Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ертедегі фланцты құйма темір жол
Early kind of flanged cast iron railway
Платвей – теміржолдың, трамвайдың немесе вагон жолының ерте түрі, онда рельстер құйма темірден жасалған. Олар негізінен 1830 жылға дейін 50 жыл бойы қолданылды, бірақ кейбіреулері одан кейін де қолданылып келді. Платвейлер L пішіндес рельстерден тұрады, онда рельстегі фланц дөңгелектерді бағыттайды, жиектік рельстерден айырмашылығы – онда дөңгелектердің фланцтары оларды жол бойымен жүргізеді. Платвейлер бастапқыда жылқымен тартылатын, бірақ кейін кабельдік тартылым және кішкентай локомотивтер де пайдаланылды. Платвейдің пластиналары құйма темірден жасалған, көбінесе оларды пайдаланған темір зауыттарында өндірілген. Көптеген желілерде бұл жүйе дөңгелекті темір (кейінірек болат) "жиекті рельстерге" алмастырылды, бұл бұрылыстар радиусын ұлғайту арқылы қайта жайғастырумен бірге оларды локомотивтерді пайдалануға жақсы бейімделген қазіргі заманғы теміржолдарға айналдырды. Платвейлер Оңтүстік Уэльсте және Дина орманында ерекше танымал болды, кейбір жағдайларда бұрынғы жиекті рельстерді алмастырды. Басқа да маңызды платалы жолдар: Хей теміржолы, Глостер және Челтенхэм теміржолы, Суррей теміржолы, Дерби каналы теміржолы, Килмарнок және Трон теміржолы, Корнуоллдағы Портреат трамвай жолы, Шропширдегі Коалбрукдейл желілері.
A plateway is an early kind of railway, tramway or wagonway, where the rails are made from cast iron. They were mainly used for about 50 years up to 1830, though some continued later. Plateways consisted of L shaped rails, where the flange on the rail guides the wheels, in contrast to edgeways, where flanges on the wheels guide them along the track. Plateways were originally horsedrawn but, later on, cable haulage and small locomotives were sometimes used. The plates of the plateway were made of cast iron, often fabricated by the ironworks that were their users. On most lines, that system was replaced by rolled wrought iron (and later steel) "edge rails" which, along with realignment to increase the radius of curves, converted them into modern railways, better suited to locomotive operation. Plateways were particularly favoured in South Wales and the Forest of Dean, in some cases replacing existing edge rails. Other notable plateways included the Hay Railway, the Gloucester and Cheltenham Railway, the Surrey Iron Railway, the Derby Canal Railway, the Kilmarnock and Troon Railway, the Portreath Tramroad in Cornwall, and lines at Coalbrookdale, Shropshire.
Плиталар мен рельстер
Пластиналар әдетте тас блоктарға немесе тіреулерге сүйеніп, жүктемені жерге таратуға және рельстер мен пластиналар арасындағы қашықтықты (өлшемді) сақтауға арналған. Пластиналар көбінесе құйма темірден жасалған және әр өндірушіге байланысты көлденең қимасы әртүрлі болған. Олар көбінесе өте қысқа, әдетте 3 фут (1 метр) ұзындығында, бір блоктан екінші блокқа дейін созылатын. L-тәрізді пластиналық жол 1787 жыл шамасында Джон Карр (Шеффилд Парк кеніші) жер астында пайдалану үшін енгізді. 1788 жылы Джозеф Батлер (Честерфилдке жақын Вингерворт) ұқсас флангалы пластиналарды қолданып, желі салды. Плиталық рельстердің белді жақтаушысы Бенджамин Оутрам болды, оның алғашқы желісі Кричтегі карьерлерден Кромфорд каналындағы Бульбридж Уорфқа дейін салынды. Алғашқы пластиналар сынғандықтан, әртүрлі көлденең қималар қолданылды, мысалы, астынан екінші флангасы бар. Кейіннен кейбір желілер пластиналарды тіреулерде қолдау үшін орындықтарды енгізді, ал ұзындығы 2 метрге (6 фут), кейіннен 3 метрге (9 фут) дейін ұзартылған темір пластиналар бірнеше тіреу блогын қамтыды.
The plates of a plateway generally rested on stone blocks or sleepers, which served to spread the load over the ground, and to maintain the gauge (the distance between the rails or plates). The plates were usually made from cast iron and had differing cross sections, depending on the manufacturer. They were often very short, typically about 3 feet (1 m) long, able to stretch only from one block to the next. The L section plateway was introduced for underground use in about 1787, by John Curr of Sheffield Park Colliery. Joseph Butler, of Wingerworth near Chesterfield, constructed a line using similarly flanged plates in 1788. A leading advocate of plate rails was Benjamin Outram, whose first line was from quarries at Crich to Bullbridge Wharf on the Cromford Canal. The early plates were prone to break, so different cross sections were employed, such as one with a second flange underneath. Some lines later introduced chairs to support the plates on the blocks, and wrought iron plates, increasing the length to 6 feet (2 m) and, later, 9 feet (3 m), spanning several sleeper blocks
1789 жылы Лестерширдегі Нанпантан мен Лафборо арасындағы желіде Уильям Джессоп 3 фут (1 метр) ұзындығындағы жиекті рельстерді, рельстің бойындағы күшті арттыру үшін "балық ішек" (fish bellying) конструкциясымен қолданды. Алайда, Бенджамин Оутрам және Компанияның (Баттерли темір зауыты) серіктесі болғаннан кейін, ол Суррей темір жолын және Килмарнок-Трун темір жолын пластиналық жолдар ретінде жобалады, бірақ олардың арасында (1803 жылы) Руабон Брук трамвайын жиекті рельстік жол ретінде жобалады.
