуі жараланды. Содан кейін полк шілдеде Бленхайм шайқасында соғысты, онда ол келесі түнде тұтқынға алынған он үш мың адамның бір бөлігін күзетіп, қосымша міндет атқарды. Британдық күш қазан айында Нидерландыға кері тартылды, онда ол қыстақтарға орналасты. 1705 жылы олар Эликсхайм шайқасында шайқасты, бірақ жылдың қалған бөлігі оқиғасыз өтті. Камерондықтар 1706 жылдың сәуір айының соңында қысқы үй-жайларын тастап, мамыр айында 23-і күні Рамильи шайқасына әкелген кеңінен маневрлерге қатысты. Полк негізгі шабуылға қатыспады, бірақ шайқас кезінде қатты оқ атудың әсеріне ұшырап, көп адам қаза тапты. Тамыз айында полковник – қазір Эраль Стейр – шотландтық сұрларға қолбасшылық етуге тағайындалды, ал подполковник Джордж Престон оған полковниктік лауазымға ие болды. Полк жылдың соңғы бөлігінде бірнеше қоршауларда, соның ішінде Атта, Камерондықтардың бір тобы бекіністің қабырғаларына төрт күн бұрын кіріп, берілуге мүмкіндік жасады. 1707 жылғы науқан оқиғасыз өтті, бірақ полк шаршау мен аурудан қатты зардап шекті, бір кезде күресуге қабілетті жүз адамға дейін қысқарды. 1708 жылы полк қысқа уақытқа Ұлыбританияға оралуға ескерту алды, бірақ француз флоты қонуға дайын болмағандықтан кері қайтарылды. Шілдеде олар Оденард шайқасында ауыр зардап шекті, содан кейін Лилль қоршауында қызмет етті. Қамауда олар қыркүйек айының соңында оқ-дәрі конвойын күзетуге бөлінген күштердің бір бөлігі болды; оны Вижендейлде француз күштері ұстады, олар өздері ертіп жүретіндердің шабуылына ұшырады. Француз күштерінің 6 мыңға жуық өлгендері мен жараланғандары болды, ал одақтастардың 9 жүзден астамы. Жылдың соңында Камерондықтар Гентті жаулап алған әскердің бір бөлігі болды, содан кейін олар қыста қалды. Олар 1709 жылы маусымда Генттен шығып, Турнайды қоршау кезінде қорғаныс күшінің құрамына кірді. Қаланы қыркүйек айының басында басып алғаннан кейін, негізгі әскер оңтүстікке қарай жылды. Француз армиясы оларды Монстан тыс кездестірді және олар 9-ы күні қысқа уақыт артиллерия оғымен ұрыс жасады. Бұл шайқаста Камерондықтар майданның ашық бөлігінде болғандықтан, ауыр зардап шекті. Малплаке шайқасы 11-ші күні болды, Камерондықтар британдық жаяу әскердің орталық желісінде болды. Бұл күш бірнеше рет француз ат әскерінің шабуылын жеңіп, француз командирінің жеңілістің басты элементі ретінде бағаланды. Полктің шығындарына оның подполковнигі кірді, ол өз адамдарының басында аттанған кезде атып өлтірілді. 1710 жылдың алғашқы бөлігінде полк Дуайды қоршап тұрған күштердің бір бөлігі болды; олар мамыр айында қарсы шабуылды құрбандықсыз қайтарып жіберді. Алайда, олар кішігірім шайқастарда үнемі аз шығындар шекті және ақырында қоршауда барлығы елу бір адам қаза тауып, жүз тоқсан екі адам жарақат алды. Дуайдың берілгенінан кейін олар Бетунның қоршауын жауып, Генттегі қыстық үй-жайларына оралды. Олар келесі жылдың наурыз айының соңында Генттен ертерек шығып, француз аумағына тез кірді. Жаз бойы олар солтүстік Франция арқылы Марлбороға ілесіп, тамыз айында Бушайнды қоршауда шабуылдаушы әскердің бір бөлігі болды, одан кейін қысқы бөлмелерге оралды. 1712 жылы біраз шешілмеген шайқастан кейін олар Дюнкерк гарнизонына кері шегінді; 1713 жылы Утрехт келісімінен кейін мұндағы бекіністер бұзылды және гарнизон мамыр айында Ниупортқа көшірілді. Олар тамыз айында Дюнкеркке қайтып оралды да, сол жерден Ирландияға қарай кемеге отырды. Кампания кезінде Блэкэддер Камерондықтарға Марлбороу жеті рет алғыс білдіргенін жазды. 26-шы кейіннен соғыстағы төрт ең көрнекті жекпе-жегі үшін "Бленхайм", "Рамилли", "Оуденарде" және "Мальплакет" ұрыс құрметтерін алуға уәкілеттік алды.

