Кіріспе

Астрид Линдгреннің балалар романы Аристотель ағайындылары (Bröderna Lejonhjärta) - Астрид Линдгрен жазған балалар фантастикалық романы. Ол Швецияда ең көп оқылатын және сүйікті балалар кітаптарының бірі ретінде қалыптасты, ол бастапқыда 1973 жылдың күзінде жарық көрді және содан бері 46 тілге аударылды. Линдгреннің бірнеше шығармалары сияқты, кітаптың да меланхолиялық реңкі бар, және оның көптеген тақырыптары балалар кітабы жанры үшін ерекше қараңғы. Осының бәрі - ауру, өлім, төрешілік, сатқындық, бүлік. Екі басты кейіпкер - батыл және танымал Джонатан мен оның таңғажайып інісі Карл. Екі ағайындының тегі - Lion, бірақ батыл Джонатан "Арыстанжүрек" деп аталады. Карлдың лақап аты - Скорпан (Русский), өйткені Йонатан бұл әдеттегі швед тосттарын немесе қабықтарын өзінің кішкентай бауырын жақсы көретін сияқты жақсы көреді. Әңгіменің кіріспесінде Швецияның кедей аймағындағы шағын пәтер суреттеледі, онда Скорпан туберкулезбен ауырады және оқырманға өмір сүруі мүмкін емес. Жонатан інісін жұбатуға тырысады, оған Нангияла туралы айтып береді, өлімнен кейінгі жер, онда "сагалар мен лагерь оттары" бар. Алайда күтпеген жерден Жонатан апаттан қайтыс болып, ағасы жалғыз қалады. Көп ұзамай Скорпан ауруынан қайтыс болады және Нангиялада Джонатанмен қайта қосылады, онда оған да Арыстанжүрек деп аталады. Ағалар оқиғаларды бастан кешіреді: олар қарсылық тобымен бірге, отты дем алатын Katla айдаһардың көмегімен билік жүргізетін тиран Tengil-ге қарсы күреске қосылады. Бұл оқиғалар кітаптың басым бөлігін құрайды. Егде оқырмандар үшін кітаптың сюжеті қаншалықты шынайы екендігі туралы әдейі түсініксіз, бұл оның ағасы айтқан үмітті оқиғаларға негізделген Скорпанның қызбалы армандары мен қиялын білдіретіндігі туралы мүмкіндігін ашық қалдырады.

