Кіріспе

Күдіктіні бір юрисдикциядан екіншісіне беру – құқық қорғау органдарының іс-әрекеті.

Экстрадицияда бір юрисдикция екінші юрисдикцияда қылмыс жасады деген айыппен немесе сотталған адамды екінші юрисдикцияның құқық қорғау органдарына тапсырады. Бұл екі юрисдикция арасындағы құқық қорғау саласындағы ынтымақтастық процедурасы және олардың арасындағы келісімдерге негізделген. Процестің құқықтық жақтарынан өзге, экстрадицияға тапсырылатын адамның күзетіне алу құқығын сұраған юрисдикцияның заңды билігіне физикалық түрде беру де кіреді. Экстрадиция процесінде бір тәуелсіз юрисдикция, әдетте, екінші тәуелсіз юрисдикцияға ("өтініш қабылданған мемлекет") ресми өтініш жібереді. Егер күдікті өтініш қабылданған мемлекеттің аумағында табылса, онда ол мемлекет күдіктіні қамауға алып, экстрадициялау процесіне бағынуға құқылы.

Шектеулер

Көптеген елдер күдікті саяси қылмыс жасағаны үшін ізделсе, экстрадиция туралы өтінішті қабылдамауды міндеттейді. Мексика, Канада және Еуропаның көптеген елдері сияқты көптеген елдер күдіктіге өлім жазасы тағайындалса, өлім жазасы берілмейді немесе орындалмайды деген кепілдік берілмесе, экстрадицияға жол бермейді. "Сорингке қарсы Ұлыбритания" ісінде Еуропалық адам құқықтары соты Ұлыбританиядан АҚШ-қа адамды экстрадициялау Еуропалық конвенцияның 3-бабын бұзу болар деген шешім қабылдады. Бұл өлім жазасына кесілгендердің қатал жағдайымен және жазаның орындалу мерзімінің белгісіздігімен байланысты болды. Еуропалық конвенцияға қатысушы мемлекеттер адамды азаптауға, адамдық қадір-қасиетті төмендетуге немесе оны қатыгездікпен жазалауға ұшырату қаупі болған жағдайда оны экстрадициялай алмайды. Мұндай шектеулер әдетте үкімет келіскен экстрадиция келісімшарттарында нақты көрсетіледі. Дегенмен, АҚШ-та, кейбір штаттарында өлім жазасы қолданылатындықтан, мұны көптеген адамдар шетелдік мемлекеттердің АҚШ қылмыстық сот жүйесіне араласуы ретінде қарастырады. Сонымен қатар, АҚШ үкіметінің осы елдерге заңдарын өзгертуге немесе тіпті заңдарын елемеуге қысым көрсетуі, олардың көпшілігі үшін АҚШ-тың өз шекараларындағы әділеттілікті басқаруға қатысты егемендік құқығына араласу әрекеті болып көрінеді. Мысал ретінде, Канадамен Шарль Нг ісі бойынша туындаған дауды келтіруге болады. Құқықтық мемлекет принциптерін сақтайтын елдерде экстрадиция мәселесі әдетте соттар қарауына беріледі. Соттар айыптаулардың күмәнді дәлелдерге немесе азаптау арқылы алынған мәліметтерге негізделгеніне, немесе сотталушыға әділ сот болмайтынына, экстрадициядан кейін қатыгездікке, адамдық қадір-қасиетті төмендетуге немесе оны қорлауға ұшырауы мүмкін екеніне сенім тапса, экстрадицияға шектеулер қоюы немесе оны толығымен тоқтатуы мүмкін. Франция, Ресей Федерациясы, Австрия, Қытай және Жапония сияқты бірнеше елде өз азаматтарын экстрадициялауға қарсы заңдар бар. Германия мен Израиль сияқты елдер өздерінің конституцияларында өз азаматтарын экстрадициялауға рұқсат бермейді. Ал кейбір елдер мұндай тыйымды заңдарында емес, экстрадиция келісімдерінде қарастырады. Мұндай шектеулер кейде басқа елдерде дау тудырады, мысалы, француз азаматы шетелде қылмыс жасап, кейін қудалаудан қашу үшін өз еліне оралған жағдайда. Алайда, бұл елдер өздерінің қылмыстық заңдарын шетелдегі азаматтарға да қолданады және шетелде жасалған қылмысқа күдікті азаматтарды өз заңдары бойынша соттайды. Мұндай күдіктілер қылмыстың ел аумағында жасалғандай қудаланады.