ХVІІІ ғасырдың ортасындағы қызмет, 17151767

Камерондықтар 1715 жылдың соңында Ирландиядағы орналасқан жерінен Шотландияға ауыстырылды, онда Бірінші Якобит көтерілісіне қарсы күресуге бұйрық берілді. 1715 жылдың қараша айында полк алты кавалериялық полкпен бірге Престонға жеткізілді, онда қаланың иелігіндегі күшті Якобит күшін тапты. 12 қарашада Камерондықтар бастаған қалаға жасалған шабуыл ауыр шығындармен кері қайтарылды. Келесі күні тағы үш полк келді, және қоршауда қалған Якобит күші шартсыз берілді. Престон шайқасында полк тоқсан екі адамнан, оның ішінде үш жоғары шенді офицерінен зардап шекті. Көтеріліс басылғаннан кейін 1716 жылы Камерондықтар Ирландияға оралды. 1720 жылдың мамыр айында Филип Анструтер полк полковнигі болып тағайындалды. Олар Гибралтарды қоршау кезінде далалық шайқаста болған жоқ, себебі екі тараптан да болған іс-қимылдар тікелей шабуылдарға қарағанда ұзақ қашықтықтан бомбалаумен байланысты болды; тоғыз адам қаза тапты немесе жараларынан қайтыс болды, ал жиырма тоғыз адам жарақат алды. Камерондықтар 1738 жылға дейін Гибралтар гарнизонында болды, содан кейін Миноркаға көшіп, 1748 жылы Ирландияға қайтты. 1751 жылдың 1 шілдесінде полк ресми түрде 26-шы жаяу полкі деп аталды және жаңа, стандартталған полк түстерімен жабдықталды. 1754 жылы полк Шотландияға оралды, содан кейін 1757 жылы Ирландияға оралды, онда олар келесі он жыл бойы қалды. 1760 жылы полковник Эдвард Сэндфорд полковник болып тағайындалды, ал 1763 жылы оның орнына полковник Джон Скотт келді. 10 мамырда 26-шы полкке қарасты 36 сарбаз бен екі офицер Этан Аллен мен Бенедикт Арнольд басқарған күштермен Тикондерога фортында тұтқынға алынды. Екінші жасақ келесі күні Форт-Краун-Пойнтте ешқандай оқиғасыз тұтқынға алынды. Канададағы 7-ші және 26-шы полктердің негізгі күштері жақын арада Квебек провинциясындағы Сент-Жан фортына ауыстырылды. Монреальді басып алуға жасалған 150 адамнан тұратын Аллен басқарған экспедиция 25 қыркүйекте отыз алты Камерондық – қаланың барлық тұрақты гарнизоны – және жергілікті ополчение күштерімен жеңіліске ұшырады. Американдық күш Монреальге қарай жылжыды, ол эвакуацияланды, гарнизонның құрамында 26-шы полктің шағын қалдықтары бар, Сент-Лоуренс өзенімен Квебек қаласына қарай жүзіп кетті. Қарсы жел мен тұманға тоқталған, және американдық артиллериялық батареясы мен канонерлік қайықпен өтуіне кедергі келтірілген кемелер берілді және әскерлер тұтқынға алынды; полк түстері оқшарына оралып, өзенге тасталды, осылайша олардың тұтқынға түсуіне жол берілмеді. Бұл 26-шы полктің Канада үшін болған шайқастарға қатысуын тиімді түрде аяқтады, бірақ бірнеше қашқандар желтоқсанда Квебек шайқасында қорғаушылармен бірге болған болуы мүмкін. 