Кіріспе

Мюррей – Ұлыбритания ісі 1994 жылы Еуропалық адам құқықтары сотында қаралып, Ұлыбританияның терроризмге қарсы заңдарының бір бөлігі Адам құқықтары мен негізгі бостандықтарды қорғау туралы конвенцияны бұза ма, жоқ па, дегенді анықтауға бағытталған. Іс 1982 жылғы оқиғаларға байланысты 1988 жылғы 28 қыркүйектегі шағым бойынша 1993 жылғы 7 сәуірде Сотқа жіберілді. Іс 1994 жылғы 24 қаңтарда Страсбургтегі Адам құқықтары ғимаратында қаралды және Палата 1994 жылғы 28 қазанда шешім шығарды. Шағымданушылар – бір отбасының мүшелері: Маргарет Мюррей, Томас Мюррей, Марк Мюррей, Аллана Мюррей, Михаэла Мюррей және Розена Мюррей – алты ирланд азаматы. 1982 жылғы маусымда Маргарет Мюррейдің екі бауыры АҚШ-та Ирландия Республикалық армиясына (PIRA) қару-жарақ жеткізгені үшін сотталды. Мюррей ханым, күйеуі Томас және төрт баласы сол кезде Белфастта тұрды. 26 шілде күні таңертең Маргарет Мюррейді оның бауырларының іс-әрекетіне байланысты Уақытша ИРА үшін қаражат жинауда күдікпен армия ұстады және Спрингфилд Роудтағы тексеру орталығына жеткізді. Оның ұсталу тәсілі мен рәсімі Солтүстік Ирландияның 1978 жылғы (Төтенше жағдайлар туралы) Заңының 14-бабына сәйкес болды, күдіктелген қылмыстары сол заңның 21-бабында, сондай-ақ 1976 жылғы Терроризмді болдырмау туралы (Уақытша ережелер) Заңының 10-бабында қарастырылған. Спрингфилд Роудта Мюррей ханым өзінің атын айтты, бірақ басқа сұрақтарға жауап беруден бас тартты, сондай-ақ суретке түсіруге немесе медициналық қарап тексеруге келіспеді. Ол екі қысқа сұхбатқа қатысты және оның білімі мен келісімінсіз суретке түсірілді. Екі сағаттан кейін айып тағылмай босатылды, "тексеру формасы" жазбасында ешқандай қылмыс тіркелмеді. 1984 жылғы 9 ақпанда Мюррей ханым Қорғаныс министрлігіне қарсы жоғары сотқа шағымданып, оның ұсталуы мен қамауда ұсталуы бірнеше себептерге байланысты заңсыз болды деп мәлімдеді, атап айтқанда, оның қылмыс жасады деген нақты күдік болмағандығы және оны жауапқа тарту ниеті болмағандығы, бұл "балық аулау экспедициясы" болды. 1985 жылғы 25 қазандағы сот шешімінде судья шағымданушының барлық дәлелдерін жоққа шығарды. Мюррей ханым апелляциялық сотқа шағымданып, ол 1987 жылғы 20 ақпанда оның талаптарын бірауыздан қабылдамады. Іс Лордтар палатасына арыздалды – ұсталу тәсілі, тексеру формасын қолдану және қамауда ұстау мерзімі бойынша – және 1988 жылғы 25 мамырда бірауыздан қабылданбады. Мюррейлер 1988 жылы ЕҚДС-қа жүгінді. Мюррейдің мәлімдемесінше, оның ұсталуы мен қамауда ұсталуы 5-баптың (1, 2 және 5-тармақтарын) бұзу болды, ал суретке түсіру және жазбалар алу 8-бапты бұзды. Оның отбасы да 5-баптың сол бөліктері бойынша шағымданып, олар Мюррей ханым әскермен кетуге дайындалып жатқанда үйлерінің бір бөлмесінде жиналуға міндетті болды. Олар сондай-ақ жеке деректерді жазу және сақтау бойынша 8-бап бойынша шағымданып, сонымен қатар бүкіл отбасы 8-бап бойынша үйлеріне кіру және үйлерін визуалды тексеру, ал 13-бап бойынша ішкі құқық бойынша тиімді құқық қорғау шараларының болмауы туралы мәлімдеді. 1993 жылғы ақпанда Комиссия Мюррейлердің шағымын ішінара қолдады. 5-бап бұзылған, бірақ 8-бап немесе 13-бап бұзылмаған, сондай-ақ кіру мен іздестіру, фотосурет пен жеке деректерді алу және сақтау, немесе ішкі заңнамада залалдарды жою шараларының болмауы туралы бұзылмаған. Іс 1994 жылғы 24 қаңтарда ашық отырысқа жіберілді. Отырыста Сот демократиялық қоғамның өзін ұйымдасқан терроризм қауіпінен қорғау қажеттілігіне және терроризммен байланысты қылмыстарға қатысы бар деп күдіктелген адамдарды ұстау және қамауда ұстаумен байланысты проблемаларға айрықша мән берді. Сот Мюррейдің 5(1)(c) тармағы бойынша ұсталуы мен қамауда ұсталуына қарсы шағымдарын қабылдамады, тұтқындалу себептері мен айыптау туралы (5(2) тармағы) оған дереу хабарланбағаны туралы пікірін қабылдамады. 5(1) немесе 5(2) тармақтары бұзылмағандықтан, Соттың пікірінше, 5(5) тармағын қарастыруға болмады. Сот 8-бап бұзылмағанын шешті, өйткені армияның әрекеті заңға сәйкес болды, ол баптың екінші тармағында көрсетілген және көзделген мақсатқа пропорционал болды. Сот Мюррейлердің 13-бапты бұзғаны туралы шағымдарын жоққа шығарды. Сот шешімдері көпшілік дауыспен қабылданды: 5-бапқа қатысты 14–4, 5-бапқа қатысты 13–5, 5-бапқа қатысты 13–5, 8-бапқа қатысты 15–3, ал 13-бапқа қатысты бірауыздан қабылданды.