Кіріспе

Филдерді қорғау орталығы (CEC) – Флорида штатының Полк-Сити қаласында 1995 жылы ашылған, пілдерді өсіру және зейнеткерлікке шығару орталығы. CEC-ті 1960 жылдан 2017 жылға дейін Ringling Bros. және Barnum & Bailey циркімен айналысқан Feld Entertainment холдинг компаниясы толығымен қаржылай қолдайды.

Орындауы мен орны

CEC – Үндістан субконтинентінен тыс ең ірі Азия пилінің гендік қоры, себебі дәстүрлі зоопарктарда әдетте орташа есеппен тек бірнеше пил ғана болады. "Фельд Энтертайнмент" компаниясы бұл орталықты пилдер мінез-құлқы мен қорғауын зерттейтін ғалымдардың бас қосылатын орны ретінде жариялайды. Орталық әлемдік зоопарктар мен кооперативтік шараларға пилдерді де, спермасын да береді. Саяхаттайтын цирктер мен орталықтың біріккен тобында 70-тен астам пил бар. Орталық ашылғанда 27 пил болған, оның ішінде 4 ата және 6 бала пил. 2010 жылға қарай орталықта 23 пил туған, соңғысы – қыз пил, оған қызметкерлер «Апрель» деген ат қойған. Бұл орталықтың табиғи ортасы көбінесе бұзылмағандықтан, кейбір пилдерге жайылуға және серуендеуге рұқсат беріледі, бірақ көптеген пилдер цементті сарайларда тізгінмен байланып ұсталады. Жаңа туған пилдерді оқытуға қатысты орталық пен қызметкерлердің суреттері, бұрынғы Консервациялық орталықтың қызметкері Сэм Хэддоктың қайтысынан кейін жарияланды. Сырттан қарағандар орталықтың пилдер үшін қандай мағынаға ие екені туралы екіге бөлінген: оны «көзге түспейтін, өмірге жарамсыз жай», «тамаша», «Америкадағы жетекші пил өсіруші» және «пил балалар фермасы» деп атайды. 2014 жылы "Фельд Энтертайнмент" компаниясы, соның ішінде АҚШ-тың Жануарларды қорғау қоғамынан (Humane Society of the United States) бірқатар жануарларды қорғау ұйымдарынан 25,2 миллион долларлық өтемақы алды, бұл Ringling циркінің қызметкерлері пилдерге қатыгездікпен қарады деген 14 жылдық сот дауының аяқталуын білдірді. Алғашқы сот арызы 2000 жылы Ринглинг сарайының бұрынғы жұмысшысы тарапынан берілген, кейіннен ол сотқа көмектескен жануарларды қорғау ұйымдарынан кем дегенде 190 000 доллар алғаны анықталды. Сот судьясы оны «негізінен жалақы алатын талапкер» деп атады, оған сенімсіздікпен қарады және сотқа шағымдануға құқығы жоқ екенін айтты. 2009 жылғы сот отырысынан кейін судья зорлық-зомбылық туралы айыптауларды жоққа шығарды.

Денсаулық туралы мәлімет

1999 жылы орталық жануарларды қорғау туралы заңға сәйкес USDA инспекциясынан өте алмады, себебі оның ұстау саясаты талаптарға сай келмеді. Осы кезде кем дегенде бір туберкулез жағдайы тіркелді. 2000 жылдың маусым айында Орталыққа қарсы осы мәселелер бойынша жергілікті сотқа іс қозғалды. Іс қозғаушылар – АҚШ-тағы Жануарларға қатыгездік жасауды болдырмау жөніндегі қоғам, Жануарларды қорғау институты, Жануарлар әл-ауқаты институты, Жануарлар қоры және Ринглинг Брос компаниясының бұрынғы қызметкері Том Райдер болды. 2009 жылдың соңында сот бұл істі қарастырудан бас тартты, себебі ASPCA және басқа да талапкерлер жеке азаматтар ретінде Feld Entertainment-ке қарсы іс қозғауға құқылы емес деп шешім шығарды, өйткені олар осы әрекеттерден зардап шеккен жоқ. Заң бойынша азаматтардың сотқа шағымдану құқығы заңда белгіленгенімен, сот бұған рұқсат бермеді. Сот істің мән-жайларын қарастырмады, сондай-ақ Ринглингтегі филдерді қатаң түрде байлап ұстаған видеожазбаларды да қарастырмады. Әртүрлі құқықтанушылар бұл шешімнің заңдық негіздеріне күмән келтірді. Ринглинг бауырлары мен Барнум & Бейли өкілдері жеңіске жеткендерін мәлімдеді және қорғаныс шараларын Том Райдердің ниеттеріне және оның жануарларды қорғау ұйымдарымен байланысына күмән тудыруға бағыттады. 2003 және 2004 жылдары Консервациялық орталықтың өкілдері Орталыққа USDA инспекторларынан жақсы баға алғанын хабарлады. 2006 жылы орталық туберкулез жағдайына байланысты карантинге алынды. Ауруға тек бір ғана жануар шалдыққан сияқты. Ринглинг бауырлары орталықта тұратын зейнеткер цирк филдерінің орташа өмір сүру ұзақтығы 70 жылға дейін жетеді деп мәлімдеді, бірақ орталықта өлген ең үлкен филдердің жасы 55 және 62 жас деп көрсетілген. Бірнеше жас филдер Ринглингтің меншігінде қайтыс болды, бірақ олар орталықта емес, Ринглинг бауырларының гастрольдік көрсетілімдері кезінде өлді. Орталықтағы филдер, тұтқындықта өмір сүретін бақшадағы филдерге қарағанда ұзақ өмір сүруі мүмкін (олардың орташа өмір сүру ұзақтығы 42 жылды құрайды), бірақ браконьерлерден қорғалған жабайы филдердей ұзақ өмір сүре алмайды, олар әдетте 65 немесе 70 жылға дейін өмір сүреді.