Сюжет

Швецияның аты аталмаған қаласындағы он жасар Карл Лежон өпке ауруынан (көп жағдайда туберкулез) өлетінін біледі. Оның сүйікті ағасы, 13 жасар Джонатан оны тыныштандырып, өлімнен кейінгі өмірде барлық адамдар Нангиджала деп аталатын жерге баратынын айтады. Бір күні Лежонның үйінде өрт шыққан. Джонатан Карлды арқасына көтеріп, оны құтқару үшін үйдің терезесінен секіреді, бірақ күзде өзі қаза табады. Карл ағасының өліміне қатты күйзеледі, бірақ өлім алдында ол өлім қорқынышын жоятын белгі алады. Ол оянғанда, Нангияланың Шәшкелі аңғарында болып, Джонатанмен қуана-қуана қайта қосылады. Карл аңғар тұрғындарымен танысады, әсіресе көгершін ұстайтын София, аңшы Хуберт және жер иесі Джоссимен танысады және ағасымен бірге Арыстанжүрек тегін алады. Алайда, алғашқы көріністерге қарамастан, Нангиялада бәрі бірдей тыныштық орнаған жоқ. Жақын жердегі Торн-Роза аңғары Тенгил есімді төреші, оның әскері және Тенгил керней арқылы басқаратын Катла есімді әйел айдаһармен басқарған. София бастаған Шәшімгүл аңғарының тұрғындары Торн Роза аңғарындағы қарсылық қозғалысына көмектесуде, бірақ олар Шәшімгүл аңғарының біреуінің Тенгилге көмектесіп жатқанын біледі, өйткені Софияның аңғарлар арасындағы құпия хабарларды таситын ақ көгершіндері атып тасталуда. Карл келгеннен кейін көп ұзамай Джонатан Торн Розаға көмектесу үшін кетеді. Карл түн ортасында Джонатанның қауіпке ұшырағанын көрген түсіне кенеліп, оның артынан жүреді, бірақ үңгірде жасырынған кезде, ол Тенгилдің екі сарбазы мен өз халқына сатқындық жасаған Джосси арасындағы жасырын алмасудың куәсі болады. Жоси кеткеннен кейін көп ұзамай Карл солдаттармен анықталып, ол жерде әжесімен бірге тұратынын мәлімдегеннен кейін Торн Роуз аңғарына әкелінеді. Ауылға келгеннен кейін Карл өзімен бірге ақ көгершіндерді көрген алғашқы қарттың қолына түседі, ал таңғаларлықтай, Матиас есімді қарт оны сұрақсыз қабылдайды. Матиас - Торн Вэллидің қарсыластарының бірі және оның үйінде жасырынған Йонатанның досы. Сорн-Роза аңғарының батырлары арасында батыр болып саналатын Джонатан, Катла тұратын Карма шарлауығының маңындағы Карманджака үңгірінде ұсталған Сорн-Роза аңғарының қарсылық қозғалысының басшысы Орварды босатуға ниетті. Оның босатылуы Тенгилге қарсы ұзақ күтілген соңғы көтеріліске әкеледі. Арыстанжүрек ағайындар көп ұзамай Карманджакаға кетеді және Орварды жинап, Катлаға бермес бұрын оны босатуға тырысады, бірақ олардың қашып кетуі көп ұзамай анықталады. Олар мүмкіндігінше жылдам Карма шарлауығына қарай оралады, бірақ қуушы сарбаздар Карл мен Джонатанды басып шыға бастайды. Карл атты тастап, жасырынып кетеді, сонда Джонатан мен Орвар қашып кетеді, бірақ көп ұзамай ол Жоссидің тұзағына түскен София мен Юбертті кездестіреді. Карл Жоссиді сатқын деп айыптады, ол қайықпен қашып құтылуға тырысқанда, Жосси өзен ағысымен Карма шарлауығына әкетіледі, онда ол құриды. Торн Роза халқы көтеріліп, Тенгилдің күштерімен шайқасады, бірақ Тенгил Катланы шақырады, ол көтерілісшілердің қатарын, соның ішінде Хуберт пен Маттиасты азайта бастайды. Джонатан Тенгилден кернейді тартып алып, Катланы өзінің бақылауына алып, оны Тенгилді өлтіруге мәжбүр етеді. Қатыланы қазіргі мойынсұнушылыққа қарамастан, үнемі қауіп төндіретін қауіп деп санаған халық одан біржола құтылуға шешім қабылдайды, ал Джонатан мен Карл бұл жұмысқа өз еркімен келеді. Олар айдаһарды Карманджакаға тартып, оны үңгірде тұтқындап, аштықтан әлсіретуді жоспарлайды. Қауіпті жолмен жүріп жатқанда, Джонатан кернейді жоғалтады, бұл Катланы оның бақылауынан босатады және оны оларды қуып жүруге мәжбүрлейді. Арыстанжүрек ағайындылары өмірлерін сақтап қалу үшін, ежелгі құрт Карм кенеттен судан шығып, Катламен өлім-жітіммен күреседі, бұл екі монстр бір-бірін өлтірумен аяқталады. Жонатан мен Карл түнде қоныстанды, Жонатан олардың қашуы кезінде ол Катланың отқа күйгенін және нәтижесінде сал болып қалатынын, сондай өмір сүруді қаламайтынын түсіндіреді. Джонатан тек қолын ғана қозғалта алатын болған кезде Карлға Нангияладан кейін Нангилима деп аталатын жер туралы айтады. Бұл жерде тек бақытты оқиғалар болатын жарық жер. Карл ағасынан қайтадан ажырағысы келмейді, сондықтан оны арқасына алып, жартастан құлап түседі. Карл ешқашан қорықпауға ант беріп, секіреді, бірақ олар ойыстың түбіне жеткенде үзіледі. Кейіннен Карлдың қуанып: "Ой, Нангилима! Иә, Джонатан, иә, мен жарықты көремін! Мен жарықты көремін!

