Кіріспе

1940 жылы Мервин Леройдың "Ватерлоо көпірі" фильмі – 1940 жылы түсірілген американдық драмалық фильм және 1931 жылғы "Ватерлоо көпірі" фильмінің қайта түсірілімі. Бұл фильм Роберт Э. Шервудтың 1930 жылғы "Ватерлоо көпірі" пьесасы негізінде жасалған. Ұзақ созылған естеліктер арқылы фильм Лондондағы Ватерлоо көпірінде кездейсоқ кездескен биші және армия капитанының тарихын баяндайды. Фильмді Metro Goldwyn Mayer студиясы түсірді, режиссері – Мервин Лерой, ал продюсерлері – Сидни Франклин мен Мервин Лерой. Сценарий авторлары – С. Н. Берман, Ханс Рамо және Джордж Фрошель. Музыкасын Герберт Стотарт, операторлық жұмысын Джозеф Руттенберг жасаған. Басты рөлдерде Роберт Тейлор мен Вивьен Ли ойнайды. Фильм кассада табысқа ие болды және екі "Оскар" сыйлығына ие болды: Герберт Стотарт үшін "Үздік музыка" және "Үздік операторлық жұмысы" номинациялары. Бұл фильм Ли мен Тейлордың ең сүйікті фильмдерінің бірі саналды. 1956 жылы бұл фильм тағы да қайта түсіріліп, "Габи" аталды, онда Лесли Карон мен Джон Керр ойнады.

Сюжет

Ұлыбританияның Екінші дүниежүзілік соғыс жариялағаннан кейін, армия полковнигі Рой Кронин Францияға жол тартқанда Лондонның Ватерлоо станциясына жеткізіледі. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыстағы оқиғаларды еске алу үшін Ватерлоо көпіріне тоқтайды. Рой өзімен бірге алып жүрген, Майраның берген сәттілік әшекейін – биликенін қарап тұрғанда, оқиға басталады. Рендлшир фузилер полкінің капитаны Рой мен балерина Майра әуе шабуылы кезінде Ватерлоо көпірінен өтіп келіп кездеседі. Олар паналағанда бірден жақын танысады. Майра Ройді сол кешкі балет қойылымына шақырады, ал Рой ғашық болғандықтан полковнигімен міндетті кешкі асқа бармайды. Рой Майраға қойылымнан кейін кездесуге хат жібереді, бірақ хатты балет труппасының жетекшісі, қатал Мадам Ольга ұстап алып, Майраға Роймен қарым-қатынас құруға тыйым салады. Ескертулерге қарамастан, олар романтикалық түнгі клубта кездеседі. Рой бірден майданға аттануға мәжбүр болады және Майраға үйлену ұсынысын жасайды, бірақ соғыс жағдайының салдарынан олар бірден үйлене алмайды. Рой Майраға ол кеткенде оның отбасы оны күтіп алатынына уәде береді. Мадам Ольга Майраның бағынбауын біліп, оны труппадан шығарып жібереді. Сонымен қатар, Майраның бақытын бұзғаны