Кіріспе

Серб-американдық бизнесмен және бұрынғы саясаткер Милан Панич (,; 1929 жылы 20 желтоқсанда туған) - серб-американдық бизнесмен, гуманитарлық және бұрынғы саясаткер. 1992-1993 жылдары Югославия Федеративтік Республикасының премьер-министрі болды. Премьер-министр болған кезінде және одан кейін ол Балқан өңірінде бейбітшілік пен демократия үшін үгіт-насихат жүргізді. 1992 жылы Сербия президенті лауазымына үміткер болып, билік басындағы партияның бұқаралық ақпарат құралдарына және дауыс беруге қол сұғушылық жасады деген айыптармен белгіленген сайлауда Слободан Милошевичтен кейін екінші орынға ие болды. Панич американдық азамат болған кезде Югославияның премьер-министрі болды. Бұл лауазымға орналасу кезінде АҚШ азаматтығын сақтаудың заңдылығы Конституциялық тыйым салу негізінде АҚШ азаматының шет ел атынан лауазымға орналасуына күмән келтірілді. Панич Голда Мейрден кейін шет елде жоғары саяси лауазымға ие болған алғашқы АҚШ азаматы. Панич сонымен қатар Сербия тарихында Қорғаныс министрі қызметін атқарған алғашқы азаматтық адам. Панич өзінің саяси және гуманитарлық қызметінен тыс фармацевтикалық және медициналық салаларда ұзақ мансап құрды. Ол ICN Pharmaceuticals компаниясын өзінің гаражындағы шағын операциядан Нью-Йорк қор биржасында тіркелген, жылдық сатылымы 672 миллион доллардан асатын, 90 елде ең жоғарғы сатылымы бар әлемдік фармацевтикалық корпорацияға айналдырды. ICN-ден шыққаннан кейін ол ICN еншілес компаниясын бөліп, оны MP Biomedicals деп атады. Компания Солтүстік Америка, Азия, Австралия және Еуропа елдерінде жұмыс істейтін, өмір ғылымдары мен диагностикалық өнімдерді шығаратын әлемдік өндіруші болып табылады. 2015 жылдың қазан айында Панич MP Biomedicals компаниясының қытайлық химиялық компания Valiant Fine Chemicals Co., Ltd. компаниясына сатылуы туралы мәлімдеді. Панич жеке және өзінің Milan Panić Jr. Foundation, сондай-ақ MP Global Enterprises & Associates, LLC арқылы қайырымдылықпен айналысады. Өзінің қайырымдылық ісінің бір бөлігі ретінде ол MIT Гарвард медицина мектебінің бағдарламасына стипендиялар берді және Джордж Вашингтон университетінде және Оңтүстік Калифорния университетінде бейбітшілік құру туралы дәріс берді. Ол сонымен қатар Чапман университетінің президенттік кабинетінің мүшесі, Лос-Анджелес операсының вице-төрайымы және демеушісі, Калифорнияның мәдени мекемелері мен қайырымдылық ұйымдарының жиі демеушісі.

Сербияда туылған және жасөспірім

Панич 1929 жылы 20 желтоқсанда Югославия Корольдігінің Белград қаласында (қазіргі Сербия) орта таптық отбасында дүниеге келген. Оның әкесі, көрнекті мемлекеттік қызметкер, ол үш жасында қайтыс болды, Паничтің анасы оны және оның әпке-қарындастарын тәрбиеледі. Белградты нацистер басып алғандықтан тауарлардың жетіспеушілігіне тап болған Панич отбасын және қауымды қамтамасыз ету үшін жұмыс істейтін көкөніс фермасын бастады. Жас студент кезінде ол география мен химияны жақсы көретін, өз бөлмесінде эксперименттер жүргізу үшін шағын зертхана құрастырған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Панич, ол кезде 14 жаста, Иосип "Маршал" Титоның партизандық қарсылығына қосылып, Югославиядағы нацистердің ықпалына қарсы күресті. Велосипедтік карьерасы барысында ол ақырында Югославияның ұлттық чемпионы атанды. 1955 жылы Нидерландыда халықаралық велотурнирге барған кезде Панич әйелі Желика Панич (туған есімі Наранджич)мен Австрияға қашып кетті. Германияға алғаш келгеннен кейін бірнеше ай бойы баспана алғаннан кейін Панич босқындарды АҚШ-қа қоныстандыру бағдарламасына өтініш берді. Бағдарламаға қабылданғаннан кейін, ол Джелсикамен бірге 1956 жылдың басында Калифорния штатының Фонтана қаласына көшіп барды. Панич Kaiser Steel және Оңтүстік Калифорния университетінің зертханаларында жұмыс істеді. Панич бейбітшілікке қол жеткізу, конституция жобасын әзірлеу, БҰҰ санкцияларын жою және концентрациялық лагерьлерді жабуға үгіт-насихат жасау мақсаттарын белгіледі. 1992 жылдың тамызында ол Лондондағы бұрынғы Югославияға арналған халықаралық конференцияда басты рөл атқарды, онда елдің экономикалық және саяси жағдайының нашарлауына халықаралық назар аударуды талап етті. Конференцияда Панич он екі тармақты бейбітшілік жоспарын ұсынды. Бір айдан кейін Панич Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы алдында "Бейбітшілік туралы сөйлеген сөзін" айтты. Панич қазіргі шекараларындағы Хорватия мен Босния мен Герцеговинаны тануды қамтитын қақтығыста компромисс іздеген серб жастары мен қарт сайлаушыларына тікелей үндеу жасады. 1992 жылғы Сербиядағы жалпы сайлауда Панич Милошевичтен кейін екінші орынға ие болды, ол 32% дауыс жинады.