Еуропалық Одақтағы босатулар

Еуропалық қамауға алу ордерінің шарттары бойынша, көптеген еуропалық елдер белгілі бір қылмыстар тізімі үшін екі жақты қылмыстылық, айғақтардың болуы және әділ сот талқылауы мүмкіндігіне қатысты әдеттегі экстрадиция келісімінің сақшылықтарынан бас тартты. Ордер 2004 жылғы 1 қаңтарда Еуропалық Одақтың (ЕО) сегіз мүше мемлекетінде күшіне енді, ал 2005 жылғы 22 сәуірден бастап барлық мүше мемлекеттерде қолданылады. Ордерді қолдайтындар, әдеттегі сақшылықтардың қажет емес екенін айтады, себебі әрбір ЕО елі шарттармен, сондай-ақ көбінесе заңдық және конституциялық нормалармен әділ сотқа құқығын қамтамасыз етеді, және әрбір ЕО мүшесі Еуропалық адам құқықтары конвенциясына бағынады.

Федерацияларға ұстап беру

Кейбір елдердің федералды құрылымы, мысалы АҚШ, полиция билігі мен сыртқы қатынастар билігі федералдық иерархияның әртүрлі деңгейлерінде орналасқан кезде экстрадицияға қатысты ерекше мәселелер тудыруы мүмкін. Мысалы, АҚШ-та қылмыстық қудалаудың көп бөлігі штат деңгейінде, ал сыртқы қатынастардың көп бөлігі федералдық деңгейде жүзеге асырылады. Шындығында, АҚШ Конституциясына сәйкес, шетелдік мемлекеттер жеке штаттармен ресми шарттық қатынастар орната алмайды; олар тек федералдық үкіметпен шарттар жасасады. Осының салдарынан, АҚШ штаты шетелдік аумақта орналасқан адамды соттағысы келсе, экстрадициялық талапнамасын федералдық үкімет арқылы жіберуі керек, ол сұраныш етуші мемлекетпен экстрадиция бойынша келіссөздер жүргізеді. Алайда, федерализмнің шектеулеріне байланысты, федералдық үкімет қабылдаған экстрадицияға қатысты кез келген шарттар – мысалы, өлім жазасын қолданбау туралы – штаттар үшін міндетті емес. "Сорингке қарсы Ұлыбритания" ісінде, Еуропалық адам құқықтары соты Ұлыбританияның шарттық міндеттемелеріне сәйкес, АҚШ-қа адамды экстрадициялауға құқығы жоқ екенін шешті, себебі АҚШ федералдық үкіметі Вирджиния штаттарында өлім жазасы қолданылмауына конституциялық кепілдік бере алмайды. Нәтижесінде, Вирджиния штатының өзі федералдық үкіметке кепілдік беруге мәжбүр болды, ол осы кепілдіктерді Ұлыбританияға жеткізді, содан кейін адам АҚШ-қа экстрадицияланды. Қылмыстарға қойылатын талаптардың өзгешелігіне байланысты аз маңызды мәселелер де туындауы мүмкін. Мысалы, АҚШ-та белгілі бір федералдық қылмыстар үшін штат аралық шекарадан өту қажетті шарт (әйтпесе, кісі өлтіру сияқты қылмыстар штаттық билік органдарымен қарастырылады, тек федералдық лауазым иесін өлтіру сияқты ерекше жағдайларды қоспағанда). Бұл көлік тармағы туралы ереже көптеген елдердің заңдарында жоқ. Экстрадициялық шарттарда немесе одан кейінгі дипломатиялық хат алмасуда мұндай талаптарды экстрадиция жасалуға тиіс елдегі қылмыс ретінде қарау кезінде ескермеу керектігі туралы ереже жиі кездеседі.

Қос қылмыстық жауапкершілікті орындамау

Жалпы, экстрадиция сұралып отырған қылмыс екі мемлекетте де – сұрау салушы және сұрау алынған мемлекеттерде – белгілі бір ең төменгі жазамен жазаланатын болуы керек. Бұл талап кейбір мемлекеттік құқық жүйелерінде, әсіресе Еуропалық Одақта, қылмыстардың кең ауқымы үшін жойылған.

