Кіріспе

Васа қалашығы – АҚШ-тың Миннесота штатындағы Гудхью округінде орналасқан қалашық. 2000 жылғы халық санауы бойынша халқы 872 адамды құрады. Қалашықтың бір бөлігі Ұлттық тарихи орындар тізіліміндегі Васа тарихи ауданының құрамына кіреді. Васа қалашығы 1858 жылы құрылған және Швецияның Густав I (Густав Васа) құрметіне аталған. Бұл қалашық бұрын Матсонның қонысы, Васа және Васа ауылы сияқты әртүрлі атаулармен белгілі болған.

Тарих

1853 жылы Ханс Маттсон бұл аймаққа қоныстанған алғашқы еуропалық болды. Кейіннен ол көптеген швед отбасыларын өзіне қосылуға шақырды. Отбасылар тобы Матсон қонысы деп аталды. Кейіннен елді мекенді Реформация кезінде Швеция патшасының атын таңдаған жергілікті швед шіркеуінің құрметіне Васа деп атады. 1851 жылы АҚШ үкіметі мен Жоғарғы Дакота Сиуксы Траверс-де-Сиу келісімін жасады, осы арқылы қазіргі Миннесотаның батыс және оңтүстік бөлігі, Васаның дамыған аймағымен бірге, АҚШ жеріне айналды. АҚШ басшылары батысқа қарай кеңейтуді ұстатқан кезде, Дакота халқының қарсылығына қарамастан, еуропалықтардың аймаққа қоныстануы қарқынды жүрді, ал 1851 жылғы келісім осы үдерісті одан әрі күшейтті. 1854 және 1880 жылдар аралығында Васа алғашқы 10 отбасыдан асып, Гудхью округінде 4300-ден астам тұрғын тіркелді. 1800 жылдары ауыл орталығында 19 ғимарат салынды. Васа ауыл шаруашылығында гүлденді және 1950 жылға дейін алғашқы Миннесота ауылдық пошта қызметінің маршрутында АҚШ пошта бөлімі орналасқандығымен ерекшеленді. Кейін негізгі кәсіпорындар жабылып, өсім тоқтап қалды. Бүгінде алғашқы ауылдың орны, шіркеу мен жетімдер үйі Васа тарихи ауданы ретінде Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. Бұл Миннесотадағы ең жақсы сақталған ерте шведтік қоныс, сол дәуірдің сәулет үлгілерін көрсетеді, одан швед текті американдықтар Миннесотадағы мәдени бейнелерді алып келеді. Қоғамның бір бөлігі Васа тарихи ауданы ретінде Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. Васа 1853 жылы швед иммигранттары-шаруалармен құрылған. Халқы жиырмасыншы ғасырда айтарлықтай азайғанмен, ауданның сәулеті мен ландшафты жақсы сақталған, ал Ұлттық тізілімге ұсынылуында ол «Миннесотадағы алғашқы шведтік колониялардың ең толық сақталғаны» деп сипатталған. 1861 жылы салынған Ескі Васа швед лютеран шіркеуі қазір жергілікті швед тарихының мұражайы болып табылады. Васа балалар үйі бастапқыда шіркеуде орналасқан, кейіннен оның жанында жеке ғимарат салынды.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 41,2 шаршы миль (106,6 км), оның ішінде 41,0 шаршы миль (106,1 км) құрлық және 0,2 шаршы миль (0,5 км) (0,49%) су алабын құрайды. 19 мемлекеттік тас жолы (MN 19) және 7-аудандық бульвары округтың негізгі бағыттарының екеуі болып табылады.

Демография

2000 жылғы санақ бойынша, ауылдық округте 872 адам, 293 шаруашылық және 239 отбасы тұратын. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 21,3 адам (8,2/км²) құрады. Тұрғын үйлердің орташа тығыздығы 7,6/км² (2,9/км²) шамасында 310 бірлікке жетті. Ауылдық округтің нәсілдік құрамы: 99,08% ақ нәсілді, 0,11% афроамерикалық, 0,23% американдық үндістер, 0,11% басқа нәсілдерден және 0,46% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,80% құрады. 293 шаруашылықтың 42,0% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 68,9% - бірге тұратын жұбайлар, 5,8% - күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 18,1% - отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 13,0% жеке адамдардан тұрады, ал 6,1% - 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдар. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,98 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,29 адамды құрады. Ауылдық округте халық жас бойынша таралып кеткен: 30,3% - 18 жасқа дейінгілер, 6,5% - 18-24 жас аралығындағылар, 27,2% - 25-44 жас аралығындағылар, 25,1% - 45-64 жас аралығындағылар және 10,9% - 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Медианалық жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 106,6 еркек келеді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 106,1 еркек келеді. Шаруашылықтың медианалық табысы 53 281 доллар, ал отбасының медианалық табысы 56 688 долларды құрады. Ер адамдардың медианалық табысы 33 750 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 22 500 долларға тең. Ауылдық округте жан басына шаққандағы табыс 23 629 долларды құрады. Отбасылардың 3,0% және халықтың 4,9% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 4,6% және 65 жастан асқандардың 8,1% осы санатқа жатады.

Белгілі тұлғалар

Ханс Матсон, Васа жерін қоныстанған алғашқы еуропалық, кейін Миннесота штатының мемлекеттік хатшысы және Үндістандағы АҚШ Бас консулы қызметін атқарды. Джон Линд, Миннесотаның 14-ші губернаторы және президент Вудро Вильсон басшылығымен Мексика революциясында саяси агент болды. Фрэнк И. Джонсон, Миннесота сенаторы. Эрик Норелиус, Миннесота лютерандығының алғашқы қайраткері, Васадағы шіркеу мен жетімхананы құрды.