1776 жылдың мамыр айында полкке күш беру үшін жіберілген күштер қала қоршауын алып тастаған күшпен бірге қонды. Американдықтардың үлкен күші Седар шайқасында тұтқындалғаннан кейін, олар 7-ші және 26-шы полк тұтқындарымен алмастырылды, бұл полктарға жазда қайта құруға мүмкіндік берді. 26-шы полк күзенде Нью-Йорк театрына көшірілді және қыста Амбойда (Нью-Джерси) орналасты. Ол 1777 жылдың қыркүйегінде Нью-Джерсиге қарай Ньюаркқа қарай шағын шабуыл жасады, содан кейін Стейтен аралына көшті. Полк 6 қазанда басқа үш полкпен бірге Форт Клинтонға шабуылға қатысты; форт аз шығынмен алынды, бірақ бұл ұзаққа созылған стратегиялық артықшылыққа әкелмеді. Полк Филадельфия науқаны кезінде Стейтен-Айлендте қалды және 1779 жылдың соңында үйге қайтаруға бұйрық берілді. Полк қатарындағы адамдар басқа бөлімшелерге ауыстырылды, ал полк штабы Англияға жаңа күш жинауға оралды. Англияға келгеннен кейін олар Стаффордширге жіберілді, ал 1780 жылдың соңында екі жүз адамнан тұратын күшке ие болды. 1781 жылы ол Шрусбериге көшіп, жылдың соңына дейін 336 адамнан тұратын болды, содан кейін Тайнемут арқылы Шотландияға көшті. Ол 1783 жылдың қазанына дейін Шотландияда қалды, содан кейін Ирландияға көшті. Генерал-лейтенант сэр Уильям Эрскин 1782 жылы полк полковнигі болып тағайындалды және корольге полк атын ресми түрде өзгерту құқығын сұрады. "Камерондық" дәстүрлі атағы 18 ғасырда қолданылмай қалды, сондықтан Эрскин оны қалпына келтіру керек деп санады. Осыған сәйкес, 1786 жылдың ақпан айында полкке "Камерондық" атағын алуға ресми түрде рұқсат берілді. Полк 1787 жылдың мамыр айында 350 адамнан тұратын толық күшпен Корктан шығып, тамыз айында Британдық Солтүстік Америкаға келді. Олар Квебек маңындағы гарнизонға орналасты, 1789 жылы Монреальге, 1790 жылы Ниагара өзенінің бойындағы шекаралық бекеттерге көшірілді. 1792 жылы ол Сент-Джонға көшіп, 1794 жылы Монреальге оралды. 1795 жылдың наурыз айында генерал-майор сэр Чарльз Стюарт полк полковнигі болып тағайындалды. Полк келесі жылдарда Монреаль мен Квебек арасында қозғалыс жасады, 1797 жылы 4-ші полктен көптеген сарбаздарды қабылдады, осылайша оның жаңа күшін он компанияға жеткізді. 1800 жылдың мамыр айында полк Галифаксқа (Нова-Скотия) көшіп, төрт ай бойы гарнизондық міндеттерді атқарды, содан кейін қыркүйекте Англияға қайтты. Бірақ олардың қайтыс жолында үш тасымалдау кемесінен біреуі "Grand Decidée" деген француз каперімен басып алынды, ал әскерлер француз тұтқындарымен алмастырылғанша Англияға оралуға рұқсат берілді. 1801 жылдың наурыз айында генерал-лейтенант Эндрю Гордон полк полковнигі болып тағайындалды.