In 1789, on a line between Nanpantan and Loughborough, Leicestershire, William Jessop used edge rails cast in 3 feet (1 m) lengths, with "fish bellying" to give greater strength along the length of the rail. However, after he became a partner in Benjamin Outram and Company (Butterley Iron Works) he designed the Surrey Iron Railway and the Kilmarnock and Troon Railway as plateways, though between these (in 1803) he designed the Ruabon Brook Tramway as using edge rail.
Бірлескен пластина мен рельс
Сыртқы жағында фланцы бар, фланцты дөңгелектермен қосымша пайдалануға арналған баламалы конструкция, Монмутшир канал компаниясының желісінде заманауи теміржол ретінде қайта құрудан аз уақыт бұрын сәтсіз сынақтан өтті. Бұл идеяны 1861 жылы Торонто трамвай жүйесі қабылдады. Атпен жүретін вагондар дөңгелек фланцтары ішкі жағында болатын, жоғарғы, сыртқы бөлігіндегі edgerail ретінде жүрді. Қаптал рельс кең табанды сыртқы фланц құрады, бұл вагондардың дайын емес көшелерден өтуіне мүмкіндік берді. Бұл комбинация Торонто өлшемі деп аталатын ерекше, кеңірек еңіс өлшемін қажет етті.
An alternative design, with the flange on the outside designed to be additionally used with flanged wheels, was unsuccessfully trialled on the Monmouthshire Canal Company's line shortly before its reconstruction as a modern railway. That idea was taken up in 1861 by the Toronto streetcar system. Horsecars ran on the upper, outer part as edgerail, with the wheel flanges on the inside. The edge rail formed an outside flange for a broad foot which allowed wagons to pass through the unmade streets. That combination necessitated a unique, broader gauge of known as the Toronto gauge.
Операциялар
Ертедегі пластмасса жолдар әдетте жол ақысы негізінде жұмыс істеді, кез келген жылжымалы құрам иесі өз вагондарын жолдарда пайдалана алды. Кейде монополиялық жағдайдың туындауын болдырмау үшін пластмасса жол компаниясына өз вагондарын пайдалануға тыйым салынатын. Глостер және Челтенхам темір жолы сияқты кейбір жолдар бір рельстік болды, және олардың арасында жиі өтпелі тізбектер орналастырылған. Бір рельстік учаскелер вагондарды жүргізушілерге бір тізбектен екіншісіне көрінуге мүмкіндік беру үшін және қажет болған жағдайда қарсы қозғалысты күтуге мүмкіндік беру үшін жасалған. Дегенмен, Surrey Iron Railway, Kilmarnock and Troon Railway, Monmouthshire Railway and Canal Company трамвай жолдары және Severn and Wye Railway сияқты басқалары толық немесе ішінара екі рельстік болды.
The early plateways were usually operated on a toll basis, with any rolling stock owner able to operate their wagons on the tracks. Sometimes, the plateway company was forbidden to operate its own wagons, so as to prevent a monopoly situation arising. Some plateways, such as the Gloucester and Cheltenham Railway, were single track, with passing loops at frequent intervals. The single track sections were arranged so that wagon drivers could see from one loop to the next, and wait for oncoming traffic if necessary. However, others, such as the Surrey Iron Railway, the Kilmarnock and Troon Railway, the Monmouthshire Railway and Canal Company tramroads, and the Severn and Wye Railway, were wholly or partly double track.
Артықшылықтары мен кемшіліктері
Дөңгелектері фланцсыз болғандықтан, плиткалық жолмен жүретін арбалар қалыпты жолдармен да жүре алатын. Плиткалық жолдар бос тастар мен құммен бітеліп, тозуға себеп болатын. Қабырғалық жолдар тас кедергісінің алдын алды. Тас блоктар ағаш ұйықтарға қарағанда артықшылыққа ие болды, себебі олар жолдың ортасын аттардың есілген аяқтары үшін толықтай бос қалдырды, бірақ ағаш ұйықтар тас блоктардан артықшылыққа ие болды, себебі олар жолдың кеңеюіне жол бермеді. Кейбір трамвай жолдарының ені ондаған жылдар бойы аралықтан аттар өтуінен кейін бірнеше сантиметрге артты, бірақ дөңгелек осінде бос болғандықтан, дөңгелектерді әдетте шайбалармен сәл реттеуге болады. Тегіс деңгейдегі өткелдерді толық тегіс жасауға болады, арбалар жолдан өткеннен кейін фланцтармен қайтадан бекітіледі.
Because they had un flanged wheels, wagons that ran on plateways could also run on ordinary roads. Plateways tended to get obstructed by loose stones and grit, leading to wear. Edgeways avoid the stone obstruction problem. Stone blocks had an advantage over timber sleepers because they left the middle of the track unhindered for the hooves of horses, but timber sleepers had an advantage over stone blocks because they prevented the track from spreading. The gauges of some tramroads increased by a couple of inches after decades of horses passing up the middle but, being loose on the axles, the wheels could usually be adjusted slightly with washers. Level crossings could be made truly level, the carts being re engaged with the flanges once across the roadway.
Бұрынғы оқиғалар
Тақта жолдардан бұрын арба жолдары пайда болған, олар ағаштан жасалған рельстерді қолданған. Көне түріне қарамастан, трамвай тақталарына ұқсас эффект беру үшін тас блоктарына ойылған жиектері бар Haytor Granite Tramway жолы 1820 жылы салынған, ол тақта жолдармен бір замандас болды.
Even older than plateways were wagonways, which used wooden rails. Despite its ancient appearance, the Haytor Granite Tramway, the track with ledges cut in stone blocks to produce a similar effect as tram plates, was contemporary with plateways, being built in 1820.