Югославияның бейбітшілік шаралары мен Дейтон келісімдері

Премьер-министр болғаннан кейін Панич аймақта бейбітшілік пен демократияны қалпына келтіру үшін күш салды. 1993 жылдың желтоқсан айында ол АҚШ президенті Билл Клинтонмен бұрынғы Югославияның барлық мемлекет басшыларымен бейбітшілік саммиті туралы ұсынысты хат алмаса бастады. 1994 жылы ол Клинтонмен және оның кеңесшілерімен Калифорнияда кездесу өткізіп, ұсынысты одан әрі талқылады. Конференция 1995 жылы 21 қарашада Дейтон келісімдеріне қол қоюмен аяқталды. Соғыс аяқталғаннан кейін Панич саяси белсенділерді шақырып, бұқаралық ақпарат құралдарында қолдау көрсету арқылы Югославия аймағында демократияны алға жылжытуды жалғастырды.

ICN-нің іске қосылуы

1959 жылы Панич Лос-Анджелестің сыртындағы гаражынан ICN-ді іске қосты, ол бастама капиталына 200 доллар жұмсады. Оның алғашқы бизнес моделі Калифорнияның ғылыми зертханаларына сату үшін химиялық қосылыстарды синтездеу негізінде құрылған. Панич келесі онжылдықтарда ICN-ге бірнеше мың жаңа дәрі-дәрмектер үшін құрылыс блоктарын әзірлеуге басшылық етті. ICN өскен сайын Панич өзінің жұмысын Пасаденадан (Калифорния штаты) Коста-Месадағы жаңа ғылыми-зерттеу зертханасына көшіріп, компанияны ICN Pharmaceuticals деп атады. 1967 жылы ICN Нью-Йорк қор биржасында ресми түрде тіркелген.

Рибавириннің ашылуы және виразол өндірісі

1972 жылы ICN рибавирин қосылысын, ең алғашқы кең спектрлі вирусқа қарсы препаратты тапты. Химиктер Джозеф Витковский мен Рональд К. Робинс бұл қосылысты жасауға атсалысты. 1985 жылы Рибавиринді Virazole атауымен тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы респираторлық синцитиалдық вирусты (RSV) емдеу үшін мақұлдады, бұл негізінен балаларға әсер ететін жоғарғы тыныс алу жолдары ауруы. 1985 жылы ICN және Eastman Kodak компаниясы алты жылдық, 45 миллион долларлық бірлескен кәсіпорынды бастады. ICN 1991 жылы FDA-мен келісімге келді. 1988 жылдың қаңтар айында ICN Швейцарияның Hoffman La Roche фармацевтикалық компаниясының 7,3%-ын сатып алды, бұл ICN-дің қолжетімділігін және маркетингтік мүмкіндіктерін кеңейту үшін сатып алу стратегиясының бөлігі болды. Берлин қабырғасы құлағаннан кейін ICN Шығыс Еуропадағы көптеген фармацевтикалық компанияларды сатып алды. 1991 жылдың мамыр айында ICN Югославияның ең ірі дәрі-дәрмек өндірушісі Galenika-ның 75% сатып алды. Сегіз айдан кейін жаңа еншілес компания ICN Galenika 364 миллион доллар табыс әкелді. 1992 жылдың сәуірінде ICN Pharmaceuticals және ICN Galenika жартылай қаржыландырады $100,000 бастама вакцинациялау үшін балаларды Югослав провинциясында Косово. 1995 жылы Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы (SEC) ICN-ді акционерлердің Панич мырзаның компания акцияларын сатуына байланысты FDA-ның негізгі реттеуші шешімінен бұрын зерттеді. Үш жылдық тергеуден кейін SEC 1998 жылы тергеуді тоқтатты, ешқандай айыптаулар жасалмады.