Мысыр, 1801 1802

1801 жылы мамыр айында полкке Мысырға жол тартуға бұйрық берілді, британ армиясын египеттік науқанда күшейту үшін. Ол шілде айының ортасында генерал Хели Хатчинсон басқаратын күшке қосылып, Александрия қоршауында қызмет етті. Полк қазан айының соңында Англияға қайтып келді, көптеген сарбаздары Мысырда жұққан көз ауруынан зардап шекті. Полкке өз туларында "Египет" әскери наградасын және Сфинкстің суретін тасуға рұқсат берілді, сондай-ақ Сұлтан Селим III жиырма бес офицеріне алтын медальдар табыс етті. Полк 1802 жылы ақпанда Англияға оралды, бұл Франциямен соғысты аяқтаған Амиен шартына қол қойылғанға бір ай бұрын болды. Олар келген кезде көптеген сарбаздар денсаулығына байланысты немесе қызмет мерзімі біткендіктен демобилизацияланды, ал тиімсіз жұмылдыру әрекеттерінен кейін қарашада Шотландияға көшті. Бірақ, онда да жұмылдыру шектеулі болды, сондықтан полк сарбаздарды іздеу үшін Ирландияға дейін жіберуге мәжбүр болды.

Наполеон соғыстары

1803 жылғы мамыр айында Франциямен соғыс қайта басталғанда, Камерондықтар Шотландияның Таулы аймағындағы Форт-Джордж бекінісінде орналасқан еді. Олар шілде айының соңында Стирлингке жеткізілді, онда Армия резерві заңы бойынша шақырылған жауынгерлердің есебінен күшейтілді. 1300-ден астам жаңа жауынгер қабылданып, полк екінші батальонды құруға мүмкіндік алды, екеуінде де жаңа және ескі сарбаздар шамамен бірдей мөлшерде болды. Бірінші батальон желтоқсан айында Ольстерге, ал екіншісі ай соңында соңынан көшті. 1804 жылдың тамызында екеуі де Кургаға көшіп, екі ай бойын ірі маневрлерге қатысты, содан кейін қыстауға қайтты. Желтоқсан айында батальондар қайта ұйымдастырылды: бірінші батальонға тұрақты келісімшарт бойынша алынған, шетелде қызмет етуге міндетті жауынгерлер мен теңізден тысқа жіберуге ерікті болған резервтегілердің барлығы қабылданды, ал тек ішкі қызметке міндетті резервтегілер екінші батальонға ауыстырылды. Осының нәтижесінде бірінші батальонда алты жүз жауынгер қалды, ал екінші батальондағы жауынгерлер саны шамамен екі есе көп болды. Полк 1805 жылы Ганновер экспедициясының құрамында Германияға көшіп, содан кейін елге оралды. Кейін 1809 жылдың қазан айында Испанияға жіберіліп, Пиреней соғысында қатысты, онда 1809 жылдың қаңтарында Коруна шайқасында күш көрсетті, содан кейін Вальхерен кампаниясына Голландияға көшті. Бірақ қатардағы жауынгерлер арасында көптеген аурулар орын алғаннан кейін, соғыс аяқталғанға дейін Гибралтарда гарнизондық міндеттерді атқарды. 1804 жылы екінші батальон құрылып, Ұлыбританияда қызмет етті. Ол 1813 жылы Шотландияда таратылды, ешқашан жауынгерлік қимылдарға қатыспаған.

Ирландиялық қызмет, 18221827

Камерониялықтарға 1821 жылдың мамыр айында Гибралтардан оралуға бұйырылды, бірақ бұл бұйрық күшін жойды, және полк 1822 жылдың қарашасына дейін Фермойдағы жаңа орналасқан жеріне ауыстырылмады, ал 1823 жылдың сәуірінде Корк қаласына көшіп келді. Олар қалада гарнизон болып орналасып, түнде жергілікті жолдарды патрульдеді. Дегенмен, полктің тәртібі осы көшуден ауыр зардап шекті; Гибралтарда олар испан тілінде сөйлейтін жергілікті тұрғындармен аз байланыста болды, ал мұнда қалада еркін араласа алды. Осының салдарынан маскүнемдік және оған байланысты ұсақ құқық бұзушылықтар күрт өсті. 1824 жылдың қаңтар айында полк Кинсейлге, содан кейін қазан айында Тралиге, тағы да бірнеше кіші гарнизонның орталық нүктесіне көшірілді. 1825 жылдың наурыз айында полк сегізден он ротаға дейін кеңейтілді, қазан айында Килдар округінің Наас аймағындағы шашыраңқы бекеттерге көшірілді. 1826 жылы полк Ланкаширдегі кең ауқымды тәртіпсіздіктерге байланысты Англияға шұғыл түрде аттануға бұйрық алды, бірақ көп ұзамай Ирландияға оралып, Дублиндегі Корольдік казармасында гарнизондық қызметке кірісті. 1827 жылдың қаңтар айында полк Ричмонд казармасына көшірілді, ал шілдеде Дублиннен Уотерфорд маңындағы түрлі бекеттерге аттанды. Олар сол жылдың соңында колониялық қызметке дайындалу үшін Англияға жіберілді, қарашада Чатемге келді, онда егде жастағы әскерилер демобилизацияланды.

