Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пурмеренд – Нидерландының батысындағы Солтүстік Голландия провинциясындағы қала және муниципалитет. Қала Пурмер, Бимстер және Вормер сияқты мелиорациялық жерлермен қоршалған. Қала аймақтың сауда орталығына айналды, бірақ халық саны салыстырмалы түрде баяу өсті. Тек 1960 жылдан кейін ғана халық саны шамамен 10 000-нан 2010 жылдарға қарай 80 000-ға дейін өсе бастады. 1960 жылдан бастап Пурмеренд үлкен кеңейуді бастан кешірді және осы процесі жалғасуда. Бұл кеңейу Пурмерендті серіктес қалаға айналдырды; Пурмеренд тұрғындарының көптеген бөлігі (2011 жылы 14 200 адам) Амстердамда жұмыс істейді, оқуға барады немесе бос уақытын өткізеді. Пурмеренд – Еуропадағы ең ірі агломерациялардың бірі – Рандстадтың құрамына кіреді. Бимстер муниципалитеті 2022 жылдың 1 қаңтарында Пурмеренд муниципалитетімен біріктірілді. Кеңейтілген муниципалитетте шамамен 92 000 тұрғын бар.
Purmerend is a city and municipality in the west of the Netherlands, in the province of North Holland. The city is surrounded by polders, such as the Purmer, Beemster and the Wormer. The city became the trade center of the region but the population grew relatively slowly. Only after 1960 did the population start to grow from around 10,000 to around 80,000 by the 2010s. From the 1960s onwards, Purmerend has seen major expansion and continues to do so. This expansion has turned Purmerend into a commuter town; many inhabitants of Purmerend (14,200 in 2011) work, go to school or spend their leisure time in Amsterdam. Purmerend is part of the Randstad, one of the largest conurbations in Europe. The municipality of Beemster merged into the municipality of Purmerend on 1 January 2022. The extended municipality has a population of about 92,000 inhabitants.
Ерте тарих
Purmerend шағын балықшылар ауылы Purmer негізінде құрылды, ол Purmermeer (Purmer көлі), Beemstermeer (Beemster көлі) және Wormermeer (Wormer көлі) аралығында, De Weere өзенінің оңтүстік жағалауында орналасқан. Бұл өзен бұрынғы Purmermeer және Beemstermeer көлдерін байланыстырып тұрған. Purmerend-ті Амстердамнан келген бай банкир және жер иесі Виллем Эггерт салды. 1410 жылы Голландия графы Виллем VI (Willem VI van Holland) оған өзінің бекітілген Слот Пурмерштейн қамалын салуға рұқсат берді. Қамалды құрылысы 1413 жылы аяқталды. Осының нәтижесінде Purmerend қаласы да іргесін қалады. Қамал 1741 жылы, құлдырағаннан кейін бұзылды. 1434 жылы Purmerend қала құқығын алды, ал 1484 жылдың 21 сәуірінде (кейбір деректерде 14 сәуірде) граф Ян ван Эгмонд қалаға “marktrechten” (екі жылдық “jaarmarkten” және апталық “weekmarkt” базарларын өткізу құқығы) берді. Бұл Пурмеренд сыртынан келген саудагерлердің өз тауарларын базарда сатуына мүмкіндік берді. 1484 жылға дейін тек қала тұрғындарына арналған азық-түлік тауарларын ғана сатуға рұқсат болған.
Purmerend was created out of the small fishing village Purmer, which was situated on the land between the Purmermeer (Purmer Lake), the Beemstermeer (Beemster Lake) and the Wormermeer (Wormer Lake) on the south bank of the river De Weere, which used to connect the former Purmermeer and Beemstermeer. Purmerend was founded by a rich banker and landowner from Amsterdam, Willem Eggert. HRH Count William VI of Holland (Willem VI van Holland) gave him permission to build his own fortified castle, Slot Purmerstein, in 1410. The castle's construction was completed in 1413. This also led to the foundation of the town of Purmerend. The castle was demolished in 1741, after it had fallen into decline. In 1434 Purmerend was given city rights and on 21 April 1484 (some sources claim 14 April 1484) the city was given “marktrechten” (the right to organise two “jaarmarkten” annual markets and a “weekmarkt” weekly market) by Count Jan van Egmond. This meant merchants from outside of Purmerend could now offer their merchandise for sale on the market. Before 1484 only food products for its own population were allowed to be sold.
17 ғасыр
1500 жылы Пурмеренд едәуір өсті, бұл сол кездегі карталарда көрініп тұр. Олар қаланың тікбұрышты пішінді болғанын және солтүстік-оңтүстік және шығыс-батыс бағыттарындағы екі жолмен кесілгенін көрсетеді. 1612 жылы Бимстер көлінің, ал 1622 жылы Пурмер көлінің құрғатылуы Пурмеренд үшін балық аулауға арналған жерлердің үлкен шығынына әкелді. Дегенмен, жаңа және құнарлы топырақ егіншілік пен мал шаруашылығына жағдай жасады, бұл Пурмерендті қайтадан гүлдендірді. Пурмеренд енді ауыл шаруашылығы аймағының орталығына айналды, оның өнімдері Пурмеренд нарықтарында сатылды.
