Кіріспе

1917 жылғы Бірінші дүниежүзілік соғыста Ұлыбританияға Германиямен бейбіт келісімдер жүргізуге шақыратын хат – "Лансдаун хаты". Ол Лондон газетінде жарияланды және бұрынғы сыртқы істер министрі және соғыс министрі Генри Петти Фицморис, Лансдаунның 5-ші маркизі жазған. Лансдаунға қарсы қатаң сын айтылды, оны қолдаушылар өте аз болды, ал үкімет бұл ұсынысты қабылдамады.

Өмірбаян

1916 жылғы 13 қарашада Лансдоун Кабинетке жазба таратып, соғыс өркениетті құртады және демек, бейбітшілік соғысқа дейінгі жағдай бойынша келісілгені жөн деп мәлімдеді. Лансдоунның ұсынысын Артур Балфур және лорд Роберт Сесил сияқты Кабинеттегі басқа консерваторлар қарсылықпен қабылдады. Лансдоун «Таймс» газетінің редакторы Джеффри Доусонды үйіне шақырып, жариялауды жоспарлаған хатын көрсетті. Доусон қатты алаңдады және жариялау ұлттық мүддеге қайшы келеді деп шешті. Лансдоун мәтінді Сыртқы істер министрлігіне де көрсетті, олар оған тыйым салмады. Содан кейін ол хатты «The Daily Telegraph» газетіне ұсынды, олар оны қабылдады.

Жарияланым

1917 жылы 29 қарашада Лансдоунның хаты "The Daily Telegraph" газетінде жарияланды. Ол Германиямен келіссөздер арқылы бейбітшілік орнатуға шақырды: Біз бұл соғысты жеңілмейміз, бірақ оның ұзақтығы өркениетті әлемге қирау әкеледі және қазірдің өзінде оны бағып отырған адамзаттың азаптарын еселей түседі. Біз Германияның үлкен держава ретінде құрылуын қаламаймыз. Біз оның халқына өздері таңдаған басқа үкіметті таңуға тырыспаймыз. Біз Германияның әлемдегі ірі сауда қауымдастықтары арасындағы орнын жоққа шығаруды қаламаймыз. Хатта "теңіздердің бостандығына" кепілдік беру де талап етілді.

Реакция

Лансдоун жамандалды және оның хаты "ұятты іс" деп танылды. Әскери басшылар Лансдоунның ұсыныстарын қабылдамады. Дуглас Хейг 1918 жылға қатысты перспективалардың "керемет" екенін айтты. Сэр Уильям Робертсон соғысты жеңуге бола ма деген сұраққа былай деп жауап берді:

"Шын айтқанда, әрі өте құрметпен, мен осы сұраққа таңғаламын. Мемлекеттік биліктегі бірде-бір адамның осы мәселеде күмәні бар екені бұрын есімнен өткен емес. Британ баспасөзінің көп бөлігі Лансдоунның ұсыныстарын сынады. "Таймс", "Морнинг Пост" және "Дейли Мейл" газеттері оған шабуыл жасады. Тарихшы А. Дж. П. Тейлор Фриц Фишердің неміс соғыс мақсаттары туралы зерттеуі неміс үкіметінің ең төменгі бейбіт талаптары Лансдоунның ұсыныстарымен қарама-қайшы екенін және немістер оларды "қатал түрде қабылдамайтынын" көрсеткенін мәлімдеді. Лансдоун хатының неміс тіліндегі баламасы 1916 жылы Лондондағы бұрынғы елші Карл Макс, Лихновский князі жазды, ол Берлинде де ізгі ниетті әрекеттері үшін сынға ұшырады. 1918 жылдың ақпан айында Лансдоун соғысты әскери емес жолмен аяқтау мақсатында Лансдоун комитетін құрып, Лордтар палатасында өз ұсыныстарын қорлады.