Үндістан, 18281840

26-шы полк 1828 жылдың мамыр айында ғана Үндістанға аттанды, қыркүйек айында Мадрастағы Форт-Сент-Джорджға жетті; бұл полк Үндістанда қызмет ете бастаған алғашқы рет болды. Олар қараша айында 30-шы жаяу полкінен сарбаздарды қабылдап, қала гарнизонының бір бөлігі ретінде бейбіт және дені сау кезеңді бастады. 1830 жылдың шілдесінде полк Калькуттаға жіберілді, бірақ бірнеше ай бойы Бангалорға жіберу жоспары қарастырылды. Олар солтүстікке қарай Чинсураға жылжыды, содан кейін Солтүстік-Батыс Үндістандағы Карналға қарай марш жасауға бұйрық берілді. Олар желтоқсан айында Чинсурадан шықты, онда холерадан он үш сарбазды жоғалтты, және ұзақ әрі қиын жолдан кейін 1831 жылдың наурыз айының соңында Мерутқа жетті. Олар сексен күн ішінде тоғыз жүз шақырым жол жүрді, кейбір күндері үш шақырымнан да аз қашықтыққа ие болды. Келесі жылдар да тыныш гарнизондық қызметпен өтті, жылына шамамен жиырма сарбаз аурудан көз жұмды. 1834 жылдың 21 тамызында жергілікті әмірмен туған даудың нәтижесінде полк дереу жауынгерлік дайындыққа келтірілді, кейбір кешігулерден кейін 1 қазан күні Марварға аттанды. Бірақ он күннен кейін Жодхпур раджасының британдықтармен бейбіт келісімге келгені және әскердің қажеттілігі болмауы туралы хабар келіп, олар тоқтатылды. 1836 жылдың басында полк Мерутта 3-ші Баффтармен ауыстырылып, оңтүстік-шығысқа, Газипурға көшті. Олар мұнда бір жылға жетпей, желтоқсан айының басында Калькуттаға жол тартты. Бұл марш алты жыл бұрынғы кері сапарға қарағанда әлдеқайда оңай болды, және полк 1838 жылдың 17 қаңтарында Форт-Уильямға жақсы жағдайда жетті. Олар 1838 және 1839 жылдары гарнизонда қалды, бірақ 1840 жылы шетелдегі қызметке дайындалуға бұйрық алды.

Қытай, 1840-1842 жылдар

Полк 1840 жылы 24 наурызда Калькуттадан 900 сарбаздық құрамымен Сингапурге аттанды. 4 шілдеде олар Жоушаньға жетіп, келесі күні ұсақ қарсылықпен қаланы басып алды. 26-шы полк қаланың ішіндегі төбеде орналасты, бірақ ауыр жұмыс, қиын жер және нашар жағдайлар салдарынан көп ұзамай аурулар тарады. Қыркүйек айында полк қаланың ішіне көшті, сол кезде 400 сарбаз ауырып, қазан және қараша айларында әр айда 80-ге жуық адам қайтыс болды. Қараша айында 260 сарбаз Манилаға эвакуацияланды, ал жыл соңына қарай 240 сарбаз көз жұмды, Жоушанда 163 сарбаз ауырып, бар болғаны 110-ы ғана дені сау қалды. Барлық жарамды сарбаздар 7 қаңтарда 1841 жылы Чуенпидің екінші шайқасында басылып алынған Богу бекіністеріне шабуыл жасау үшін солтүстікке жөнелтілді. Келісімге қол жеткізуге жасалған әрекет сәтсіз аяқталғаннан кейін, полк 26 ақпанда Богу шайқасында оларды қайта басып алуға жасалған екінші шабуылға қатысты. Күштер баяу өзен бойымен жоғары қарай жылжып, 24 мамырда Кантонды басып алды, ал 30 мамызда қытайлықтардың қарсы шабуылына тойтарыс берді. Кейін, уақытша келісімге қол қойылғаннан кейін Гонконгқа қайтып келді. Гонконгта демалыста болғанда 26-шы полк тамыз айында Амойға қарсы экспедиция ұйымдастырды, ал желтоқсанның соңында жаңадан жетілдірілген соққылы мылтықтармен жабдықталған Нинбоға дейін жағалау бойымен жылжыды. Олар 1842 жылы 7 ақпанда Нинбоға жетіп, онда гарнизонға орналасты. 9-10 наурыз түнде қалаға шабуыл жасалды, бірақ 26-шы полк қорғанысқа қатыспады. Бірнеше күннен кейін маңындағы екі бекітілген лагерьге шабуыл жасауға экспедицияға қатысты. Мамыр айының басында Нинбодан эвакуацияланды, ал 26-шы полк тағы да солтүстікке қарай Жапуға шабуыл жасауға көшті. Бұл жерде 26-шы полк қызу шайқасқа қатысып, қала басып алынғанша үш сарбаз қаза тапты. Содан кейін полк негізгі күшпен Янцзы өзені бойымен Шанхай мен Нанкинге қарай жылжыды, 21 шілдеде Чжэньцзянды басып алған күштің бір бөлігі болды. Олар 11 тамызда Нанкиннің сыртында түсіп, Нанкин шартына қол қойылғанға дейін сол жерде күтіп, кейін 30 қазанда Гонконгқа жетті. Осы жорықта көрсеткен ерліктері үшін полкке өз туында "Қытай" атағын және айдаһар бейнесін тасуға рұқсат берілді.

