Португалияның Сея қаласы: географиясы, тарихы және мәдениеті

Кіріспе

Сея – Португалияның Гуарда округіндегі муниципалитет. 2021 жылы халық саны 21 755 адамды құрады, ал қалалық халқы шамамен 7 000 адамды шамамен құрайды. Сея 1986 жылдың 3 шілдесінде қала мәртебесіне ие болды. Муниципалитет Португалия материгінің ең биік тау тізбегі – Серра-да-Эстреланың солтүстік-батыс беткейінде орналасқан, оның ең жоғары нүктесі 1993 метрді құрайды. Қазіргі әкімі – Антонио Лучано Сильва Рибейро, ол Социалистік партиядан сайланды. Муниципалитеттің мерекесі – 3 шілде. Сеяда жыл сайын CineEco кинофестивалі өтеді, ол экологиялық және табиғат тақырыбындағы фильмдерге арналған.

География

Муниципалитет солтүстігінде Нелас және Мангуальде муниципалитеттерімен, солтүстік-шығысында Гувеямен, шығысында Мантеигаспен, оңтүстік-шығысында Ковиланмен, оңтүстік-батысында Арганилмен және батысында Оливейра до Госпитальмен шектеледі. Осы муниципалитетте Португалияның материктік бөлігіндегі ең биік нүктесі – Торре, Серра-да-Эстрела тауында, 1,993 метр биіктікте орналасқан. Сея муниципалитеті Серра-да-Эстреланың үлкен бөлігін қамтиды және Португалиядағы жалғыз табиғи шаңғы курорты – Vodafone Ski Resort, Лорига қауымының шегінде орналасқан. Серра-да-Эстреланың батыс беткейінде орналасқан Сея қаласының биіктігі 550 метрді құрайды. Муниципалитет климаты қоңыржай, жазда температура орташа, қыста суық болады, Серра-да-Эстреланың ең биік бөліктерінде өте төмен температуралар мен қар жауын, кейде көп қар жауады. Жауын-шашын режиміне келетін болсақ, шілде және тамыз айларын қамтитын қысқа құрғақ маусым бар. Коимбрадан 98 км, Гуардадан 67 км, Визеуден 45 км, Лиссабоннан 298 км және Портодан 163 км қашықтықта жатыр. Негізінен Nacional 17 және Nacional 231 тас жолдары арқылы қызмет көрсетеді, олар A25, A24 және IP3 тас жолдарына қосылуға мүмкіндік береді. Табиғи лагунадан салынған Lagoa Comprida бөгеті – Серра-да-Эстреладағы негізгі су қоймасы. Бұл жоғарғы массивтегі ең үлкен көл және оның жоғары гидроэлектрлік потенциалы 1911 жылы бөгеттің салынуына әкелді, бұл Португалияда осы сипаттағы алғашқы инженерлік жұмыстардың бірі болды.

