Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Теодор Пьер Бертен (2 қараша 1751 – 25 қаңтар 1819) – түрлі тақырыптар бойынша елу шамасындағы еңбектің авторы, бірақ ол негізінен Сэмюэл Тейлордың стенографиясын француз тіліне бейімдеуі және Францияға қазіргі заманғы стенографияны енгізуімен есте қалады. Провинс қаласында (Сен және Марна) Луи Бертен, парламенттік заңгер, мен Луиза Митантье отбасында туған Бертен, аудармашы болып жұмыс істеу үшін Лондонға барар алдында ағылшын тілін оқытқан. Ол Ұлыбританияда болған кезінде Тейлордың стенографиясын зерттеді және 1791 жылы Парижге оралғаннан кейін Тейлордың «Стенографияның немесе қысқаша жазудың әмбебап жүйесі үшін стандарт белгілеуге арналған эссе» кітабын француз тіліне аударды. Ол оны 1792 жылы «Стенографияның толық және әмбебап жүйесі немесе барлық тілдерге қолданылатын қысқартылған жазу тәсілі» деген атпен жариялады. 1795 жылы Француз Ұлттық Конвенты оған осы жұмысты жалғастыру үшін жылдық грант берді. Оның кітабы 1795 жылы екінші, 1796 жылы үшінші, ал 1803 жылы төртінші рет басылды. Ол Директория кезінде үкімет үшін жұмыс істеуді жалғастырды, бірақ Консулат және Бірінші Империя оның қызметтерін пайдаланбады. Реставрация кезінде ол француз Парламенті үшін стенографиялық қызмет құрды және бизнес лицензияларын басқару басқармасында (Régie des Droits Réunis) мемлекеттік қызметке орналасты. 1817 жылы ол консервативті «Le Moniteur Universel» журналының стенографы болды. Ол 67 жасында Парижде қайтыс болды.
Théodore Pierre Bertin (2 November 1751 – 25 January 1819) was the author of fifty odd works on various subjects, but is primarily remembered as the person responsible for adapting Samuel Taylor's shorthand to the French language and introducing modern shorthand to France. Born at Provins (Seine et Marne) to Louis Bertin, a parliamentary lawyer, and Louise Mitantier, Bertin taught English before travelling to London to work as a translator. He studied Taylor shorthand during his time in Britain and, on returning to Paris in 1791, translated into French Taylor's book An essay intended to establish a standard for a universal system of Stenography, or Short hand writing, publishing it in 1792 under the title Système universel et complet de Stenographie ou Manière abrégée d'écrire applicable à tous les idiomes (A complete and universal system of stenography or an abbreviated manner of writing applicable to all languages). In 1795, the French National Convention gave him an annual grant to continue this work. His book went into a second edition in 1795, a third in 1796 and a fourth in 1803. He continued to work for the government during the Directory, but the Consulate and First Empire did not employ his services. Under the Restauration, he established a stenographic service for the French Parliament and took a government post in the administration of business licenses (Régie des Droits Réunis). In 1817, he had become stenographer for the conservative journal Le Moniteur Universel. He died, aged 67, in Paris.
Бертиннің қысқартуы
Оның бастауларына қарамастан, Бертиннің жүйесі аса жылдам болған жоқ, бірақ оның ең маңызды артықшылығы – оқылуының оңайдығы еді. Әрбір дыбысқа Тейлордың жүйесінен көбінесе алынған, өте ерекше символдар берілді және соңғы дауыстылар үшін бірнеше символ қосылды. Тейлор сияқты, Бертин де сөздің басында немесе соңында келмейтін дауыстыларды жойды. Бұл кейбір күмәнді жағдайларға әкеп соқты, бірақ стенографтарға сөйлеу жылдамдығымен жазуға мүмкіндік берді. 16 негізгі әріп, сондай-ақ бастауыш және соңғы әріптерден тұратын Бертиннің схемасы – қаламды қағаздан көтермей жазуға болатын алғашқы жүйе болды. Ол сонымен қатар, жиі қолданылатын сөздерді жазу үшін аббревиатуралар мен бастауыш әріптерді пайдаланды. Оның әдісін кейіннен Гипполит Превост, ал одан соң Альберт Делоней ортақ күшпен жақсартты.
Despite its roots, Bertin's system was not especially fast, but it did have the advantage of being highly readable. Each sound had a very distinctive symbol, largely carried over from Taylor's system, and added a few more symbols for final vowels. Also, like Taylor, Bertin eliminated all vowels that were neither at the beginning nor end of a word. This caused some ambiguity, but it did enable stenographers to write at the pace of speech. Composed of 16 basic letters, plus initials and finals, Bertin's scheme was the first that could be written without ever lifting the pen. It also employed abbreviations and initials to save time with common words. His method was ultimately substantially improved by Hippolyte Prévost and later by Albert Delaunay.