үшін Мадам Ольганы сөккен әріптес балерина Китти де жұмыстан босатылады. Екі жас қыз кішкентай пәтерде тұрады. Жұмыс таба алмағандықтан, олар тез арада ақшасыз қалады. Ройдың анасы, леди Маргарет Кронин мен Майра танысу үшін кездесуге келіседі. Леди Маргареттің шайханаға кешігіп келгенін күтіп отырғанда, Майра газетті парақтап, Ройдың қаза тапқандар тізімінде есімін көріп, есінен таяды. Дүрсіліп, қысылған Майраға қабылдау қызметкері оны ояту үшін үлкен мөлшерде бренди ұсынады. Жалғыз отырып, Майра леди Маргарет келгенде көп мөлшерде бренди ішіп қояды. Қорқынышты жаңалықты айта алмай, Майраның беймәлім және ұсақ-түйек әңгімесі болашақ қалың жұбайына ұнамайды, ол одан әрі сұрақ қоймай кетеді. Майра қайтадан есінен танып, қайғыдан ауырады. Екі жас қыздың экономикалық жағдайы нашарлайды. Қаржылық қиындықтарды шешу үшін Майраның пәтерлесі Китти көшеде жұмыс істей бастайды. Майра Киттидің сахнада өнер танытқанын ойлаған, бірақ кейін досының не істегенін біледі. Леди Маргареттен алыстап, өмір сүруге ниеті болмай, жүрегі ауырған Майра Киттиге қосылып, жезөкшелікпен айналысады. Бір жыл өтеді. Ватерлоо станциясына демалысқа келген әскерилерге өзін ұсынғанда, Майра Ройды көреді. Ол тірі және сау болып шығады. Ол жарақат алып, соғыс тұтқынында болған. Рой үшін қуанышпен, ал Майра үшін ағысып жатқан татуласу орын алады. Жұбайлар леди Маргаретті көру үшін Шотландиядағы отбасылық иелікке сапар шегеді. Леди Маргарет шайханадағы түсініспеушілікті анықтайды. Майра Ройдың ағасы, герцогтан да қабылданады, бірақ ол отбасына ұят келтіретін ештеңе жасай алмайтыныңды айтып, оның кінәлі сезіміне себепкер болады. Скандалға ұшырау мүмкіндігі мен бақытты некеге қол жеткізудің қиындығына тап болған Майра келісімді бұзудың жалғыз шешім екенін түсінеді. Майра жанашыр леди Маргаретқа шындықты айтады, бірақ Ройға үйленуге лайық емесіне сенбейді. Майра қоштасу хаты қалдырып, Лондонға қайтады. Рой Киттидің көмегімен оны іздеп, шындықты білгеніне қарамастан, оны табуға тырысады. Майра депрессияға ұшырап, Ватерлоо көпіріне қайта оралады, онда ол қарсы келе жатқан жүк көлігінің жолына қасады және өз-өзіне қол жұмсайды. Қазіргі уақытта үлкен Рой Майраның тек оған ғана арналған махаббатын еске алады. Ол оның әшекейін қалтасына салып, көлігімен кетеді.