Қылмыс жасалғаны туралы мәлімдеменің саяси сипаты

Көптеген елдер саяси қылмыстарға қатысы бар күдіктілерді экстрадициялаудан бас тартады. Мұндай ерекшеліктер экстрадицияны саяси мақсаттарда теріс пайдаланудың алдын алуға, адамдарды өздерінің саяси нанымы немесе әрекеттері үшін басқа елде қудалаудан немесе жазалаудан қорғауға бағытталған. Елдер саяси тұрғыдан шақырылған істерге қатысудан немесе қарсылас мемлекетке қарсы ықпал ету құралына ие болудан аулақ болу үшін экстрадициялаудан бас тартуы мүмкін.

Жазаның белгілі бір түрлерінің болуы

Кейбір елдер экстрадициялаудан бас тартады, себебі егер адам экстрадицияланса, өлім жазасына кесілуі немесе азаптауға ұшырауы мүмкін. Кейбірлері тіпті өздері қолданбайтын жазалардың барлығына да кедергі келтіреді. Өлім жазасы: Австралия, Канада, Макао, Жаңа Зеландия, Оңтүстік Африка, Ұлыбритания және Беларусьтен басқа көптеген Еуропа елдері сияқты бірнеше юрисдикциялар, егер өлім жазасы қолданылуы мүмкін болса, күдіктіні экстрадициялауға келіспейді, егер олар өлім жазасы тағайындалмайды немесе орындалмайды деген сенімділікке қол жеткізбесе. Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі комитеті Джозеф Киндлер ісін қарастырды, содан кейін Канада Жоғарғы Соты Kindler v Canada ісі бойынша шешім қабылдап, АҚШ-та өлім жазасына кесілуі мүмкін Киндлерді экстрадициялауға келісім берді. Бұл шешім екі мемлекет арасындағы экстрадиция туралы келісімде, егер өлім жазасы тағайындалмайды немесе орындалмайды деген кепілдік берілмесе, экстрадициялаудан бас тартуға болатынына қарамастан қабылданды, сондай-ақ бұл Канаданың Адам құқықтары туралы Хартиясына сәйкес жеке адамның құқықтарын бұзу болып табылуы мүмкін. Комитет шешім қабылдағанда Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пактінің 6-бабын, "өмір сүруге құқықты" және осы құқық Канадаға өлім жазасынан қорқумен АҚШ-қа адамды экстрадициялауға тыйым сала ма, жоқ па, деген мәселені қарастырды. Комитет 6-баптың ешқайсысында Канаданың экстрадицияланған адамға өлім жазасы тағайындалмайды деген кепілдік беруді талап ететін ештеңе жоқ деп шешті. Алайда Комитет Канаданың тиісті сот процесінсіз экстрадициялауы осы жағдайда Конвенция бойынша міндеттемелерін бұзуы мүмкін екенін атап өтті. Азаптау, адамгершілікке жатпайтын немесе адамның қадір-қасиетін төмендететін күйрету немесе жазалау: Көптеген елдер ізделіп отырған адам азаптауға, адамгершілікке жатпайтын немесе адамның қадір-қасиетін төмендететін күйретуге немесе жазалауға ұшырауы мүмкін болса, экстрадициялаудан бас тартады. Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот бұрын азаптау жүйелі немесе кең таралған елдерден келген азаптау болмайды деген кепілдіктерді қабылдамаған. Алайда, сот алдындағы соңғы іс Othman (Abu Qatada) v. United Kingdom ісінде сот бұл қатаң бас тартудан бас тарды және мемлекеттік кепілдіктерді бағалауда көбірек субъективті тәсілге көшті. Өлім жазасынан айырмашылығы, мемлекет ішінде азаптаудың бар екенін дәлелдеу көбінесе қиын, және қарастырулар көбінесе сұрау салушы мемлекет берген кепілдіктердің сапасы мен жарамдылығын бағалауға байланысты. Осман (Абу Катада) депортациясы ісі бойынша сот осы кепілдіктердің жарамдылығын анықтау үшін сот бағалайтын 11 факторды ұсынды. Азаптау Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияда және жалпыға ортақ Азаптауға қарсы конвенцияда экстрадицияға кедергі ретінде қарастырылса, ол халықаралық құқық бойынша jus cogens нормасы болып табылады және сондықтан экстрадиция туралы келісімде көзделмеген жағдайда да кедергі ретінде қолданылуы мүмкін.