Жаһандық табысы мен ICN-де қызмет етуінің аяқталуы

1998 жылы FDA Virazole-ды интерферон деп аталатын басқа дәрімен бірге C гепатитін емдеу үшін мақұлдады. бірнеше вирустық қызбалар, соның ішінде тұмау, парагрипп, аденовирус, қызылша, Крым Конго геморрагиялық қызбасы және Ласса қызбасы, сондай- ақ бүйрек қызметінің бұзылуы және қалқанша безінің қатерлі ісігі. 1990 жылдары Панич ICN-нің бұрынғы қызметкерлері жасаған төрт жыныстық асырау туралы істі шешті. 2002 жылы ICN SEC азаматтық іс бойынша өз өнімдеріне қатысты жалған мәлімдемелермен байланысты шешім қабылдады. Панич ICN директорлар кеңесін қарсы акционерлер өз бақылауына алғаннан кейін 2002 жылдың маусым айында ICN бас директоры және төрағасы лауазымынан кетуді шешті. Төраға, бас директор және президент ретінде өзінің мансабы барысында Панич ICN-ді 90 елде жылдық сату көлемі 672 миллион доллардан асып түсетін, оның портфеліне 600-ден астам дәрі-дәрмек кірген 2001 жылы оның соңғы жылы. Панич АҚШ-та және халықаралық деңгейде басқа да бизнес субъектілері мен инвестицияларын ұстайды. 2003 жылы Паничтің кетуінен кейін ICN Pharmaceuticals өз атын Valeant Pharmaceuticals International, Inc. деп өзгертті.

MP Biomedicals компаниясы

ICN-ден зейнетке шыққаннан кейін Панич ICN Biomedicals биологиялық сынақ қосалқы компаниясын сатып алып, оның атын MP Biomedicals деп өзгертті. MP биология және диагностикалық өнімдерді зерттеу мен әзірлеуге маманданған. MP-дің әлемдік штаб-пәтері Санта-Анада (Калифорния штаты) орналасқан, АҚШ-тағы штаб-пәтері мен орталық тарату орталығы Огайо штатының Солонда орналасқан. Компания Солтүстік Америка, Оңтүстік Америка, Азия, Австралия және Еуропада әлемдік операциялар жүргізеді. 2010 жылдың 14 маусымында Panić және MP ICPBio International LTD компаниясын сатып алды, ол Жаңа Зеландияда орналасқан ақуыз биологиялық препараттар өндіретін компания. 2014 жылдың 11 желтоқсанында FDA MP Diagnostics HTLV Blot 2.4-ті, Адамның Т-клеткалы лимфотроп вирусына (HTLV I/II) арналған алғашқы FDA лицензиясы бар қосымша тестісін мақұлдады. 2015 жылдың қазан айында Панич MP Biomedicals компаниясын химиялық өнімдерді әзірлеуші Қытайдағы Valiant Fine Chemicals Co. Ltd компаниясына сату туралы мәлімдеді. және MIT Гарвард медицина мектебінің бағдарламасына стипендиялар берді. Панич Фридомс Фондына Валли Фордж, Пэнсильванияда қолдау көрсетті, жауапкершілік туралы заң жобасын жазды және 1990 жылы олардың бас кеңсесіне жауапкершілік туралы заң жобасын сыйға тартты. Ол Калифорнияның мәдени мекемелерін жиі қолдайды, соның ішінде Лос-Анджелес операсы, онда ол вице-төрағат қызметін атқарады. Панич меццо-сопрано опера әншісі Милена Китичке тұрмысқа шыққаннан кейін ажырасады; олардың бір ұлы болды.

Марапаттар мен құрметтер

Паничке 1986 жылы 27 қазанда Эллис аралының Құрмет медалі берілді. 1992 жылы ол "Жылдың еуропалық азаматы" атағын алды. Бұл атаққа оның Югославияның премьер-министрі қызметін атқарып, демократиялық, еркін нарықтық реформалар енгізу, бейбітшілік орнату және Слободан Милошевичке қарсылық білдіру үшін күш салғандығы лайық деп танылды. Паничке 2002 жылдың 17 желтоқсанында Брюсселде Бельгия Люксембург Оңтүстік Шығыс Еуропа сауда палатасы "Global Chamber Award" сыйлығын табыс етті. 2015 жылдың ақпан айында Нью-Йорктің Lifeline гуманитарлық ұйымы Паничті бүкіл әлемдегі академиялық, мәдени, саяси және көмек ұйымдарына қайырымдылық қолдауы үшін өмір бойы жеткен жетістіктері үшін марапаттады.

Шығармалары

Бейбітшілік үшін премьер-министр: Сербия демократиясы үшін күресім. Кевин С. Мерфимен бірге. Ланхам, MD: Роуман және Литтлфилд, 2015.