Өндіріс

MGM ремейк жасау үшін Universal Studios-тан 1931 жылғы «Уотерлоо көпірі» фильмін сатып алды. 1931 жылы шыққан фильм Американың ірі қалаларында проституцияны бейнелеуге байланысты цензураға ұшырады. 1934 жылы Hays Office-тің күшіне енуі фильмді АҚШ-тың кез келген жерінде көрсетуді мүмкін емес етті. Проституция – біздің жарғымыз да, комиссар Алкок та ересектерге арналған немесе жалпы көрсетуге рұқсат етілмейтін тақырып. Бұл біздің барлық стандарттарымызды бұзу, сондай-ақ, біз түсінгендей, [Motion Picture Production] Кодексінің негізгі мақсатына қайшы келеді. Чикаго полициясының цензуралық кеңесі, 1931 жыл.

1931 жылғы фильмнің түсірілімінде қолданылмаған «Motion Picture Production Code» салдарынан 1940 жылғы нұсқаның сюжеттік желісі айтарлықтай өзгертіліп, сәл тазартылды. Шервудтың жеке тәжірибесіне негізделген түпнұсқа пьеса мен фильмде екі кейіпкер де американдықтар: Майра – жезөкшелікке бет бұрған жұмыссыз хор қызы, ал Рой – 19 жастағы, ақша табу жолын білмейтін эмигрант. Алайда, 1940 жылғы нұсқада екеуі де британдықтар, Майра – беделді би тобының болашақ балеринасы, ол ғашығы өлді деп ойлағаннан кейін ғана жеңіл жүрісті болады, ал Рой – шотланд аристократиясының жетілген офицері. Түпнұсқа фильмде Майра Роймен арадағы жағдай бақытты аяқталғаннан кейін апатты жағдайда қаза табады; 1940 жылғы нұсқада ол ішкі қайшылығы еңсерілмейтін болған кезде өзіне қол жұмсайды. 1940 жылғы нұсқаның флэшбек форматы 1939 жылы сценарий жазылған кезде соғыстың басталуын мойындау үшін қосылған тәсіл болды. «Уотерлоо көпірі» Лидің өткен жылы «Желмен бірге кеткендер» фильміндегі сәттілігін пайдаланды. Тейлор көрермендерге «Камилла» және «Үш дос» сияқты фильмдерде ойнаған жұмсақ және жастық махаббатшыдан гөрі көбірек бейнелеуге құштар болды. Ли Рой Кронин рөліне Лоуренс Оливьеге ұнады және Тейлордың осы рөлге таңдалуына наразы болды, бірақ ол «Оксфордтағы янки» түсірілім алаңында оны ұнатқан. Ол күйеуі Ли Холманға былай деп жазды: «Роберт Тейлор – суреттегі адам, және ол Ларри үшін жазылғандықтан, бұл қате таңдаудың классикалық мысалы. Бұл жұмыс қиын болады деп қорықпаймын». Тейлор кейінірек өзінің өнері туралы былай деді: «Бұл мен өзіме қойған, көбінесе қол жеткізе алмайтын стандарттарға сай келген алғашқы рөлім болды». Ли Тейлор туралы: «Мырза Тейлор өз рөлінде керемет болды және ол мені жақсырақ көрсетті». Ли өзінің барлық фильмдерінің ішінде «Уотерлоо көпірі» фильмін ең сүйіктісі деп атады. Тейлор да осы фильмді өзінің сүйіктісі деп атады. Этель Гриффис және Рита Карлайл (кейін Карлайл), 1931 жылғы фильмде Майраның үй иесі және олар кездескен кезде көпірдегі әйел рөлінде ойнаған, 1940 жылғы нұсқада ұқсас рөлдерде пайда болады.

Қабылдау

Уотерлоо көпірі Нью-Йоркте, содан кейін көп ұзамай Лондонда ашылды және жағымды пікірлерге ие болды. "Нью-Йорк Таймс" газетінің сол кездегі бір шолуында сыншы Босли Кроутер Вивьен Лиді жоғары бағалады: "Күмәні жоқ, Вивьен Ли – бүгінгі экрандағы ең талантты актрисалардың бірі. Мүмкін, тіпті ең таланттысы, бұл үлкен мақтау. Көптеген күмәнданушылар әлі де оның Скарлетт О'Харасы ерекше болғандығын, осындай кең мүмкіндік болғандықтан кез келген актер оны ойнай алатындығын айтуда. Біз олардың бәрін білеміз, сондай-ақ, өзгермеген қарсыластарды да білеміз. Сондықтан, "Желмен кеткендер" фильмінен кейінгі алғашқы рөліндегі осы керемет Ли ханымды көруге шақырамыз. Егер олар әлі де сенбесе, онда біз өзімізді қаралы киіммен жабамыз". 1940 жылдың қараша айында Қытайда көрсетілген бұл фильм үлкен сұранысқа ие болды. Оның нәтижесінде, бұл оқиға Шанхай операсының үлгісіне айналды және "Auld Lang Syne" әні Қытайда кеңінен танымал болды. Фильм 2002 жылы Америка кино институтының "AFI-нің 100 жылы, 100 құмарлық" тізіміне енгізу үшін ұсынылды.

Кассалық жинақ

MGM деректеріне сәйкес, фильм АҚШ және Канадада 1 250 000 доллар, ал басқа елдерде 1 217 000 доллар табалдыр етті, нәтижесінде 491 000 доллар пайдаға ие болды.

Радиоға бейімделу

Уотерлоо көпірі екі рет «Экран гильдиясы театры» радио-спектаклінде жарты сағаттық қойылым ретінде бейімделді, алғашқысы 1941 жылдың 12 қаңтарында Брайан Аерн мен Джоан Фонтейннің қатысуымен, екіншісі 1946 жылдың 9 қыркүйегінде Барбара Стэнвик пен Роберт Тейлордың қатысуымен өтті. Сонымен қатар, ол 1951 жылдың 28 қыркүйегінде Норма Ширермен бірге «Screen Directors Playhouse» бағдарламасының жарты сағаттық эфирінде көрсетілді.