Құзыреті

Қылмысқа қатысты құзыреттілік экстрадициядан бас тартуға негіз болуы мүмкін.

Өз азаматтары

Австрия, Бразилия, Болгария, Чехия (Чехия Республикасы), Франция, Германия, Жапония, Марокко, Норвегия, Қытай Халық Республикасы (Қытайдың материктік бөлігі), Португалия, Тайвань, Түркия, Ресей, Сауд Арабиясы, Швейцария, Сирия, Израиль, Словения, БАӘ және Вьетнам сияқты бірнеше ел өз азаматтарын басқа елдердің соттарына беруге қарсы заңдарға ие. Олардың орнына, көбінесе азаматтары жасаған немесе оларға қарсы жасалған қылмыстарға қатысты юрисдикцияны беретін арнайы заңдары бар. Осы юрисдикция құқығымен олар шетелде жасалған қылмыс үшін айыпталған азаматтарды елдің шегінде жасалғандай жергілікті сотта қудалай және соттай алады (мысалы, Сяо Чжэннің ісін қараңыз).

Жеке және отбасылық өмірге құқық

Кейбір жағдайларда адам құқығын қорғау жөніндегі Еуропалық конвенцияның 8-бабы экстрадициялау процесін тоқтату үшін қолданылды. 8-бапта әр адамның жеке және отбасылық өміріне құрмет көрсетуге құқығы бар екені айтылған. Бұл жеке өмірге тигізетін ықтимал зиянды экстрадициялау шартын сақтаудағы қоғамдық мүддемен салыстыру арқылы қамтамасыз етіледі. Осы жағдай экстрадициялау талап етілген қылмыстың ауырлығы адамның отбасы мүдделерін қорғаумен пропорционалды емес екендігінің мысалы. Алайда, сот бұл жағдайда тіпті экстрадициядан бас тартқан жағдайда да, халықаралық әдеп нормаларын сақтау үшін күту камерасында ұстау жазасы тағайындалатынын атап өтті. Италия Республикасының Генуя прокурорының орынбасарына қарсы HH ісі, экстрадициялауға рұқсат берудің қоғамдық мүддесі балалардың ең жақсы мүддесінен басым болған жағдайдың мысалы. Бұл жағдайда екі ата-ана да есірткі тасымалдау бойынша жасаған ауыр қылмыстар үшін Италияға экстрадицияланды. 8-бап тек балалардың ғана емес, сонымен қатар барлық отбасы мүшелерінің қажеттіліктерін қарастырады, бірақ 8-бапты қанағаттандыру үшін қажетті жоғары талаптар балалардың осалдығы осы талаптарға жетуінің ең ықтимал жағдайы екенін білдіреді. Норрис АҚШ-қа қарсы (No 2) ісінде күдікті, егер экстрадицияланса, оның денсаулығы нашарлап, әйеліне депрессия тудыратынын мәлімдеді. Сот бұл талапты қабылдамады, 8-бап бойынша сәтті талап ету үшін «ерекше» жағдайлар қажет екенін айтты. Өзін-өзі өлтіру қаупі: Адамның өзін-өзі өлтіру қаупі бар жағдайларда да 8-бап қолданылды, себебі экстрадициялаудың қоғамдық мүддесі экстрадицияланған жағдайда адамның өзін-өзі өлтіру қаупін ескере отырып қарастырылуы тиіс. Джейсон Латвияға қарсы ісінде осы негізде экстрадициялаудан бас тартты, өйткені іздеп отырған қылмыс қоғамдық мүддеге жететіндей қауіп тудырмады, ал экстрадицияланған жағдайда адамның өзін-өзі өлтіру қаупі жоғары деп бағаланды.