By 1500 Purmerend had grown considerably, as can be seen on maps dating from that period. They show that the town had a rectangular shape and was crossed by two roads: one leading north–south, the other east–west. The draining of the Beemster Lake in 1612 and the Purmer Lake in 1622 resulted in a great loss in fishing grounds to Purmerend. However, the new and fertile soil favoured agriculture and livestock breeding, making Purmerend prosperous again. Purmerend now became the centre of an agricultural region, the produce of which was sold on the markets of Purmerend.
19 ғасыр
1819-1824 жылдары Нордхолландш каналы салынды. Ол Пурмеренді Амстердамның қарама-қарсы жағындағы IJ-ге жалғастыратын Оуд Варт сияқты қолданыстағы су жолдарымен және Пурмеренді Алкмармен байланыстыратын каналдар бойымен қазылды. 1821 жылғы 20 шілдеде қала орталығының батысында үлкен Шутслюйс Пурмеренд (Пурмеренд шлюзі) аяқталды. Нордхолландш каналы Пурмерендке күтпеген үлкен өркендеу әкелді. 1840 жылы ағаш саудасымен айналысатын Brantjes en Comp. компаниясы құрылды. Дирк Баккер фирмасы да ағаш импорттауды бастады. Осы уақытта Эдамнан келген Pont фирмасы өзінің импортын Where өзені арқылы Пурмерендке бұрды. Норвегия, Швеция, Ресей және Америкадан келген кемелер ағаш жеткізу үшін тікелей Пурмерендке сапар шегуге кірісті. Кейде бір уақытта 12 кеме жиналатын болды. Сауда және кеме қатынасының өсуі кемелерге қызмет көрсететін өнеркәсіптің дамуына әкелді. Ал Пурмеренд саудагерлері кит аулаушыларын жабдықтауды бастады. 1866 жылы Gebroeders Goedkoop компаниясының 7 буксирлік кемесімен қызмет көрсету ұйымдастырылуы осы кезеңнің соңғы жарқын оқиғасы болды. Шамамен 1880 жылға қарай Пурмеренд үшін осы өркендеу кезеңі аяқталды, себебі жаңа Солтүстік теңіз каналы көлікті басқа бағытқа бұрды.
From 1819 till 1824 the Noordhollandsch Kanaal was constructed. It was dug along existing waterways like the Oude Vaart, which connected Purmerend to the IJ opposite Amsterdam, and along canals that connected Purmerend to Alkmaar. On 20 July 1821 the large Schutsluis Purmerend (Purmerend Lock) was completed just west of the city center. The Noordhollandsch Kanaal would unexpectedly bring great prosperity to Purmerend. In 1840 the company Brantjes en Comp., trading in wood was founded. The Firma Dirk Bakker also started to import wood. Meanwhile, Firma Pont from Edam diverted her imports over Purmerend via the Where river. Ships from Norway, Sweden, Russia and America then started to make direct trips to Purmerend to bring wood. Sometimes 12 of these were present at the same time. The increased commerce and shipping led to the creation of an industry that catered for ships. In turn Purmerend merchants started to equip whalers. In 1866 the establishment of a tow service with 7 tugboats by Gebroeders Goedkoop was one of the last highlights of this period. By about 1880 this boom period for Purmerend was ending, because the new North Sea Canal diverted traffic elsewhere.
20 ғасыр
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1940 жылдың 14 мамырында Пурмеренд қаласы неміс әскерлерімен басылып алынды. Бес жылдық оккупациядан кейін, қала 1945 жылдың 9 мамырында, сәрсенбі күні канадалық және басқа одақтас күштер тарапынан азат етілді.
During World War II Purmerend was occupied by German forces on 14 May 1940. After five years of occupation, the city was liberated by Canadian and other allied forces on Wednesday 9 May 1945.
21 ғасыр
2003 жылы Пурмерендке «Нидерландының көңілді қаласы» (Kermisstad van Nederland) деген атақ берілді. Көңілді шаралардан кейін Пурмеренд ең көп мал базарымен, атап айтқанда, «комаркт» (сиыр базары) арқылы танымал болды, онда негізінен сиыр мен қой сатылып, алын-сатыр жасалады. 1995-2001 жылдар аралығында мал ауруларының кеңінен таралуына байланысты мал базарына тыйым салынды. 2002 жылдың қаңтарында ол кішірек көлемде қайта жаңартылды. 400 жылдық тарихтан кейін Пурмеренд тұрғындары 2008 жылы Пурмеренд қаласының орталық бөлігіндегі бастапқы орнында өткен соңғы мал аукционын көрді. Аукцион Пурмерендтің солтүстігіндегі «Баансте Ост» индустриалды аймағына көшірілді. Бұл шешімге бірнеше себеп болды: қала орталығындағы көлік кептелісін азайту, қала орталығында қосымша тұрақ орындарын жасау, аукцион алаңын кеңейту және жаңа орнында жүк көліктерін ыңғайлы түрде жылжыту.