Жазу процесі

1946 жылы Астрид Линдгрен "Местердетектив Бломквист" романын шығарды, онда қызыл және ақ роза арасындағы рыцарь ойыны маңызды элемент болып табылады. 1954 жылы жарық көрген "Мио, менің балам" - Линдгреннің алыс ортағасырлық елде орын алған тағы бір әңгімесі. Кітаптың шығу тегі Линдгрен бірнеше рет сипаттаған. 1972 жылы қыстың бір күнінде Фрикен көлінің бойындағы пойыз сапары оған алыс жер туралы жазуға итермелеген керемет таң атуды көрсетті. Оның сөздері бойынша: "Бұл көлдегі қызыл жарықпен таңертеңгі таңдардың бірі еді, иә, бұл ғажайып сұлулық еді, мен кенеттен күшті тәжірибе алдым, адамзат жарығының таңғы көрінісі, мен іштен бірдеңе жанғанын сезіндім. Бұл бір нәрсеге айналуы мүмкін деп ойладым". Виммербидегі зиратқа барған кезінде Линдгреннің қолынан темір крест ұсталды. Бұл оған екі жас ағайынды және өлім туралы әңгіме жазуға шабыт берді: "Содан кейін мен келесі кітабымның өлім туралы және осы екі кішкентай ағайынды туралы болатынын білетінмін". Тағы бір әсерін 1971 жылы "Эмил и Лённеберга" фильміне арналған баспасөз конференциясы кезінде жас актер Ян Ольссонның ағасы Диктің құшағына түскенін көрген.

Бейімделулер

1977 жылы кітаптан шведтік "Арыстан жүрек ағайындылары" атты фантастикалық фильм түсірілді. Фильмнің режиссері Оль Хельбом, ал сценарийін Астрид Линдгрен өзі жазған. 1985 жылдан бастап фильмнің кеңейтілген нұсқасы швед теледидарынан үнемі көрсетіліп келеді. 2007 жылы кітапты Бо Вастесон (музыка), Стаффан Гётестам (қолжазба, кездейсоқ, Стаффан 1977 жылғы фильмдегі Джонатанның рөлін сомдады) және Тур Рангстром (сөздер) музыкалық қойылымға айналдырды. Швецияның Гетеборг опера үйінде Элизабет Льунгар режиссерлік етті. Музыкалық 2007 жылдың 3 наурызында ашылды. 2009 жылы кітап Ричард Сторри мен Пит Галлахердің мюзикліне айналдырылды. Ұлыбританияда "Арслан жүрек ағайындыларының" осы адаптациясы Pleasance Theatre жазғы 2009 бағдарламасының бір бөлігі болды. 2012 жылдан бастап тағы бір кинобағдарлама дайындалып, режиссері Томас Альфредсон болатын. Норвегиялық кино институты фильмнің бюджеті 325 миллион швед кронасы болатындығын, бұл жобаны барлық уақыттағы ең қымбат скандинавтық фильмге айналдыратынын және сондықтан кейбір шетелдік инвесторларды қажет ететінін хабарлады. Альфредсон жазушы Джон Айвид Линдквист пен оператор Хойте ван Хойтемамен бірге жұмыс істейді деп күтілді, ол бұрын "Let the Right One In" фильміне қатысты жұмыс істеген. Бұл фильм ағылшын тілінде түсірілетін болды. Сурет салу 2013 жылдың жазында Еуропада басталады деп жоспарланған. Кастинг агенті Джина Джей бұрын "Тинтиннің оқиғалары", "Тинкер Тайлер солдат шпион" және "Гарри Поттер" фильмдері сияқты басқа да кино жобаларымен байланысты. Ол екі басты кейіпкер Скорпан мен Джонатанның рөлін ойнай алатын 8-10 және 13-15 жас аралығындағы екі жігітті іздеді. 2014 жылдың ақпанына қарай фильмнің түсірілімі кейінге қалдырылды және түсірілімнің басталуы туралы нақты күн белгіленбеді. Кинематографшы Хойте ван Хойтеманың айтуынша, кідіртуге "қаржыландыру өте күрделі болғандықтан, көптеген елдер қатысып отырғаны" себеп болды.