Үйге қызмет көрсету, 18431850

Полк 20 желтоқсанда Гонконгтан кемеге шығып, Жаңа жыл қарсаңында Сингапурға келген кезде Бенгалиядағы бекетіне қайтудың орнына Англияға жіберілетіндігі туралы хабарланды. Дегенмен, ол Калькуттаға сапарын жалғастырды, онда 1843 жылдың ақпан айының соңында Англияға аттанғанға дейін бірнеше апта күтті. Полктің құрамында мыңнан астам сарбаз болды, олардың қырық төртеуі жол жүрісінде аурудан қайтыс болды. Англияға қарай сапарлағанда, полк британдық әскердің алғашқы бөлімшесі ретінде Сент-Еленадағы Наполеонның мазарына ресми түрде барып құрмет көрсетті, өйткені полк штабын тасымалдаған кемелердің бірі сол жерге тоқтады. Шілде және тамыз айларында полк Англияның оңтүстік-шығысында гарнизондық міндеттерді атқарды, сапардан кейін қайта жиналғаннан соң қыркүйек айында солтүстікке, Эдинбург қамалына орналасты. Полк қыс бойы тәртіп сақтау мәселелеріне тап болды, себебі сарбаздар Шотландияда болғандықтан оңай қашып кетуге мүмкіндік болды, сондай-ақ Қытай экспедициясы кезінде көптеген тәжірибелі және жауапты сержанттар қайтыс болды немесе қызметтен шығарылды. Осының салдарынан көптеген сарбаздардың қолында көп мөлшерде ақша болды. Алайда, 1844 жылдың көктеміне қарай жағдай көбінесе жайғасып, полк 3 мамырда Брантсфилд Линксте жаңа туларды салтанатты түрде қабылдады. Туларды Шотландиядағы әскерлердің бас қолбасшысы және Эдинбург қамалының губернаторы сэр Нил Дугластың әйелі леди Дуглас табыс етті. Жергілікті тәртіпсіздіктерге байланысты екі аптадан кейін бір бөлімше Дандиге жіберілді, бірақ оны қолдану қажет болмады және үйге қайтып келді. Бұл полктің Шотландиядағы орналасу кезінде атқарған жалғыз белсенді қызметі болды. Тамыз айында полк қаладан шығып, Солтүстік Англияға көшірілді. Ол Ньюкасл-апон-Тайн маңындағы әртүрлі жерлерде қысты өткізіп, 1845 жылдың сәуірінде Манчестерге келді. Қытай экспедициясынан кейін полк әлі де жеткіліксіз болды, ал Шотландиядағы сарбаздыққа алу жұмысының нәтижелері әртүрлі болғандықтан, Манчестерге көшкеннен кейін көп ұзамай "өте нашар" сарбаздар әкелінді. 1846 жылдың сәуірінде полк Эннискилленге көшірілді. Эннискилленнен кейін 26-шы полк оңтүстікке қарай жол тартты және тамыз айында Дублинге жетті. Мұнда ол қыс бойы тұрып, тамыз айында Корк округіне, Буттевантқа көшірілді, ал 1848 жылдың сәуірінде Корк қаласына келді. Ирландиядағы орналасу кезінде бұрынғыдай, полктің көп бөлігі штабтан шалқары орналасқан қалаларға бөлімдер бойынша жіберілді, бұл бөлімдер жиі орналасқан жерін ауыстырып отырды. Полк 1849 жылдың маусымында қайтадан біріктірілді. Сол жылдың тамызында Камерондықтардың екі ротасы Коркқа келген королева Викторияға салтанатты эскорт жасады. Бұл полктің Ирландиядағы соңғы маңызды іс-шарасы болды және оларға желтоқсанда шетелдегі қызметке дайындалуға бұйрық берілді. Полк төрт ротадан тұратын депо және алты ротадан тұратын жеке құрамдық батальон ретінде ұйымдастырылды, олар 1850 жылдың наурыз айында Гибралтарға аттанды және сонда гарнизонға орналасты. Депо мамыр айына дейін Ирландияда қалды, содан кейін Джерсиге көшірілді.