Әділ сотқа қатысты талаптар

Экстрадиция істерінде әділ сот процесіне құқықты қарастыру ерекше күрделі мәселе болып табылады. Бұл күрделілік соттың жеке адамды ұстап беру туралы шешім қабылдағанда осы құқықтарды сақтауымен қатар, сұрау салушы мемлекет экстрадиция берілгеннен кейін өткізетін кез келген сот процесінің де осы құқықтарды құрметтейтініне көз жеткізуімен байланысты. Адам және азаматтық құқықтар жөніндегі халықаралық келісімнің (ICCPR) 14-бабы әділ сот процесі стандарттарына қатысты бірқатар критерийлерді ұсынады. Бұл стандарттар соттарда көрініс тапты, олар мұндай сот процестерінің "әділетсіз" немесе "қатаң" болатынын анықтау кезінде субъективті факторларды ескеру керектігін көрсетті, мысалы, күдікті қылмыстар жасалған сәттен бері өткен уақыт, жеке адамның денсаулығы, сұрау салушы мемлекеттегі түрме жағдайлары және айыпталу ықтималдығы сияқты факторларды ескере отырып. Дегенмен, ICCPR-де қарастырылған стандарттардың ішкі соттар мен шешім қабылдаушылар тарапынан қалай қабылданатыны және танылатыны әлі де толыққанды анық емес, бірақ бұл стандарттар кем дегенде осындай шешім қабылдаушылардың түсініктерін қалыптастыруға пайдаланылуы мүмкін. Бұл ЕҚАД-тың 6-бабының бұзылуы деп танылды, себебі ол "әділеттің айқын теріс бұзылуы" қаупін тудырды. Азаптау жолымен алынған дәлелдер бірнеше жағдайда осындай теріс бұзылу деңгейін қанағаттандыру үшін жеткілікті болды. Бұл, ішінара, азаптау дәлелдері "сот процесінің тұтастығына және заң үстемдігіне" қауіп төндіруіне байланысты.

Адам құқықтары және экстрадиция

Адам құқықтары экстрадицияға кедергі ретінде қабылдаушы елдегі адамның ұсталу жағдайларына қатысты қолданылуы мүмкін, соның ішінде оның сот процесі мен жазасы, сондай-ақ экстрадиция мақұлданған жағдайда оның отбасына тигізетін әсері. Адамды ұстап беру процесінің бір бөлігі болып табылатын қысым көрсету сипаты және адамның бостандықтарына қойылған шектеулер осы ерекшеліктердің себебі және экстрадиция процесінде адам құқықтарының сақталу маңыздылығын анықтайды. Сондықтан, халықаралық және аймақтық келісімдермен қорғалған адам құқықтары экстрадиция туралы өтініштерді қабылдамауға негіз болуы мүмкін, бірақ тек тәуелсіз ерекшеліктер ретінде. Сұрау салынған мемлекеттің экстрадицияға рұқсат беруі жөн-жақтан, басқа факторлармен қатар, сұрау салушы мемлекеттің айыпталушыларға қатысты әділет іздеу мүддесі, сұрау салынған мемлекеттің өзінің аумағындағы адамдарға билік ету мүддесі және экстрадицияға жататын адамдардың құқықтары арасындағы тепе-теңдікті табуды қамтиды. Экстрадиция осы тепе-теңдікті анықтау кезінде экстрадицияға жататын адамға қатысты адам құқықтары туралы мәселелерді көтереді. Мемлекеттер осы құқықтарды екіжақты шарттардағы міндеттемелер арқылы, сондай-ақ Адам құқықтары жөніндегі жалпыға бірдей декларациядағы мемлекеттік міндеттемелер арқылы мойындауға тырысады, оның ішінде азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пакт экстрадицияға ерекше маңызды. Қазіргі уақытта Ұлыбританияда экстрадиция туралы 2003 жылғы заңға қатысты пікір қақтығыстары бар, ол экстрадиция үшін алдын ала дәлелдерді ұсыну қажеттілігін жояды. Бұл мәселе Ұлыбританиядан АҚШ-қа "Natwest Three" тобының "Enron" компаниясына қатысты жасаған деген айып бойынша экстрадициялануымен байланысты болды. Бірнеше британдық саяси лидерлер британ үкіметінің бұл мәселені шешу жолын қатты сынады. 2013 жылы АҚШ көптеген елдерге бұрынғы Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің қызметкері Эдвард Сноуденді экстрадициялау туралы өтініш жолдады. Ол Гонконгты экстрадиция туралы өтінішке қарамастан, оған елден кетуге рұқсат бергені үшін сынады.

Huawei компаниясының қаржы директоры Мэн Ванчжоуды ұстап беру туралы іс

Бұл Қытай-Америка сауда соғысының бір бөлігі болып табылады, және оның себебі саяси мәселелер.

