Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Нигериялық тарихшы (1846 1901) The Rev. Сэмюэл Джонсон (24 маусым 1846 29 сәуір 1901) - англикандық діни қызметкер және йоруба тарихшысы.
Nigerian historian (1846 1901)
The Rev. Samuel Johnson (24 June 1846 – 29 April 1901) was an Anglican priest and historian of the Yoruba.
Өмірбаян
Сэмюэл Джонсон 1846 жылы 24 маусымда Сьерра-Леонедегі Фритаун қаласында Генри Эругунжинми Джонсон мен Сара Джонсонның жеті баланың үшіншісі болып дүниеге келді. Оның әкесі, өзіне йоруба есімімен Эругунжинми деген есімді берген, 1810 жылы Ойо империясының астанасы Ойо-Иле қаласында туған. Генрих Ойо тайпасының Омоба (принц) болды және 18-ғасырдағы алафин (патша) Абиодунның немересі болды. Кейіннен ол Атлант мұхиты арқылы құл саудасында тұтқындалды, бірақ сәттілік үшін көптеген йорубалар сияқты Сэмюэл Ажайи Кроутер (оның алыс туысы) және басқалар сияқты Сьерра-Леонеге қайта бағытталды. Кейін ол Сэмюэл Джонсонмен танысып, ұлына оның есімін берді. Джонсонның Генри мен Натаниел есімді ағалары және Обадия есімді інісі болды. Генри мен Натаниел екеуі де Самуил сияқты миссионерлер мен архидиакон болды, ал Обадия алғашқы жерлестерден шыққан йоруба дәрігері болды. Ол өзінің білімін Чирк Миссионерлік Қоғамның (CMS) оқу орнында аяқтады және кейіннен йоруба азаматтық соғысы деп аталатын кезеңде сабақ берді. Джонсон мен Чарльз Филлипс, сонымен қатар CMS, 1886 жылы атысты тоқтатуды және содан кейін Экити қалаларының тәуелсіздігіне кепілдік беретін келісімді жасасты. Илорин соғысты тоқтатудан бас тартты, содан соғыс созылып кетті. 1880 жылы діякон, ал 1888 жылы діни қызметкер болды. Ол 1881 жылдан бастап Ойода болды және 1897 жылы йоруба тарихы туралы еңбекті аяқтады. Бұл оқиғаның себебі - оның халқының өз тарихын жоғалтып бара жатқанынан және Еуропа тарихын жақсырақ біле бастағанынан қорқығаны айтылады. Бір қызығы, бұл еңбекті оның британдық баспашылары дұрыс орнына қойып қойған жоқ. Оның қайтыс болғаннан кейін ағасы доктор Обадия Джонсон кітапты қайта құрастырып, қайта жазды. 1921 жылы ол оны "Иорубаның ерте заманнан бастап Британ протекторатының басталуына дейінгі тарихы" деп жариялады. Содан бері бұл кітап Эдвард Гиббонның "Рим империясының құлдырауы мен құлдырауы" кітабына теңелді.
Samuel Johnson was born a recaptive Creole in Freetown, Sierra Leone, as the third of seven children of Henry Erugunjinmi Johnson and Sarah Johnson on June 24, 1846. His father, who gave himself the Yoruba name Erugunjinmi, was born in 1810 in the town of Oyo Ile, capital of the Oyo Empire. Henry was an Omoba (prince) of the Oyo clan, and was a grandson of the 18th century alaafin (king) Abiodun. He was later captured in the Atlantic Slave Trade but fortunately was rerouted to Sierra Leone, like many Yorubas, such as Samuel Ajayi Crowther (his distant cousin) and others. He later met Samuel Johnson, whose name he gave to his son. Johnson had 2 older brothers, Henry and Nathaniel, and a younger brother, Obadiah. Henry and Nathaniel both became missionaries and archdeacons like Samuel, while Obadiah became the first indigenous Yoruba medical doctor. He completed his education at the Church Missionary Society (CMS) Training Institute and subsequently taught during what became known as the Yoruba civil war. Johnson and Charles Phillips, also of the CMS, arranged a ceasefire in 1886 and then a treaty that guaranteed the independence of the Ekiti towns. Ilorin refused to cease fighting however, and the war dragged on. In 1880, he became a deacon and in 1888 a priest. He was based in Oyo from 1881 onward and completed a work on Yoruba history in 1897. This event is said to have been caused by him fearing that his people were losing their history, and that they were beginning to know European history better. Ironically, this work was misplaced by his British publishers. After his death, his brother Dr. Obadiah Johnson re compiled and rewrote the book, using the reverend's copious notes as a guide. In 1921, he released it as A History of the Yorubas from the Earliest Times to the Beginning of the British Protectorate. The book has since been likened to The Decline and Fall of the Roman Empire by Edward Gibbon.