Тарих

Сея қазіргі орналасқан жеріндегі алғашқы адамдардың іздері Рим заманына дейінгі кезеңге дейін барып жетеді, б.з.д. IV ғасырда Турдули тайпасы Сенна деген атпен елді мекен құрған. Турдулилер Ногейра орнында, Сантана және Карвальха-ду-Утейру төбелері арасында кастро салды. Үш кішкентай кастро стратегиялық тұрғыдан оны қорғады, біреуі Сан-Ромауда, екіншісі Крестелода және үшіншісі қазіргі Сеяда. Травансинья, Лорига және Сан-Ромауда кастролардың қалдықтары әлі де сақталған. Римдіктер Иберия түбегіне басып кірген кезде, лузитандықтар сол кезде Монтес Герминий деп аталған таулы аймақты өздерінің штаб-пәтері етіп алды, бұл жаулап алушылар үшін үлкен кедергі болды. Алайда, бұл генерал Галбаның 30 мың лузитандық тау тұрғынын қырғынға ұшыратуына тосқауыл болмады. Римдіктер аймақтың иелері болғаннан кейін, Ногейрадағы Иберия кастросын римдік "Сивитас Сена" деп өзгертіп, оны сол атпен Опидоға айналдырып нығайтты. Кейіннен, 8-шы ғасырдан бастап, вестготтар мен маврлар оны басып алды. Иберия түбегін христиандар қайта басып алған кезде, қала Фернандо Магнадан маврлардан толыққанды түрде босатылды, ол оның бекінісін қайта жаңартты. Осы оқиға туралы монах Силас жазған жылнамада шабуылдың қатыгездігі және христиандардың Опидо Сена тұрғындарын қалай қорқытып, Опидо Висенсеге (қазіргі Висеу) қарай қашқындыққа ұшыратқаны айтылады. Португалия ұлттығының қалыптасу кезеңінде, Тереза Леонның күйеуі Бермудо Перес Сея қамалында көтеріліс ұйымдастырды. Бірақ ол сәттілікке жете алмады, себебі Афонсо I бұл туралы естіп, әскерімен оған қарсы шығып, қамалды қоршап алды. Келесі жылы ол көрсеткен қызметтері үшін Сеяның жерін және оның қамалын Жоао Виегасқа сыйлады. Бірнеше жылдан кейін, 1136 жылы ол ауылға алғашқы жарғыны берді, оны Civitatem Senam деп атады. Содан кейін Афонсо II 1217 жылғы желтоқсанда, Португалияның Дуарте 1433 жылғы желтоқсанда, Афонсо V 1479 жылғы тамызда және, соңында, Мануэль I 1510 жылғы 1 маусымда басқа жарғылар да берілді. 1910 жылы Португалия Республикасы құрылғанға дейін Сеяда соңғы республикалық митинг өтті. Бұл митинг 25 қыркүйекте өтті және оны Сеяның тумасы Афонсо Коста басқарды.

The primitive human presence on where Seia lies today dates back to pre Roman times, when a settlement was founded by the Turduli, around the 4th century BC, under the name Senna. The Turduli built a castro in the place of Nogueira, between the hills of Santana and Carvalha do Outeiro. Three smaller castros strategically defended it, one in São Romão, another in Crestelo and a third in what is now Seia. There are still remains of castros in Travancinha, Loriga and São Romão. When the Roman invasion of the Iberian Peninsula took place, the Lusitanians made the mountain range, then called Montes Hermínios, their headquarters, which became a strong hurdle for the invaders. This did not, however, prevent General Galba from massacring 30,000 Lusitanian mountaineers. When the Romans became lords of the land, they then transformed the Iberian castro of Nogueira into the Roman "Civitas Sena", which was fortified when it became an Ópido with the same name. It was later occupied by the Visigoths and the Moors, the latter from the 8th century onwards. At the time of the Christian Reconquest of the Iberian Peninsula, the town was definitively conquered from the Moors by Fernando Magno, who rebuilt its fortification. About this episode, the chronicle of monk Silas recounts the violence of the attack and how the Christians put the occupants of Ópido Sena into flight, towards Ópido Visense (now Viseu). During the time of formation of the Portuguese nationality, Bermudo Peres, Teresa of León's brother in law, started a revolt in the castle of Seia. He was unsuccessful, as Afonso I, having learned of this, went to meet him with his forces and expelled him from the castle. In the following year, he donated the domains of Seia and its castle to his servant João Viegas in recognition of services rendered. A few years later, the sovereign granted the first charter to the village in 1136, designating it Civitatem Senam. Other charters followed, such as the one granted by Afonso II, in December 1217, that of Duarte of Portugal, in December 1433, that of Afonso V, in August 1479, and, finally, that of Manuel I, on 1 June 1510. It was in Seia that the last republican rally was held before the establishment of the Portuguese Republic in 1910. This rally took place on the 25th of September and was chaired by Afonso Costa, a local of Seia.