2019 жылғы Гонконгтағы экстрадиция заңына қарсы наразылық

2019 жылдың сәуірінде ұсынылған Гонконгтың экстрадициялау туралы заң жобасы қала тарихындағы ең ірі наразылықтардың біріне әкелді, 9 маусымда 1 миллионнан астам адам наразылыққа қатысты. Бұл Гонконг үкіметі комитет қарауынан өтілмей, даулы заң жобасын бірден толық құрамындағы заң шығарушы органда қарау жоспарлағаннан үш күн бұрын болды, осылайша мақұлдау процесін жеделдетуді көздеді. Жаңа заңның кері күшпен қолданылуы мүмкін екеніне қатысты да алаңдаушылықтар бар. Үкімет ұсынысы бизнес қауым өкілдерінің наразылығынан кейін, мысалы, "компьютерлерді заңсыз қолдану" сияқты бірқатар баптарды алып тастау арқылы өзгертілді.

"Ерекшелік"

"Ерекше беру" – қылмыстық қылмысқа күдіктілердің, әдетте террористердің немесе террористік ұйымдарды қолдаушылардың бір елден екінші елге соттан тыс тасымалдануы. Бұл процедура экстрадициядан өзгеше, себебі берудің мақсаты күдіктілерден ақпарат алу, ал экстрадиция қашқындарды сотқа беру немесе олардың жазасын өтеуі үшін қайтару үшін қолданылады. АҚШ-тың Орталық барлау агенттігі (ЦРУ) 2001-2005 жылдары шамамен 150 адамды ұстап, оларды әлемнің түкпір-түкпіріне тасымалдаған деген күдік бар. АҚШ-тың болжамды бағдарламасы Еуропа Кеңесінің мүше мемлекеттеріне қатысты жасырын ұстаулар мен заңсыз халықаралық аударымдарға қатысты Еуропада бірнеше ресми тергеуге себеп болды. 2006 жылғы маусымдағы Еуропа Кеңесінің есебінде 100 адам Еуропалық Одақ аумағында ЦРУ-ның қолынан ұрланып, Еуропа Кеңесінің мүшелерімен бірлесе отырып, басқа елдерге жіберілгені, көбінесе ЦРУ қолданатын құпия ұстау орталықтары арқылы өткеннен кейін ("қара сайттар"), олардың кейбіреулері Еуропада орналасқан болуы мүмкін екені айтылды. Еуропалық Парламенттің 2007 жылғы ақпандағы жеке баяндамасына сәйкес, ЦРУ 1245 рейс жүргізді, олардың көпшілігі күдіктілерді азаптауға ұшыратуы мүмкін болған жерлерге, БҰҰ-ның Азаптауларға қарсы конвенциясының 3-бабын бұза отырып. Еуропалық Одақ Парламенті көптеген мүше мемлекеттердің ЦРУ-ның заңсыз әрекеттеріне төзімділік танытқаны туралы баяндаманың қорытындысын мақұлдады және мұндай әрекеттерді сынады. Президент Обама өзінің қызметке кіріскеннен кейін бірнеше күн ішінде, беру кезінде азаптауларға қарсылық білдіретін жарлыққа қол қойды және беру кезінде азаптаулардың алдын алу үшін ұсыныстар беру үшін арнайы жұмыс тобын құрды.

Ұйғырларды ұстап беру

2021 жылдың маусым айында CNN бірнеше ұйғырдың Біріккен Араб Әмірліктерінен таныс немесе туысқан адамдарының қамауға алынып, Қытайға қайтарылып берілуі туралы айғақтарын жариялады. Дубай прокуратурасы шығарған және CNN көріп шыққан құжаттарда Қытайдың ұсталған ұйғыр Ахмад Талипті экстрадициялау туралы сұранысын, экстрадициялау себептерінің жеткіліксіз дәлелдері болғанына қарамастан, растағаны көрсетілген. 2019 жылы БАӘ, сондай-ақ бірнеше басқа мұсылман елдері АҚШ Мемлекеттік департаменті Пекинге геноцид жасады деген айып таққан болатын, оған қарамастан Қытайдың Синьцзян саясатын қолдаған еді. Дубай билігі де, БАӘ Сыртқы істер министрлігі де CNN-нің ұйғырларды қамауға алу және экстрадициялау туралы бірнеше сұрақтарына жауап берген жоқ.