Колониялық қызмет, 1850-1880 жылдар

Депо 1851 жылдың мамыр айында Джерсиден шығып, Монмутширдегі базаға көшті. 1852 жылдың қарашасында полк Вест-Индияға ауыстырылатыны туралы ескертілді, бірақ 1853 жылдың басында сол жерде орналасқан әскерлердің денсаулығына қатысты алаңдаушылықтар туындағандықтан бұл жоспар тоқтатылды және полк Канадаға жіберілді. Монреальға келген күні, 9 маусымда, полк жасағының бір бөліміне жергілікті полицияға тәртіп сақтауға көмектесуге бұйрық берілді, себебі танымал католикке қарсы уағызшы Алессандро Гавацци жергілікті шіркеуде лекция оқып жатқан еді. Халық полиция шебіне шабуыл жасап, шіркеуге кірді; сарбаздар халық шегінген кезде келді және екі топтың арасында тізім құруға тырысты. Алайда, наразылар алға жылжығанда біреулер атуға бұйрық берді, соның салдарынан атыс басталды. Көптеген сарбаздар ауаға атты, бірақ офицердің сигналымен атыс дереу тоқтатылды, дегенмен бірнеше адам қаза тапты. Бұл оқиға жағдайды одан әрі шиеленістірді, сол үшін полк түн бойы көшелердегі жағдайды бақылауға жіберілді. Алғашқы атыс пен кейін болған тәртіпсіздіктерде барлығы қырыққа жуық адам қаза тауып, жараланды. Полк шілдеде Монреальден кетіп, қарашада Квебектен Бермудаға аттанды, онда 56-шы жаяу әскерін алмастырды. 1854 жылдың наурыз айында генерал-майор сэр Филип Бейнбридж полк полковнигі болып тағайындалды. 1855 жылдың сәуір айында полк деподан екі қосымша рота алды, олардың барлығы жаңа сарбаздар еді; деподағы тәжірибелі сарбаздардың көпшілігі Қырым соғысында басқа полктермен қызмет етуге ерікті болды. 1856 жылы олар жаңа Enfield мылтығын алды, бұл тәжірибелі және жаңа сарбаздар үшін оқу бағдарламасын кеңейтуді қажет етті. Сол жылы генерал-майор сэр Джордж Генри Маккиннон полк полковнигі болып тағайындалды. 1865 жылдың шілдесінде полк Бомбейге аттанды, содан кейін Белгаумға көшті. Олар Үндістанда тікелей қақтығысқа түспеді, бірақ 1867 жылдың соңында оларға Әбіссинияға жіберілген экспедициялық күштердің бір бөлігі ретінде қызметке дайындалуға бұйрық берілді. Камерондықтар күштің екінші эшелонының бір бөлігі болды және 31 наурызда 1868 жылы жаңа Snider Enfield мылтығымен жабдықталды. Олар Магдалаға қарай ішкі аймаққа қарай жол тартты, бірнеше күннен кейін тоқтады, ал бір ай күткеннен кейін жаулық әрекеттердің тоқтағаны туралы хабарлама алды. Полк жағалауға қайтып, Бомбейге баратын кемелерге мініп, 11 маусымда сонда келді. Олар осы операция үшін «Әбіссиния» атағын алды, ол ешқандай шығынсыз және жаумен қақтығысқа түспей аяқталды. Бомбейге келгеннен кейін полк Калькуттаға ауыстырылды, онда Дум Думда гарнизон болды. Олар сол жылдың соңында қалаға қайта оралды, ал 1870 жылдың басында Файзабадқа көшірілді. Мұнда олар холера індетіне тап болды, нәтижесінде 34 адам мен олардың отбасы мүшелері қайтыс болды. Дегенмен, 26-шы полк мылтықпен ату бойынша үнді армиясының ең үздік полкі және жалпы британ армиясының екінші үздік полкі ретінде танылды. 1872 жылдың соңында олар Морарға, Гвалиорға көшіп барды, онда олар мушкетпен атудағы жетістіктерін жалғастырды; 26-шы полк 1873 жылы үшінші орынға, ал 1874 жылы бүкіл армияда бірінші орынға ие болды. Полк 1875 жылы Портсмуттегі Кларенс казармасына оралды, онда жаңа Martini Henry мылтығын алды. Жаңа қару стиліне бейімделгеннен кейін, Камерондықтар мақсатты атудың үнділік стандарттарын қайтадан алды және 1876 жылы армияда үшінші орынға ие болды. 1876 жылдың тамызында 26-шы полк Глазгоға жіберілді, ол жерде Галлоугейт казармасына көшірілді. 1878 жылдың басында дипломатиялық дағдарыс кезінде полк шетелдегі қызметке жұмылдырылды және оны толық күшке жеткізу үшін басқа полктерден бірнеше жүздеген резервшілер мен еріктілер қабылданды. Алайда, шілдеде Берлиндегі конгресс соғыстың қаупін болдырмағаннан кейін полк жұмылдырудан босатылды.

