Кіріспе
VPg (вирустық белоктың геномдық байланысы) - оң жіптік вирустық РНК-ның 5'- ұшына ковалентті түрде қосылған және РНК синтезі кезінде пикорнавириттер, потивириттер және калицивириттер сияқты әртүрлі вирустар отбасыларында праймер ретінде әрекет ететін белок. Кейбір зерттеулер VPg ақуызын астровирустарда да кездестіретінін көрсетеді, бірақ бұл туралы эксперименттік дәлелдер әлі берілмеген және одан әрі зерттеу қажет. VPg- нің праймерлік белсенділігі белоктың уридиляциялануы кезінде пайда болады, ол вирустық кодталған РНК- ға тәуелді РНК полимеразамен кеңейтілетін еркін гидроксилді қамтамасыз етеді. Кейбір вирустар отбасыларында VPg 5' мРНК капкасы сияқты әрекет ету арқылы трансляцияны бастауда рөл атқарады. VPg алғаш рет полиовирус РНК- нің бастапқы зерттеулерінде геномның 5'- аяғына ковалентті түрде қосылған белок ретінде сипатталды. Кейіннен ол калицивирустарда да кездесті.
РНК синтезі кезінде қосылу
VPg репликация үшін праймер ретінде әрекет ету үшін трансляциялық уридилизациядан кейін өтуі керек. 3Dpol (RdRp) 2C АТФазаның тізбегі ретінде діңгек цикл құрылымындағы (cis әрекет ететін репликациялық элемент) полиА тізбесін пайдалану арқылы Vpg pUpU OH синтездей алады. Сонымен қатар, 5' терминалды клеверлифт cis- те 3Dpol преиннитациялық РНК репликациялық кешенін қалыптастыру үшін қажет, ол VPg- ді уридилизациялауға қатысады. 3CDpro (протеаза) VPg- ді мембранаға байланған 3AB- ден ажыратады.
5 аяқты қалпақ ретінде қызмет ету
Вирустық геномнан VPg-ны бөлу үшін K протеиназасын қолданған зерттеулер VPg-ны жоқ калицивирусты везикулярлық эксантема вирусының енді жұқпалы емес екенін, ал полиомиелиттің VPg-ның жоқтығына қарамастан жұқпалылығын сақтайтынын анықтады. VPg геномның 5' ұшында, эукариоттық 5' мРНК шапкаларына ұқсас орналасқандықтан, оның трансляциядағы қызметін зерттеу үшін бірнеше эксперименттер жүргізілді. Полиовирус аударма бастау үшін қақпақтың орнына ішкі рибосомалық кіру орнын (IRES) пайдаланады, бұл бастапқы инфекцияда VPg-нің қажеттілігін жояды, ал мысық калицивирусымен жүргізілген зерттеулер VPg ақуызының рибосоманың қақпақпен байланысатын ақуызбен, eIF4E-мен тікелей әрекеттесетінін және бұл әрекеттесу вирустық аударма үшін маңызды екенін растады.