Кіріспе

Ұзын чулок Пиппи (Pippi Långstrump) – швед жазушысы Астрид Линдгреннің балалар кітаптарының бір атаулы сериясындағы басты кейіпкер. Пиппиді Линдгреннің қызы Карин атын қойды, ол ауырғанда анасынан оқып тыңдауға арналған әңгіме сұраған. Пиппи қызыл шашты, көкпе-көкпелі, ерекше және адамнан артық күшті – атын бір қолымен көтере алады. Ол ойнақы және болжауға қиын. Ол, әсіресе, мақтаншы, кемсіздік танытқан ересектерді әжуалайды. Оның ашуы тек өте қиын жағдайларда ғана білінеді, мысалы, егер біреу жылқыға жамандық жасаса. Пиппи, Питер Пэн сияқты, үлкенге айналуды қаламайды. Ол – қарақшы капитанның қызы, және оның да оқиғалары бар. Оның ең жақсы төрт досы – аты мен маймылы, сондай-ақ көршінің балалары Томми мен Анника. 1944 жылы «Bonnier Publishers» баспасынан қабылданбаған Линдгреннің алғашқы қолжазбасын «Rabén and Sjögren» қабылдады. «Ұзын чулок Пиппи», «Пиппи кемеге мінеді» және «Пиппи Оңтүстік теңізде» атты үш кітабы 1945 жылдан 1948 жылға дейін жарық көрді, одан кейін үш әңгіме және бірнеше сурет кітаптары шықты. 2018 жылға қарай олар 76 тілге аударылды және бірнеше фильм мен телесериалдар түсірілді.

Кейіпкер

Ұзынсақа Пиппи – тоғыз жасар қыз. Бірінші романның басында ол Вилла Виллекуллаға көшіп келеді: бұл үйді ол өзінің маймылы Мистер Нильссонмен және романда аты аталмаған, бірақ фильмдерде Лилла Губбен (Кішкентай қарт) деп аталатын атымен бөліседі. Пиппи үйдің орталық тұлғасына айналды, Кариннің достары мен туыстары да оның оқиғаларынан ләззат алады. 1944 жылдың сәуірінде, бұраулы білегінен жазылып жатқанда, Линдгрен Пиппи туралы әңгімелерін стенографиямен жазды – ол өзінің жазушылық мансабы бойында қолданған әдіс; таза қолжазбаның көшірмесі Каринге үй жасаған кітап ретінде айналдырылып, 21 мамырда сыйға берілді, ал тағы біреуі «Бониер Фёрлаг» баспасына жіберілді, онда қыркүйек айында «тынышсыздық шамадан тыс» деген сылтаумен қабылданбады. 1944 жылы жарық көрген «Бритт Маридің сырлары» атты балалар романымен үлкен жетістікке ие болғаннан кейін, Линдгрен 1945 жылдың мамырында «Ұзынсақа Пиппи» қолжазбасын «Рабен мен Шёгреннің» редакторы, балалар кітапханашысы және сыншы Эльза Олениусқа жіберді. Олениус оған «графикалық» элементтердің кейбірін, мысалы, өрт сөндіруге қолданылатын толық жақшаны қайта қарастыруды және оны «Рабен мен Шёгренде» алтыдан он жасқа дейінгі балаларға арналған кітаптар конкурсына ұсынуды кеңес берді. Сыншы Улла Лундквист қолжазбаның үштен бірі өзгертілгенін, оның прозасы мен оқылымдылығын жақсарту үшін кейбір түзетулер енгізілгенін, ал қалғандары Пиппи кейіпкеріне қатысты болғанын, Лундквисттің сөзінше, ол «жаңа тартымдылық пен нәзіктік, сондай-ақ сәл көңіл көтеру» және «кем күрделі» диалогтарға ие болды. «Ұзынсақа Пиппи» бірінші орынды иеленді және 1945 жылдың қарашасында Ингрид Ванг Найманның суреттерімен жарық көрді. Одан кейін тағы екі кітап жарық көрді: «Пиппи кемеге мінеді» (1946) және «Пиппи Оңтүстік теңізде» (1948). Сонымен қатар, үш сурет кітабы шығарылды: «Пиппидің Рождестводан кейінгі кеші» (1950), «Пиппи қашып барады» (1971) және «Пиппи паркте» (2001).