Құрастыру және мұрагерлер

1870-ші жылдардағы Кардуэлл реформасының бір бөлігі ретінде, онда бір батальондық полктер бірігіп, Ұлыбританиядағы бір депо мен сарбаздық округін бөлісті, 26-шы полк 74-ші (Гайленд) полкімен байланыстырылды және №59 округке, Хэмилтон қаласындағы Хэмилтон казармасында орналастырылды. Алайда, 1880-ші жылдардың басындағы Чилдерс реформасы депо жүйесін өзгертіп, "аумақтық" екі батальондық полктер құруға кеңейтті. Хэмилтондағы төрт полк қайта ұйымдастырылды, және 26-шы полк енді 90-шы жаяу полкімен (Пертшир еріктілері) байланыстырылды. Екеуі 1882 жылы ресми түрде біріктіріліп, «Шотландиялық Камерундықтар» полкін құрды. Бұл біршама ұзақ атау тез арада «Камерундықтар (Шотландиялық мылтықтар)» деп өзгертілді, содан кейін «Камерундықтар (Шотландиялық мылтықтар)» қазіргі түріне ие болды. Камерундықтар, ең жоғары дәрежелі полк ретінде, 1-ші батальонды құрды; 90-шы полк, кіші болғандықтан, 2-ші батальонды құрды. 26-шы полк жеке полк ретінде 1882 жылдың 26 маусымында соңғы рет шеруге шықты, жаңа жасыл түсті форма киіп. Жасыл түс – мылтық полктерінің дәстүрлі түсі, саптық полктердің қызыл түсінен өзгеше. Оның тулары сақтауға алынды – мылтық полктері, дәстүр бойынша, ту ұстамаған – және 1885 жылы Глазго соборында ресми түрде сақталды.

Дәстүрлер

Діни қозғалыста пайда болғандықтан, полк жаңа сарбаздарына Киелі кітапты олардың жабдығының бір бөлігі ретінде берді, және бұл дәстүр біріктірілгеннен кейін де сақталды. Сонымен қатар, британдық армияда қаруларын шіркеуге алып кіретін жалғыз полк – Камерониялықтар (Шотландтық мылтықтар) еді. Бұл дәстүр Келісім жасаушылар дәуірінде басталған, олар құлшылық қызметтерінің басында жауларды іздеу үшін қарулы күзетшілерді орналастырған. Камерониялықтар британ қызметіне өткеннен кейін де осы әдетті жалғастырды. Олар шіркеудің төрт бұрышына екі күзетшіні қойды. Бұл дәстүр полк тарағанға дейін сақталды. 1751 жылғы біркелкілендіру стандарты бойынша полкқа формасында терең сары түсті қаптама киюге рұқсат берілді, бірақ полк 1691 жылы, құрылғаннан кейін көп ұзамай ақ қаптамалары болған деп еске алынады. Олар, кем дегенде 19 ғасырда, қарапайым формадан гөрі тартан немесе шотландтық клеткалы жемшөп шапқысын киген. 26-шы полк ресми түрде Таулы полк болмаса да, ол 1820 жылдарға дейін тіркелген сыбызғышылар тобын сақтап келді. Полк өз туларында «Корунна» және «Абиссиния» шайқасының құрметтерін, сондай-ақ «Мысыр» деп жазылған Сфинкс белгісін және «Қытай» деп жазылған айдаһар белгісін алып жүрді.