Кіріспе
Индонезиядағы тау, Жаңа Гвинеяда. Пунчак Трикора – Индонезияның Жаңа Гвинеядағы Папуа провинциясындағы 4730 метрлік немесе тау. Ол Маоке тауларының Судирман (Нассау) жотасының шығыс бөлігінде орналасқан. Пунчак-Джая (Карстенц пирамидасы) тауынан кейін, ол Жаңа Гвинея аралындағы және Австралия құрлығындағы екінші немесе үшінші ең биік тау болып табылады. Сондықтан ол кейбір "жеті екінші биік шыңдар" тізімдеріне енген, бірақ SRTM деректері Джаявиджая (Сары) жотасындағы Пунчак Мандала (Жулиана шыңы) 4709 метр биіктікте екенін көрсетеді.
Puncak Trikora is a 4,730 or mountain in the Highland Papua province of Indonesia on New Guinea. It lies in the eastern part of the Sudirman (Nassau) Range of the Maoke Mountains. Behind Puncak Jaya (Carstensz Pyramid) at , it is either the second or third highest mountain on the island of New Guinea and the Australasian continent. As such it appears on some Seven Second Summits lists, although SRTM data support that Puncak Mandala (Juliana Peak) in the Jayawijaya (Orange) Range is higher with .
Атауы
Хаббема көлінің жанында тұратын дани тайпасы бұл тауды Эттиякуп деп атайды. 1905 жыл шамасында тау Голландияның Вильгельмина патшайымының құрметіне аталған. 1963 жылы Индонезия Батыс Жаңа Гвинеяны бақылауына алғаннан кейін таудың атын Пунчак Трикора деп өзгертіп, Сукарноның 1961 жылғы желтоқсанда Йогьякартадағы жаппай митингте айтқан «Трикора» (Три Командо Раякат, «Халықтың үштік бұйрығы») сөзімен байланыстырды. Осы үш бұйрық: Батыс Папуаның тәуелсіз мемлекет құруын тоқтату, сол елде Индонезия туын көтеру және кез келген уақытта жұмылдыруға дайын тұру.
Мұздық
ХХ ғасырдың басында Жаңа Гвинеядағы барлық ең биік таулар, соның ішінде Пунчак Джая (Карстенц пирамидасы), Пунчак Мандала (Жулиана шыңы), Нга Пилимсит (Иденбург) және Пунчак Трикора (Вильгельмина шыңы) мұздықтармен жабылған болатын. Маоке тауларына жасалған алғашқы экспедициялар аймақтағы барлық мұздықтардың күрт қысқаруын тіркеді. Пунчак Трикораның мұздық қабаты 1936 және 1962 жылдар аралығында еріді. 1909 жылы мұздық әлі де төменге дейін жеткен.
Тарих
Кеме қатынасына жарамды Норд өзені тауды Голландиялық Жаңа Гвинеяның басқа қарлы шыңдарына қарағанда қолжетімді етті және голландтар 20 ғасырдың басында экваторлық мәңгі қарға жету және тауға көтерілу үшін бірқатар ғылыми экспедициялар ұйымдастырды. Алғашқы екі экспедицияның жетекшісі дипломат және әуесқой биолог Х. А. Лоренц болды. Әр экспедицияға жауынгерлер, жүк тасушылар және даяктар еріп жүретін. 1907 жылы шілдеде алғашқы экспедиция Норд өзенінің, 1910 жылдан бері Лоренц өзені деп аталатын, кеме жүзуге жарамсыз болған жеріне жақын жерде Алкмар лагерін құрды, бірақ ең биік тау жотасына енуде сәтсіз болды. Екінші Оңтүстік Жаңа Гвинея экспедициясы да 1909 жылы 9 қазанда Алкмар лагерін пайдаланды. 1909 жылы 8 қарашада Лоренц пен Ян Виллем ван Нухуйс сияқты тоғыз адамнан тұратын топ Жаңа Гвинеяның мәңгілік қарға жеткен алғашқылар болды. Олар таудан солтүстікке қарай орналасқан үлкен көлді байқады, Лоренц оны экспедиция мүшесінің құрметіне Хаббема көлі деп атады. Вильгельмина шыңына жетуге тырысулар жасалмады. Қайту сапары қиын болды; экспедицияның төрт мүшесін жоғалтып, зерттеушілер желтоқсанның ортасында Алкмар лагеріне оралды. Жоғарғы шыңға алғаш рет 1913 жылы үшінші Оңтүстік Жаңа Гвинея экспедициясы кезінде қол жеткізілді, ол 1912 жылдың қыркүйегінен 1913 жылдың сәуіріне дейін созылып, сол бағыт бойынша жүрді. Ол Нидерландтың Шығыс-Индия армиясының офицері Альфонс Франссен Хердершее бастады және оның мақсаты 2300 метрден жоғары жатқан аймақтың топырағы, флорасы мен фаунасын зерттеу еді. Экспедицияның басқа мүшелері зоолог Жерар Мартинус Верстег, ботаник Август Адриан Пулле, геолог Пол Франсуа Хубрехт және Дж. Б. Ситанала, Индонезияның жалпы дәрігері болды. Гердерши этнографтың міндеттерін де атқарды. Бұл сапарға әскерилер, жүк тасушылар және даяктарды қоса алғанда 241 адам қатысты. Олар әртүрлі тапсырмаларды уақытты тиімді пайдалану үшін бірнеше топқа бөлінді. Гердерше, Хубрехт және Верстег шыңға жеткен топты құрады, олар 1913 жылы 21 ақпанда Вильгельмина шыңына жетті. 1920-1922 жылдардағы Орталық Жаңа Гвинея экспедициясының мақсаты таудың солтүстік жағалауынан 1914 жылғы әскери экспедицияда ішінара зерттелген маршрут арқылы тауға жету болды. 1920 жылы 7 ақпанда А. Дж. А. ван Оверем Мамберамо сағасынан бастап Иденбург өзенінің бойымен жүрді. Қазан айында олар Дорман тауының арғы бетіне көтеріліп, Swart Valley (қазіргі Toli Valley) жоғарғы бөлігіне жетті. Бұл жерде олар алғаш рет Лань халқымен (басқаша аталатын Батыс Дани халқы) байланысқа түсті, олармен алты апта бойы бірге болды. Уақыт пен азық-түлік азайғандықтан, бұл экспедиция Вильгельминаға көтерілмей-ақ қайтып келді. 1921 жылы маусымда басталған және өткен жылы геодезист болған Дж. Х. Г. Кремер басқарған экспедиция маршрутты қайтадан өтті, Балием аңғары мен Хаббема көлі арқылы 1921 жылы 4 желтоқсанда шыңға жетті. Көтерілушілердің арасында 1913 жылы шыңға шыққан Пол Хубрехт болды және мұздықтың 8 жылдан бері айтарлықтай артқа шегінгенін байқады.