Purmerend was named Kermisstad van Nederland (Funfair City of the Netherlands) in 2003. After the funfair, Purmerend is most famous for its cattle market, the so called koemarkt (“cow market”), where cattle are sold and traded, mostly cows and sheep. After the outbreak of many cattle diseases between 1995 and 2001 the cattle market was not allowed any more. It was reinstated on a smaller scale in January 2002. After 400 years Purmerenders saw the last cattle auction at the original location in downtown Purmerend in 2008. The auction was moved to the "Baanstee Oost" industrial area, in the north side of Purmerend. This was decided for various reasons: freeing up downtown traffic congestion, allowing for more parking area downtown, more room for auction grounds and ease of moving trucks around at the new site.
География
Пурмеренд Сулы жерлер деп аталатын батпақты және суға толы аймақта орналасқан. Алғашқы қоныс салушылар негізінен торфтан тұратын жерді өңдеуге кіріскенде, артық суды ағызу үшін бірін-біріне параллель каналдар қазып алды. Бұл процестің қосымша салдары ретінде жер көтеріңкірленіп, шөгуге ұшырады. Осыдан сумен үздірсіз күрес басталды, және сол кездегі ауыл шаруашылығы дерлік мүмкін емес болды. Сондай-ақ, кез келген құрылысты жасанды терп немесе табиғи төбеге салу қажет болды. Пурмеренд, бұрынғы Бимстер және Пурмер көлдерін байланыстырған Де Вьюр өзенінің жағасында салынды, ол жасанды терпте салынған.
Purmerend lies on a swampy and watery area known as Waterland. When the first settlers began cultivating the land, consisting mostly of turf (veen), they dug ditches that run parallel to each other to drain excess water. As a side effect of this process, the land began to sink. This resulted in a never ending battle against the water, and made agriculture near impossible at the time. It also meant that any structure needed to be built on an artificial Terp or natural hill. The former being true for Purmerend which was built on the bank of the river De Where, that linked the former Beemster and Purmer lakes.
Аудандар
Пурмеренд мына аудандардан құралған. Пурмеренд муниципалитетіне сонымен қатар Пурмербурт кенті/ауылы және ішінара Пурмер кіреді. (Пурмер Эдам-Волендам және Уотерлендпен ортақ қолданылады)
Purmerend is made up of the following districts. The municipality of Purmerend also contains the towns/hamlets of Purmerbuurt and partially the Purmer. (The Purmer is shared with Edam Volendam and Waterland)
Климат
Ай JAN FEB MAR APR MAY JUN JUL AUG SEP OCT NOV DEC Жылдық орташа ең жоғары °C (°F) 5.4 (41.7) 6.0 (42.8) 9.2 (48.6) 12.4 (54.3) 17.1 (62.8) 19.2 (66.6) 21.4 (70.5) 21.8 (71.2) 18.4 (65.1) 14.1 (57.4) 9.2 (48.6) 6.5 (43.7) 13.4 (56.1) Жылдық орташа ең төмен °C (°F) 0.5 (32.9) 0.2 (32.4) 2.4 (36.3) 4.0 (39.2) 7.8 (46.0) 10.4 (50.7) 12.5 (54.5) 12.3 (54.1) 10.2 (50.4) 7.0 (44.6) 3.9 (39.0) 1.9 (35.4) 6.1 (43.0) Дереккөз: [KNMI http://www. knmi. nl/]
Month JAN FEB MAR APR MAY JUN JUL AUG SEP OCT NOV DEC YearAvg high °C (°F) 5.4 (41.7) 6.0 (42.8) 9.2 (48.6) 12.4 (54.3) 17.1 (62.8) 19.2 (66.6) 21.4 (70.5) 21.8 (71.2) 18.4 (65.1) 14.1 (57.4) 9.2 (48.6) 6.5 (43.7) 13.4 (56.1)Avg low °C (°F) 0.5 (32.9) 0.2 (32.4) 2.4 (36.3) 4.0 (39.2) 7.8 (46.0) 10.4 (50.7) 12.5 (54.5) 12.3 (54.1) 10.2 (50.4) 7.0 (44.6) 3.9 (39.0) 1.9 (35.4) 6.1 (43.0)Source: [KNMI http://www. knmi. nl/]